Last Update:
 
ऍग्रो प्लस
1) पानवेल लागवडीसाठी सुपीक, उत्तम निचरा होणारी जमीन आवश्‍यक आहे. पानवेल लागवडीपूर्वी हिरवळीचे पीक घेतल्यास फायदेशीर ठरते. लागवडीपूर्वी जमिनीची योग्य मशागत करून पुरेसे चांगले कुजलेले शेणखत मिसळावे. पानमळा लागवडीच्या क्षेत्राचे नियोजन करून पानवेलीच्या सावली आणि आधारासाठी शेवरी, शेवगा, हादगा यांची लागवड जून-जुलै महिन्यांत पहिल्या आठवड्यात करावी. राज्यात बहुतेक ठिकाणी कपुरी जातीची लागवड केली जाते.

Sunday, October 19, 2014 AT 12:00 AM (IST)

एखाद्या दुग्ध प्रक्रियादाराचे यशस्वी होणे किंवा टिकून राहणे, हे सर्वस्वी ग्राहकांच्या त्या उत्पादनातील असणाऱ्या विश्‍वासावर अवलंबून आहे. यासाठी उत्पादकाने विक्री तंत्र, ज्ञान आणि कौशल्याची आवश्‍यकता आहे. आपला विभाग आणि बाजारपेठेनुसार दूधविक्रीचे नियोजन करावे लागते परंतु सर्वसाधारणपणे व्यवसाय पूर्ण क्षमतेने तग धरण्यासाठी तसेच भविष्यातील वृद्धीसाठी काही गोष्टींचा विचार, अभ्यास आवश्‍यक आहे.

Sunday, October 19, 2014 AT 12:00 AM (IST)

जनावरांमध्ये उवा, माश्‍या, गोचीड या प्रकारांतील बाह्य परोपजीवींची समस्या मोठ्या प्रमाणात आढळते. बाह्य परोपजीवींच्या प्रादुर्भावामुळे जनावरांचे शरीर खाजते, केस गळतात, जनावर अस्वस्थ होते, त्यांचे वजन कमी होते, दूध उत्पादनात घट येते. याशिवाय या परोपजीवींमुळे जखमेमध्ये आसडी पडते, जिवाणू, विषाणू, रक्तातील कृमींमुळे आजार वाढतात.

Sunday, October 19, 2014 AT 12:00 AM (IST)

रक्त हे जसे जगण्यासाठी आवश्‍यक आहे, तसेच ते आजारांच्या निदानासाठीसुद्धा महत्त्वाचे आहे. रक्त तपासणीद्वारे जनावरास होणाऱ्या विविध प्रकारच्या आजारांचे अचूक निदान होते. त्यानंतर योग्य औषधोपचार करता येतात. जनावरांच्यामध्ये सडकून ताप येणे, लाल लघवी होणे, गरगर फिरणे, धडका मारणे, अशक्तपणा वाढणे, ऍनिमियासारखी लक्षणे दाखवताच पशुवैद्यकाच्या सल्ल्याने ताबडतोब रक्तपरीक्षण करून घ्यावे.

Sunday, October 19, 2014 AT 12:00 AM (IST)

गोविंद वैराळे सुरवातीस विलंबाने झालेला पाऊस आणि पुढील काळातील अवेळी पावसामुळे प्रति हेक्‍टरी कापसाचे उत्पादन घटण्याची शक्‍यता आहे. सध्या कापसाला अपेक्षित दर मिळत नाही, परंतु दिवाळी जवळ आलेली आहे. त्यामुळे गरजू शेतकरी मिळेल त्या दराने कापूस विक्री करीत आहेत. राज्यातील स्थिती  - - महाराष्ट्र राज्य कापूस लागवड क्षेत्रात देशात पहिल्या स्थानी आहे.

Thursday, October 16, 2014 AT 05:30 AM (IST)

गोचीड, पिसवा, खरूज, माशी, डास हे बाह्य परजीवी बबेसियोसीस, थायलेरियोसीस, सर्रा, ऍनाप्लास्मोसीस या रोगांचा प्रसार करतात. रोगांच्या प्रादुर्भावाची लक्षणे तपासून पशुतज्ज्ञांकडून उपचार करावेत. डॉ. एस. वाय शिराळे, डॉ. जे. जी. गुडेवार गोचीड, पिसवा, खरूज, माशी, डास हे बाह्य परजीवी जनावरांच्या शरीराचा चावा घेतात. गोठ्याच्या सभोवतालच्या वातावरणात बाह्य परजीवींची असंख्य अंडी असतात. दमट पावसाळी हवामानात त्यांची वाढ होऊन प्रादुर्भाव होतो.

Thursday, October 16, 2014 AT 04:45 AM (IST)

म्हैसूर येथील केंद्रीय अन्न तंत्रज्ञान संशोधन संस्थेतील तज्ज्ञांनी आवळ्यापासून विविध प्रक्रिया तंत्र विकसित केले आहे. यामध्ये प्रामुख्याने कॅंडी, पल्प, स्प्रेड या पदार्थांच्या निर्मितीचे तंत्र आणि यंत्रणा विकसित केली आहे. आवळ्याच्या फळात क जीवनसत्त्व मोठ्या प्रमाणात असते. त्याचबरोबरीने पेक्‍टिनही मोठ्या प्रमाणात असते. आयुर्वेदामध्ये आवळा फळाला महत्त्व आहे. आहारात आवळ्याचे पदार्थ असतील तर रोगप्रतिकारशक्ती चांगल्या प्रकारे वाढते.

Wednesday, October 15, 2014 AT 05:30 AM (IST)

घरच्या घरी आवळ्यापासून लोणचे, सरबत, सुपारी असे अनेक पदार्थ बनविता येतात. असे पदार्थ खाण्यास रुचकर लागतात. या पदार्थांपासून आपल्याला आवश्‍यक नैसर्गिक सत्त्वेही मिळतात. निवेदिता डावखर आवळा लोणचे  - साहित्य  - आवळ्याच्या फोडी 1 किलो, मीठ 150 ग्रॅम, हळद 15 ग्रॅम, मोहरी डाळ 60 ग्रॅम, लाल मिरची पावडर 30 ग्रॅम, मेथी 15 ग्रॅम, हिंग 20 ग्रॅम, तेल 400 ग्रॅम.

Wednesday, October 15, 2014 AT 05:15 AM (IST)

उसाचे वाढे देताना  - 1) उसाच्या वाढ्यामध्ये ऑक्‍झॅलीक ऍसिड असते. जनावरांच्या शरीरामध्ये ऑक्‍झॅलीक ऍसिड कॅल्शिअमसोबत संयोग पावून कॅल्शिअम ऑक्‍झॅलेज नावाचे अविद्राव्य क्षार तयार होऊन ते लघवीद्वारा बाहेर पडते, त्यामुळे जनावरांची शरीर वाढ, हाडांची वाढ तसेच दुधाळ जनावरांमध्ये दुधाच्या वाढीसाठी आवश्‍यक असणारे कॅल्शिअम उपलब्ध होऊ शकत नाही, त्यामुळे शरीरातील कॅल्शिअमचा ऱ्हास रोखण्यासाठी तयार स्वरूपात चुनकळीद्वारा आपण कॅल्शिअमचा पुरवठा करू शकतो.

Wednesday, October 15, 2014 AT 05:00 AM (IST)

मानवाच्या दैनंदिन आहारात दर दिवशी सर्व साधारणतः 200 किलो कॅलरीज ऊर्जेची गरज असते. ती भागविण्यासाठी आपण आहारात विविध प्रकारचे अन्न घटक घेतो. प्राणिजन्य प्रथिनांच्या उपलब्धतेकरिता अंडी हे एक उत्तम खाद्य आहे. - डॉ. सारीपूत लांडगे - डॉ. वैशाली बांठिया पोषण मूल्य  - 1) 74 टक्के पाणी, 12.5 टक्के प्रथिने, 0.

Tuesday, October 14, 2014 AT 05:30 AM (IST)

आजच्या लेखात थिरातुप्पल, खुरचन, राजभोग, सुरती पनीर यांसारख्या विविध राज्यांतील दुग्धपदार्थांच्या निर्मितीबाबत माहिती घेत आहोत. व्यावसायिकांनी यापैकी एखादा पदार्थ तयार करावा. अत्याधुनिक पॅकेजिंगचा वापर करून, विक्री व्यवस्थेत नावीन्य आणून बाजारपेठेत आपला वेगळा ठसा तयार करावा. - डॉ. धीरज कंखरे - प्रा. सोमनाथ माने थिरातुप्पल  - 1) तमिळनाडू आणि केरळात हा पदार्थ प्रसिद्ध आहे. हा पदार्थ मुख्यतः घरी बनवला जातो.

Monday, October 13, 2014 AT 05:00 AM (IST)

जनावरांमधील कृमी हे आंतर कृमी (उदा.- जंत) आणि बाह्य कृमी (उदा.- उवा, गोचीड) या दोन प्रकारांत विभागले जातात. आंतर कृमी म्हणजेच जनावरांच्या आतड्यात सापडणारे जंत. हे जनावरांचे नुकसान करतात. आंतर कृमींचे गोल कृमी, चापट कृमी आणि पट्ट कृमी असे प्रकार आहेत. गोल कृमी व पट्ट कृमींच्या नियंत्रणासाठी औषधी वनस्पतींचा उपयोग करता येतो. यकृत कृमींच्या नियंत्रणासाठीचा उपचार थोडा किचकट आणि जास्त दिवस करावा लागतो.

Sunday, October 12, 2014 AT 12:00 AM (IST)

डास आणि घरमाशीमुळे माणसात, तसेच जनावरांमध्ये विविध रोगांचा प्रसार होतो. यांच्या नियंत्रणासाठी प्रत्येकाने घर आणि गोठ्याजवळील जागेची स्वच्छता ठेवावी. स्वच्छतेमुळे सर्वांचे आरोग्य चांगले राहील, रोगांचा प्रसार होणार नाही. आपले घर आणि गोठ्याच्या परिसरात कचरा झाल्यामुळे डास आणि घरमाशीचा उपद्रव वाढतो. डासामुळे मलेरिया, डेंगू, हत्तीपाय, चिकुनगुनिया, मेंदूज्वर या रोगांचा प्रसार होतो. घरमाशी ही अन्नपदार्थापासून ते कचराकुंडीपर्यंत वावरत असते.

Sunday, October 12, 2014 AT 12:00 AM (IST)

डॉ. रामचंद्र साबळे महाराष्ट्रावर 1008 हेप्टापास्कल इतका हवेचा कमी दाब होत असून, पावसासाठी अनुकूल वातावरण बनत आहे. हिंदी महासागराच्या पाण्याचे, तसेच अरबी समुद्राच्या पाण्याचे तापमान 301 ते 303 केल्व्हिन्सपर्यंत वाढत आहे. तेही पाऊस होण्यास अनुकूल ठरणारे आहे. "हुडहुड' या चक्रीय वादळाची निर्मिती 7 ऑक्‍टोबर रोजी अंदमान समुद्रात झाली आहे. वादळाची दिशा ओडिशा आणि आंध्र प्रदेश किनारपट्टीकडे आहे.

Saturday, October 11, 2014 AT 05:30 AM (IST)

कृत्रिम साखरेस वास आणि रंग नसतो. सहजपणे पाण्यात विरघळते. कृत्रिम साखर ही द्रव, भुकटी, गोळी या तीन स्वरूपात उपलब्ध आहे. प्रक्रिया उद्योगात काही प्रमाणात साखरेला पर्याय म्हणून कृत्रिम साखर वापरली जात आहे. डॉ. संदीप रामोड, अरुण देशमुख दुग्धजन्य पदार्थ तयार करताना साखरेचा वापर करतात. त्यामुळे दुग्धजन्य पदार्थास गोड चव येते, स्वाद वाढतो. साखरेचा महत्त्वाचा गुणधर्म म्हणजे पदार्थाची टिकवण क्षमता वाढते.

Wednesday, October 08, 2014 AT 05:30 AM (IST)

सोयाबीनपासून चांगल्या दर्जाचे सुगंधी दूध तसेच पनीरनिर्मिती शक्‍य आहे. प्रक्रियेसाठी लहान स्तरावरील प्रक्रिया यंत्रसामग्री उपलब्ध आहे. बाजारपेठेची मागणी लक्षात घेऊन योग्य प्रशिक्षणानंतर लहान स्तरावर सोयाबीन प्रक्रिया उद्योग सुरू करता येतो. डॉ. आर. एल. काळे, सौ. एस. एन. वाटाने तांदूळ, मका, गहू या पिकांच्या तुलनेत सोयाबीनमध्ये सर्वात जास्त प्रथिने आढळतात. या शिवाय जीवनसत्वे, खनिजे आणि ऊर्जासुद्धा चांगल्या प्रमाणात असते.

Wednesday, October 08, 2014 AT 04:45 AM (IST)

डॉ. रामचंद्र साबळे राज्याच्या पूर्व बाजूस 1006, तर पश्‍चिम बाजूस 1008 हेप्टापास्कल हवेचा दाब राहणार आहे. त्यामुळे राज्याच्या पूर्व भागात पावसाची शक्‍यता निर्माण झाली आहे. ईशान्य भारतावर हवेचा दाब वाढला असून, तो 1014 हेप्टापास्कल इतका राहण्याची शक्‍यता असल्याने, वारे ईशान्येकडूनही वाहत असल्याने मोठ्या प्रमाणात बाष्प कोकण आणि पश्‍चिम महाराष्ट्रावर ढगांच्या स्वरूपात राहणार आहे. त्यामुळे या भागात पावसास वातावरण अनुकूल बनले आहे.

Saturday, October 04, 2014 AT 05:15 AM (IST)

संत्रा, मोसंबी सोबत मूग, सोयाबीनमध्ये प्रगती संत्रा-मोसंबी आदी फळबागांबरोबरच मूग, सोयाबीन आदी पारंपरिक पिकांचे व्यवस्थापनही चांगल्या प्रकारे केल्यास ही पीक पद्धती आर्थिक सक्षमतेचा भक्‍कम पर्याय ठरू शकते, असा संदेश अकोला जिल्ह्यातील चिखलगाव (ता. अकोला) येथील विजय तायडे यांनी आपल्या शेतीतील प्रयोगांद्वारा दिला आहे. राजकारणात फार काळ न रमता त्यांनी शेतीकारणालाच अधिक महत्त्व दिले आहे. समाजकारणाला राजकारणाची जोड देणाऱ्या चिखलगाव (ता. जि.

Thursday, October 02, 2014 AT 05:30 AM (IST)

विहिरींची पाणीपातळी वाढली शेती झाली बागायती धुळे जिल्ह्यात बेटावद (ता. शिंदखेडा) येथे पांझरा नदीवर ब्रिटिशकालीन बंधारा व त्याचा कालवा अद्याप अस्तित्वात आहे. वर्षानुवर्षे बंद कालव्यास पुनरुज्जीवन देण्यासाठी तेथील ग्रामपंचायतीने यंदा पावसाळ्यापूर्वीच पुढाकार घेतला. त्यात यश आल्यानंतर पांझरा नदीच्या पाण्यावर विहिरींचे पुनर्भरण साधले गेले, त्यामुळे भूजल पातळीत वाढ झाली. त्याचा फायदा शेतकऱ्यांना विविध पीक नियोजनासाठी होऊ लागला आहे.

Thursday, October 02, 2014 AT 05:30 AM (IST)

कोंबड्यांचे आरोग्य व्यवस्थापन, आहार नियोजन, जैवसुरक्षा, लसीकरण याकडे काळजीपूर्वक लक्ष द्यावे. अलीकडच्या काळात कोंबड्यांमध्ये जिवाणूजन्य रोगांचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. कुक्कुटपालकांनी तज्ज्ञांकडूनच रोगाचे निदान करून योग्य औषधोपचार करावेत. डॉ. पी. व्ही. मेश्राम, डॉ. व्ही. एस. धायगुडे कोलिसेप्टिसेमिया  - 1) या रोगाचे जंतू पक्ष्यांच्या आतड्यांमध्ये आढळतात. विष्ठेद्वारे ते बाहेर येतात.

Thursday, October 02, 2014 AT 05:30 AM (IST)

जनावरांचे आरोग्य चांगले ठेवायचे असेल तर गोठ्यामध्ये स्वच्छता ठेवणे फार महत्त्वाचे आहे. जनावरे आणि गोठ्यातील स्वच्छतेमुळे परजीवींचा प्रादुर्भाव नियंत्रित राहतो. डॉ. बाबासाहेब नरळदकर 1) गोचिड नियंत्रण  - गोचिड आपली अंडी गोठ्यातील गव्हाणी, कपारीमध्ये घालतात. या जागेची स्वच्छता करावी. गोचिडाची अंडी गोळा करून गोठ्याच्या बाहेर शेकोटीमध्ये जाळून टाकावीत. हा उपाय आठवड्याच्या अंतराने तीन वेळेस प्रत्येक हंगामामध्ये करावा.

Thursday, October 02, 2014 AT 05:30 AM (IST)

सीताफळाच्या गरापासून पावडर, जॅम, पेये, सिरप, मिल्कशेक, रबडी, आइस्क्रीम, श्रीखंड हे पदार्थ तयार करता येतात. गराचा वापर विविध मिठाई, बेकरी व कन्फेक्‍शनरीमध्ये केला जातो. बाजारपेठेतील मागणीनुसार विविध पदार्थ तयार करणे शक्‍य आहे. डॉ. विष्णू गरंडे गर काढून साठविणे  - 1) प्रथम पिकलेली निरोगी चांगली सीताफळे निवडून घेऊन पाण्याने स्वच्छ धुऊन घ्यावीत. नंतर फळांचे दोन भाग करावेत. बियांसहित गर अलगदपणे चमच्याने काढून घ्यावा.

Tuesday, September 30, 2014 AT 05:15 AM (IST)

दुग्ध व्यवसाय, पदार्थ निर्मितीविषयी प्रशिक्षण आणि तांत्रिक विषयांची बऱ्याच शेतकऱ्यांना माहिती आवश्‍यक असते. आजच्या लेखात दुग्धप्रक्रिया, प्रशिक्षण देणाऱ्या संस्थांची माहिती देत आहोत. या संस्थांच्या माध्यमातून दुग्ध प्रक्रियेतील आधुनिक तंत्रज्ञानाबाबत जाणून घेणे शक्‍य होईल. डॉ. धीरज कंखरे, प्रा.

Monday, September 29, 2014 AT 05:15 AM (IST)

आज जागतिक रेबीज दिवस रेबीज हा अतिशय तीव्र स्वरूपाचा विषाणूजन्य प्राणघातक रोग आहे. रेबीज हा पशुजन्य संक्रमित आजार आहे. हा रोग प्राण्यांप्रमाणेच माणसांनाही कुत्रा चावल्यामुळे होतो. रोगाची लक्षणे तपासून तातडीने उपाययोजना करणे फार महत्त्वाचे आहे. रेबीज हा रोग कोल्हा, लांडगा, तरस, वटवाघूळ, मुंगूस, घुबड या सगळ्या जंगली प्राण्यांत व गाय, म्हैस, शेळी, मेंढी, डुगरे, उंट, घोडा, कुत्रा यांसारख्या पाळीव प्राण्यांतही आढळून येतो.

Sunday, September 28, 2014 AT 12:00 AM (IST)

जनावरांमध्ये विविध प्रकारांतील त्वचा विकार मोठ्या प्रमाणात आढळतात. त्वचा विकाराचे प्रमुख कारण म्हणजे शेतकऱ्यांचे जनावरांच्याकडे दुर्लक्ष आणि विकाराचे अयोग्य निदान आणि उपचार हे आहे. 1) शेतकऱ्यांनी प्राथमिक स्वरूपातील त्वचा विकाराचे निदान आणि उपचारदेखील पशुवैद्यकाद्वारा करावेत. 2) त्वचेवर एखादा चट्टा किंवा पुरळ येतात, त्या भागास खाज सुटणे, गोठ्यातील भिंतीस अथवा खांबास जनावर अंग घासते, त्वचा रोगग्रस्त भाग लाल होतो.

Sunday, September 28, 2014 AT 12:00 AM (IST)

कागदी लिंबाची विक्री ही प्रतवारी करून करावी. लिंबू फळांचे पॅकिंग जाळीच्या पिशव्यांमध्ये करावे. फळांच्या विक्रीच्या बरोबरीने लिंबू फळांचा रस, सालींचा वापर प्रक्रिया उद्योगामध्ये वाढतो आहे. प्रक्रिया उद्योगाच्या माध्यमातूनही उत्पन्न वाढीस संधी आहे. डॉ. अप्पासाहेब भुजबळ अजूनही शेतकरी लिंबू फळे प्रतवारी न करता सिमेंटच्या रिकाम्या पोत्यामध्ये भरून विक्रीस पाठवितात. यामुळे व्यापारी ही लिंबे लिलाव पद्धतीने खरेदी करतात.

Wednesday, September 24, 2014 AT 05:45 AM (IST)

बेलाच्या फळात भरपूर बिया असतात, तसेच गरामध्ये तंतुमय धागे असतात. अर्धेकच्चे फळ पाचक असते. फळ पिकल्यानंतर गराचा सुगंध वाढून चव सुधारते. अर्धकच्च्या फळामध्ये ‘क’ जीवनसत्त्व मुबलक प्रमाणात असते. यामुळे त्याचा उपयोग ‘स्कर्व्ही’ या रोगाच्या उपचारावर करतात. नितीन सुरडकर बेलफळातील घटक (१०० ग्रॅम खाद्य भाग) आर्द्रता - ६१.५ टक्के, प्रथिने - १.८ टक्के, मेद - ०.३ टक्के, खनिजे - १.७ टक्के, तंतुमय पदार्थ - २.९ टक्के, पिष्टमय पदार्थ - ३१.

Wednesday, September 24, 2014 AT 05:30 AM (IST)

सर्पदंश झालेल्या जनावरांच्या तोंडातून लाळ गळणे सुरू होते. जनावरांच्या शरीराची आग होते, घाम येतो. तोंडामधून घरघर असा आवाज येतो. जनावरांना शक्य तेवढ्या लवकर पशुवैद्यकाच्या सल्ल्याने विषरोधी औषधांचा उपचार करावा. डॉ. रणजित इंगोले, डॉ. सुनील हजारे विषारी सापाचा चावा हा जनावरांना, तसेच माणसांना नेहमीच घातक ठरतो. कोब्रा, मण्यार या सापांच्या दंशामुळे चेतासंस्था व मज्जासंस्थेवर परिणाम होतो.

Tuesday, September 23, 2014 AT 05:45 AM (IST)

राणी मासा, ढोमा मासा, बळा, चोर-बोंबील तसेच कोळंबीपासून आपल्याला विविध पदार्थ तयार करता येतात. बाजारपेठेची मागणी पाहून मत्स्यप्रक्रिया उद्योगाला संधी आहे. प्रा. शैलेंद्र रेळेकर, प्रा.

Tuesday, September 23, 2014 AT 05:30 AM (IST)

परदेशी बाजारपेठेत अनेक प्रकारचे विशेष दुग्धजन्य पदार्थ उपलब्ध आहेत. कमी फॅट आणि कमी साखरेचे प्रमाण असलेल्या पदार्थांना ग्राहकांच्याकडून विशेष मागणी आहे. जगभरात फळे, तसेच खनिज पदार्थांचा वापर केलेल्या दुग्धजन्य पदार्थांची बाजारपेठ विस्तारत आहे. डॉ. धीरज कंखरे, प्रा. सोमनाथ माने आहाराचे आरोग्याशी असलेले नाते हे खूप पूर्वीपासून सर्वांना माहिती आहेच.

Monday, September 22, 2014 AT 05:15 AM (IST)

शरीरातील अपायकारक, अनावश्‍यक घटक रक्तातून काढणे आणि ते मूत्राद्वारा विसर्जित करणे, हे मूत्र संस्थेचे कार्य आहे. मूत्र संस्थेच्या या कार्यात अडथळा आल्यास त्याचा गंभीर परिणाम होतो. हा अडथळा म्हणजेच मूतखडा हा आजार. 1) पशुखाद्यात अति प्रमाणात असलेल्या ऑक्‍झालेट, इस्ट्रोजन आणि सिलिकामुळे हा आजार संभवतो. 2) पिण्याच्या पाण्यात जास्त प्रमाणात असलेले क्षार हेदेखील या आजारास कारणीभूत ठरतात.

Sunday, September 21, 2014 AT 12:00 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Ad Rate Card | RSS
© Copyrights 2014 Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: