Last Update:
 
ऍग्रो प्लॅनिंग
पिकलेल्या फणसाचा उपयोग जॅम, जेली, पेय तयार करण्यासाठी केला जातो. फणसाच्या आतील गरे गोड, रूचकर असून, त्यांना आहाराच्या दृष्टीने महत्त्वाचे स्थान आहे. फणसाच्या बियांचेही आहारमूल्य चांगले आहे. अनुजा दिवटे-तारळेकर फणसाला गरीब लोकांचे फळ समजले जाते. एका फणसाचे वजन साधारणतः पन्नास किलोंपर्यंत असते, तर त्याची लांबी ६०-९० सें. मी. असते. कोवळ्या फणसाचा उपयोग प्रामुख्याने भाजी, तसेच लोणचे बनविण्यासाठी केला जातो.

Wednesday, June 24, 2015 AT 06:00 AM (IST)

शेळ्यांना समतोल आहार मिळण्यासाठी एकदलवर्गीय चारापिके आणि गवतवर्गीय चारा पिकांची लागवड करावी. आपल्याकडील शेळ्यांच्या संख्येनुसार चारा पिकांची लागवड करावी. त्यामुळे पुरेसा हिरवा आणि कोरडा चारा उपलब्ध होतो. शेळ्यांचे आरोग्य चांगले राहाते. संजय कदम, डॉ. गणेश गादेगावकर बंदीस्त शेळीपालन व्यवसायात सरासरी एका शेळीला पाच किलो हिरवा चारा आवश्यक असतो. त्यानुसार ५० शेळ्यांना २५० किलो चारा लागतो. महिन्याला २५० किलो x ३० = ७५०० किलो म्हणजेच ७.

Wednesday, June 24, 2015 AT 05:15 AM (IST)

सध्या पावसाला सुरवात झाली आहे. परंतु येत्या काळातील पावसाच्या अंदाजानुसार पीक लागवड आणि वाणांची निवड करावी. लागवड क्षेत्रात जल-मृद संधारणाच्या उपाययोजना कराव्यात. त्याचा फायदा जमिनीतील ओलावा टिकण्यासाठी होतो. पिकाची वाढ चांगली होते. प्रा. प्रल्हाद जायभाये, प्रमोद शिंदे, मनोज कऱ्हाळे या वर्षी भारतीय स्तरावर अनेक संस्थांनी मॉन्सूनचा अंदाज वर्तविलेला आहे.

Tuesday, June 23, 2015 AT 06:15 AM (IST)

बीटी कपाशीविषयी माहिती जाणून घेणे आवश्यक आहे. हे वाण बागायती लागवडीसाठी उपयुक्त असले तरी जिरायतीमध्ये त्याऐवजी सरळ वाणाचे अधिक फायदेशीर राहत असल्याचे अभ्यासात दिसून आले आहे. एस. टी. जायले, डॉ. पी. डब्ल्यू. नेमाडे, ए. एस. देवताळू कपाशी पिकामध्ये बोंड अळ्यांमुळे उत्पादनात सर्वसाधारणतः ५० ते ८० टक्क्यांपर्यंत घट येऊ शकते. या किडीच्या नियंत्रणासाठी प्रतिवर्षी कोट्यवधी रुपयांची कीटकनाशके फवारली जात.

Monday, June 22, 2015 AT 05:30 AM (IST)

ढोबळी मिरचीसाठी खत व्यवस्थापनासह आधार देणे, शेंडा खुडणे, वळण देणे या मशागतीय पद्धतीकडे प्राधान्याने लक्ष द्यावे लागते. त्यामुळे पिकांचे चांगले उत्पादन मिळण्यास मदत होते. हेमंत जगताप पिकाच्या दर्जेदार उत्पादनासाठी ढोबळी मिरचीमध्ये विशेष मशागत पद्धतीककडे प्राधान्याने लक्ष देणे आवश्यक आहे. त्यामध्ये खालील पद्धतीचा समावेश होतो. पिकाला आधार देणे   लावणीनंतर खोडांना नायलॉन किंवा प्लॅस्टिकची (जाडसर) दोरीने बांधले जाते.

Saturday, June 20, 2015 AT 06:15 AM (IST)

- प्रा. मधुकर मोरे, डॉ. उदय खोडके, प्रा. भास्करराव भुईभार महाराष्ट्रातील बहुतांशी क्षेत्र हे जिरायती असून, बऱ्याचशा जमिनी या काळ्या मातीच्या आहेत. या काळ्या जमिनीत पाणी मुरण्याचे प्रमाण कमी असते. त्यामुळे पडणाऱ्या पावसाचा बराचसा भाग हा अपधावा स्वरूपात वाहून जातो. हे जमिनीवरून वाहून जाणारे पाणी योग्य ठिकाणी अडवणे आणि साठवणे आवश्यक आहे. या साठविलेल्या पाण्याचा वापर सिंचनासाठी करणे शक्य आहे.

Saturday, June 20, 2015 AT 04:15 AM (IST)

एकात्मिक कीड नियंत्रणाच्या पद्धतीमध्ये प्रकाश सापळ्याचा वापर आवश्‍यक आहे. सुधारित प्रकाश सापळ्यात निशाचर किंवा रात्री फिरणाऱ्या बहुतेक किडींचे प्रौढ अडकतात आणि मित्रकीटक सापळ्याबाहेर निघून जातात. प्रा. उत्तम सहाणे किडींच्या नियंत्रणासाठी योग्य मशागत, योग्य पीक पद्धती, सापळा पिके, वेगवेगळे सापळे, वनस्पतीजन्य कीडनाशकांचा वापर, जैविक कीडनाशकांचा वापर करावा. जर गरज असेल तरच रासायनिक कीडनाशकांचा वापर करावा.

Friday, June 19, 2015 AT 06:15 AM (IST)

भात लागवडीतील नियंत्रित लागवड व युरिया डीएपी ब्रिकेटचा योग्य जागी वापर या बाबीसाठी चारसूत्री पद्धतीमध्ये खुणेच्या दोरीचा वापर केला जातो. त्याऐवजी पीव्हीसी पाइपासून भात लावणी चौकट विकसित करण्यात आली आहे. त्यामुळे लागवडीच्या मजूर खर्चात बचत होते. डॉ. प्रशांत बोडके, व्ही. एम. पाटील, पी. एस. बेल्हेकर, बी. जी. झडे चारसूत्री भात लागवड पद्धतीमधील नियंत्रित अंतरावर लागवड करणे हे एक महत्त्वाचे सूत्र आहे. त्यात भात पिकाची १५-२५ - १५-२५ सें.मी.

Friday, June 19, 2015 AT 05:45 AM (IST)

लिंबुवर्गीय फळपीक सल्ला -  - डॉ. एम. एस. लदानिया, दिनकर नाथ गर्ग मराठवाडा व विदर्भामध्ये मुसळधार पावसाने जोरदार हजेरी लावली असून, पाऊस जवळपास संपूर्ण महाराष्ट्रात सक्रिय होत आहे. मराठवाड्यातील सर्व जिल्ह्यांमध्ये मिळून, गेल्या ५ दिवसांत सरासरी ४० मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली आहे तसेच विदर्भाच्या बहुतेक भागांत जोरदार पाऊस झाला. नागपुरासह अकोला, अमरावती, बुलढाणा जिल्ह्यांमध्ये पावसाने हजेरी लावली आहे.

Thursday, June 18, 2015 AT 04:15 AM (IST)

डॉ. एस. डी. सावंत येत्या आठवड्यामध्ये सर्व द्राक्ष विभागांमध्ये पावसाळी वातावरण राहणार आहे. कमी जास्त प्रमाणात हलका पाऊस, काही वेळेस संपूर्ण ढगाळ, तर काही वेळी अंशतः ढगाळ वातावरण राहील. नाशिक विभागामध्ये निफाड, पिंपळगाव बसवंत, ओझर, पालखेड, दिडोंरी, वणी या भागांत लगेच फारसा पाऊस पडणार नाही. या सोमवारपर्यंत वातावरण ढगाळ राहून कुठेतरी रिमझिम पाऊस पडण्याची शक्‍यता आहे. मात्र, मंगळवार ते गुरुवार या काळात सर्व भागांत चांगला पाऊस होईल.

Thursday, June 18, 2015 AT 04:15 AM (IST)

साबूकंद हे महत्त्वाचे पीक असून, हा स्टार्चचा प्रमुख स्रोत आहे. हे स्टार्च साबूदाण्यासह इंधनाच्या निर्मितीसाठी वापरले जाते. साबूकंद लागवडीसाठी चारी पद्धतीतून अधिक उत्पादन मिळते. डॉ. श्रुती वानखेडे, प्रा. संगीता होलमुखे हवामान -   साबूकंद पिकासाठी उष्ण व दमट हवामान उपयुक्त ठरते. पिकाच्या चांगल्या २९ ते ३५ अंश सेल्सिअस तापमान व भरपूर पाऊस लागतो. जमीन - या कंदाच्या लागवडीसाठी उत्तम निचऱ्याची, मध्यम ते भारी, सुपीक जमीन असावी.

Wednesday, June 17, 2015 AT 06:30 AM (IST)

जून ते जुलैचा दुसरा आठवड्यात मक्‍याची लागवड करावी. टोकण पद्धतीने लागवड केल्यास प्रतिहेक्‍टरी 15 ते 20 किलो बियाणे लागते. बाजारपेठेच्या मागणीनुसार जातींची निवड करावी. आर. एस. खेडकर मका पिकासाठी मध्यम ते भारी, खोल, रेतीयुक्त, उत्तम निचऱ्याची जमीन निवडावी. जमिनीचा सामू 6.5 ते 7 असावा. चिबड जमिनीमध्ये लागवड करू नये.   1) जमिनीची मशागत करून प्रतिहेक्‍टरी 20 ते 25 गाड्या शेणखत किंवा कंपोस्ट खत शेतात मिसळून द्यावे.

Wednesday, June 17, 2015 AT 04:00 AM (IST)

समतल शेती पद्धतीमुळे जमिनीतील ओलावा आणि पाणी वापर कार्यक्षमतेत वाढ होते. माती वाहून आणि अन्नद्रव्ये वाहून जाण्याच्या प्रमाणात चांगलीच घट होते. पावसाच्या अपधावेतही घट होते. पीक उत्पादनात चांगली वाढ मिळते. डॉ. सुभाष टाले पारंपरिक मशागतीच्या पद्धतीत बदल करून किमान उताराला आडवी तसेच समतल पेरणी व मशागत करणे, रुंद सरी वरंबा पद्धतीचा अवलंबन करणे आवश्यक आहे.

Tuesday, June 16, 2015 AT 06:30 AM (IST)

भात -  * भात रोपवाटिकेसाठी १.२ मी x १० मी. अंतराचे गादीवाफे तयार करावेत. * भातासाठी मीठ व बुरशी नाशकाची प्रक्रिया करून बियाण्याची पेरणी करावी. आंबा/काजू -  * फळझाडांची लागवड करावयाच्या जागेवर साफसफाई करून घ्यावी. आंबा लागवडीसाठी १० x १० मीटर (घन लागवडीसाठी ५ x ५ मीटर) आणि चिकू लागवडीसाठी १० x १० मीटर अंतरावर १ x १ x १ मीटर आकाराचे आणि काजूसाठी ७x७ मीटर अंतरावर ०.६ x ०.६ x ०.

Tuesday, June 16, 2015 AT 03:45 AM (IST)

भुईमूग पिकात सेंद्रिय खते, रासायनिक खते, जिवाणू खते आणि सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचे व्यवस्थापन करून एकात्मिक खत व्यवस्थापन केल्यास उत्पादनात वाढ करता येते. जमिनीचे आरोग्यही टिकवता येते. भरत मालुंजकर, संजय नंदनवार, डॉ. सुदाम पाटील महाराष्ट्रात भुईमूग पीक मुख्यत्वे खरीप, रब्बी व उन्हाळी हंगामात घेतले जाते. भुईमुगाचे सर्वांत जास्त उत्पादन उन्हाळी हंगामात, तर त्याखालोखाल खरीप व रब्बी हंगामात मिळते.

Monday, June 15, 2015 AT 06:15 AM (IST)

संरक्षित वातावरणामध्ये ढोबळी मिरचीचे दर्जेदार व अधिक उत्पादन मिळवणे शक्य आहे. त्यासाठी योग्य जातींची निवड करावी. गादीवाफ्यावर किंवा प्रो ट्रेमध्ये रोपवाटिका करावी. हेमंत जगताप ढोबळी मिरचीचा हिरवा वाण मुख्यत्वे भाजीसाठी, तर रंगीत वाण भाजी व सॅलड दोहोंसाठी वापरतात. पंचतारांकित हॉटेलातून रंगीत ढोबळी मिरचीचा वापर अन्य पदार्थांच्या सजावटीसाठी प्रामुख्याने केला जातो.

Saturday, June 13, 2015 AT 06:15 AM (IST)

बागायती पद्धतीने कपाशी लागवडीमध्ये सुधारित लागवड तंत्राचा अवलंब करणे आवश्‍यक आहे. हेक्‍टरी रोपांची संख्या योग्य ठेवण्यासोबतच खत व पाण्याचे नियोजन शिफारशीप्रमाणे केल्यास उत्पादनामध्ये वाढ मिळते. डॉ. आ. न. पसलावार, डॉ. ता. ही. राठोड बागायती कपाशी लागवड सर्वसाधारणपणे वरंबा सरी तयार करून टोकण पद्धतीने केली जाते. जमीन तयार झाल्यावर पिकाचे रोपातील व ओळीतील अंतर, पाणी देण्याची व्यवस्था याचा विचार करून योग्य अंतरावर सऱ्या पाडाव्यात.

Friday, June 12, 2015 AT 04:45 AM (IST)

मृगबाग   मृगबाग लागवडीची केळी सध्या घड भरणे अथवा घड काढणीच्या अवस्थेत आहे. केळी घड झाडावरून काढल्यानंतरही केळी फळातील जैव रासायनिक क्रिया आणि श्वासोच्छवास या क्रिया चालू राहतात. काढणीनंतरचे आयुष्य वाढावे यासाठी या क्रियांवर नियंत्रण ठेवणे गरजेचे आहे. काढणीपासून ते ग्राहकांच्या हातात पडेपर्यंत केळी फळाची मोठ्या प्रमाणावर नासाडी होऊन आर्थिक नुकसान होते.

Friday, June 12, 2015 AT 04:30 AM (IST)

प्रक्रिया केलेले पदार्थ म्हणजे जॅम, जेली, केचप, लोणची, शिजविलेले कडधान्य, मोरंबा, अळिंबी, शिजविलेले मांस, वेफर्स, फरसाण अशा अनेक बाबींचा समावेश होतो. या पदार्थांच्या पॅकेजिंगसाठी त्यातील विविध घटकांच्या वापरानुसार नियोजन करावे लागते. शैलेश जयवंत प्रक्रियायुक्त पदार्थांच्या पॅकेजिंगची निवड करतेवेळी खालील बाबींचा विचार करणे आवश्यक आहे.

Thursday, June 11, 2015 AT 03:30 AM (IST)

डॉ. एस. डी. सावंत येता आठवडा सर्व द्राक्ष विभागांमध्ये पाऊस घेऊन येणार आहे. काही ठिकाणी हलका, तर काही ठिकाणी चांगला पाऊस पडेल. - नाशिक विभागातील निफाड, पिंपळगाव बसवंत, पालखेड या विभागात हलक्‍या स्वरुपाचा पाऊस तीन दिवस होईल. त्यानंतर 4-5 दिवसांचा खंड घेऊन नंतर पाऊस पुन्हा सुरू होईल. कळवण, सटाणा, चांदवड, देवळा, विंचूर, लासलगाव, येवला, शिर्डी, राहाता आणि लोणी या सर्व पट्ट्यामध्ये संपूर्ण आठवडाभर चांगला पाऊस होण्याची शक्‍यता आहे.

Thursday, June 11, 2015 AT 03:15 AM (IST)

कडुनिंबाच्या झाडाला मे-जून महिन्यादरम्यान निंबोळ्या लागतात. या निंबोळ्या पक्व झाल्यानंतर जमिनीवर पडतात. या पडलेल्या निंबोळ्या गोळा करून वाळवून साठवून ठेवल्यास त्यापासून घरच्या घरी उत्तम दर्जाचे वनस्पतीजन्य कीटकनाशक बनवता येते. डॉ. एन. के. भुते, डॉ. बी. बी. भोसले, प्रा. ए. व्ही. गुट्टे निंबोळ्यापासून तेल मिळते. यामध्ये ॲझाडिराक्टीन नावाचे रसायन असते. त्यात कीटकनाशकाचे गुणधर्म अाहेत. निंबोळीची मागणी आज दिवसेंदिवस वाढत आहे.

Wednesday, June 10, 2015 AT 05:30 AM (IST)

या वर्षीचा पावसाचा अंदाज लक्षात घेता पीक लागवडीच्या नियोजनात बदल करावे लागणार आहेत. पीक नियोजनाच्यादृष्टीने राज्यातील कृषी विद्यापिठांनी पीक लागवड आणि व्यवस्थापनाबाबत शिफारशी केल्या आहेत. आपल्या भागातील पाऊसमानानुसार पीक लागवडीचे नियोजन करावे. - कृषी संचालक (विस्तार प्रशिक्षण), कृषी आयुक्तालय, पुणे. अवर्षण प्रवण विभागामध्ये पावसाची बऱ्याच वेळा उशिरा सुरवात होते. म्हणून खरीप हंगामात उशिरा पेरणीसाठी पिकांचे योग्य नियोजन करणे महत्त्वाचे आहे.

Monday, June 08, 2015 AT 05:00 AM (IST)

सध्या काही भागांत अवकाळी पाऊस झाला आहे. परिणामी, हुमणी अळीचा प्रादुर्भाव वाढू शकतो. वळवाचा पाऊस पडल्याबरोबर हुमणी अळीच्या कोषातून भुंगे बाहेर पडतात. या किडीचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी सामुदायिक पद्धतीने उपाययोजना करावी. डॉ. बी. बी. भोसले, डॉ. ए. जी. बडगुजर, डॉ. बी. आर.

Saturday, June 06, 2015 AT 05:45 AM (IST)

1) वाढलेले तापमान व अल्प आर्द्रता यांचा एकत्रित असा विपरीत परिणाम केळीच्या झाडावर होतो. केळीचे पीक 35 अंश सेल्सिअस तापमानाला सहनशील आहे परंतु 38 अंश सेल्सिअसच्या पुढे तापमान गेल्यास प्रकाशसंश्‍लेषण क्रिया मंदावते. दुपारच्या वेळी असलेल्या अधिक तीव्र सूर्यप्रकाशामुळे झाडांची पाने पिवळी पडून करपतात. निसवलेल्या घडातील वरच्या बाजूच्या फण्यांतील केळी तीव्र प्रकाशामुळे काळी पडते.

Friday, June 05, 2015 AT 05:15 AM (IST)

डॉ. ए. व्ही. कोल्हे, डॉ. डी. बी. उंदिरवाडे, डॉ. जयश्री डी. उघडे किडींचे जीवनचक्र सर्वसाधारण चार अवस्थेमध्ये विभागलेले असते. उदा- अंडी, अळी, कोष व प्रौढ. या किडींच्या विविध अवस्था एकाच वनस्पतीवर किंवा काही अवस्था जमिनीमध्ये व काही वनस्पतीवर, तर काही किडींच्या अवस्था एकापेक्षा जास्त वनस्पतींवर तसेच जमिनीमध्ये पूर्ण होतात. 1) जेव्हा किडींना खाद्य वनस्पती उपलब्ध नसते, त्यावेळी या किडी सुप्तावस्थेत जातात.

Friday, June 05, 2015 AT 05:00 AM (IST)

हिरवळीच्या खतांमुळे जमिनीच्या भौतिक, रासायनिक व जैविक गुणधर्मात चांगले बदल होतात. त्यामुळे अन्नद्रव्यांची उपलब्धता वाढते. हिरवळीचे पीक द्विदल वर्गातील असावे. म्हणजे वातावरणातील नत्र स्थिर होण्यास मदत होते. उमेश पाटील जमिनीचे भौतिक, रासायनिक आणि जैविक गुणधर्म वाढवून सुपीकता टिकविण्यासाठी शेणखतांची शिफारस करण्यात येते. परंतु, शेतकऱ्यांकडे आज पुरेशा प्रमाणात चांगल्या कुजलेल्या शेणखताची उपलब्धता होत नाही.

Thursday, June 04, 2015 AT 05:30 AM (IST)

खरीप ज्वारी उत्पादनवाढीसाठी सुधारित जातींची लागवड करावी. पीक व्यवस्थापनाच्या सूत्रांचा अवलंब करावा . डॉ. एच. व्ही. काळपांडे, प्रा. अंबिका मोरे, आर. एल. औंढेकर ज्वारी हे खरिपातील महत्त्वाचे जिरायती पीक असून, धान्य उपलब्धतेसोबतच जनावरांसाठी वैरणही मिळते. वाण निवड  - अनेक वेळा खरिपामध्ये पीक परिपक्व होताना पाऊस पडतो. परिणामी ज्वारीच्या दाण्यावर बुरशी वाढते. ज्वारी काळी पडते. त्यामुळे उत्पादन वाढले तरी उत्पन्नात घट होते.

Wednesday, June 03, 2015 AT 05:30 AM (IST)

जूनच्या पहिल्या पंधरवड्यात पाऊस होण्याची शक्‍यता असते. या काळात असलेले ढगाळ व पावसाळी वातावरणात मृग व अंबिया बहाराच्या लिंबूवर्गीय फळबागांचे योग्य पद्धतीने व्यवस्थापन महत्वाचे आहे. - डॉ. एम. एस. लदानिया, डॉ. दिनकरनाथ गर्ग मृग बहार झाडांचे व्यवस्थापन  - * मृग बहारासाठी बाग ताणावर सोडली असताना ताण पूर्ण होण्यापूर्वी पाऊस आल्यास क्‍लोरमेक्वाट क्‍लोराइड दोन मि.लि. प्रति लिटर या वाढनियंत्रकाची फवारणी करावी.

Tuesday, June 02, 2015 AT 05:45 AM (IST)

सध्या वाढत्या तापमानामुळे जमिनीची आर्द्रता कमी होते. तसेच पाणी आणि अन्नद्रव्यांची उपलब्धता कमी होते. त्यामुळे मुळांची वाढ खुंटते. सुरू आणि खोडवा उसामध्ये फुटव्यांची संख्या कमी होऊन त्याचा परिणाम उत्पादनावर होतो. हे लक्षात घेऊन उसाचे योग्य व्यवस्थापन ठेवणे आवश्‍यक आहे. डॉ. सौ. पी. एस. देशमुख, सौ. जे. पी. खराडे सध्या पाचटाचे आच्छादन करावे किंवा उभ्या उसातील खालील पक्व पिवळी किंवा वाळलेली पाने काढून आच्छादन करावे.

Monday, June 01, 2015 AT 05:30 AM (IST)

जळगाव जिल्ह्यातील प्रयोग जळगाव जिल्ह्यात केळी लागवडीसाठी प्रसिद्ध कजगाव परिसरातील पिंप्री बुद्रुक येथे शांताराम (बालू) धनराज पाटील यांनी पिकांच्या अवशेषांपासून ज्वलन इंधनासाठी उपयोगी बायोमास ब्रिकेट्‌स तयार करण्याचा उद्योग सुरू केला आहे. त्यातून शेतीला पूरक व नियमित उत्पन्न देणारा मार्ग सापडला आहे. जितेंद्र पाटील जळगाव जिल्ह्यातील कजगाव परिसरातील पिंप्री बुद्रुक येथे शांताराम (बालू) धनराज पाटील यांची वडिलोपार्जित 40 एकर बागायती शेती आहे.

Saturday, May 30, 2015 AT 05:30 AM (IST)

बियाणे  - - कृषी विभागाच्या पुणे, परभणी, नागपूर या ठिकाणी तर बीज प्रमाणीकरण यंत्रणेच्या औरंगाबाद, अकोला व परभणी या ठिकाणी बियाणे तपासणी प्रयोगशाळा आहेत. - शेतकऱ्यांना स्वतःकडील बियाणे प्रयोगशाळेत तपासणी करून घ्यायचे असल्यास त्यासाठी प्रतिनमुना तपासणी फी 40 रुपये आहे.

Saturday, May 30, 2015 AT 05:15 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Ad Rate Card | RSS
© Copyrights Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: