Last Update:
 
ऍग्रो प्लस
जनावरे आजारी पडली की तज्ज्ञ पशुवैद्यकांच्याकडून उपचार करून घ्यावेत. योग्य निदान करून योग्य रितीने उपचार केला, तर आर्थिक नुकसान होत नाही. विविध आजारांसाठी विभागीय रोग अन्वेषण प्रयोगशाळांमध्ये प्रतिजैविक संवेदनशील चाचणी केली जाते. डॉ. नम्रता बाभूळकर, डॉ. आर. एस.

Wednesday, September 17, 2014 AT 05:15 AM (IST)

पशुपालन व्यवस्थापनातील महत्त्वाचा भाग म्हणजे प्रजनन व्यवस्थापन. प्रजनन व्यवस्थापन काटेकोरपणे केलेले असेल तर निश्‍चित दुग्ध व्यवसायामध्ये वाढ झालेली दिसून येते. प्रजनन व्यवस्थापनाकरिता नेहमी पशुवैद्यक तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन घेणे जरुरीचे आहे . डॉ. अनिल पाटील प्रजनन संस्था व आहार या दोन गोष्टी दुग्ध व्यवसायाच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या आहेत.

Wednesday, September 17, 2014 AT 05:00 AM (IST)

पावसाळ्यात हिरवा चारा मुबलक प्रमाणात उपलब्ध असतो. जनावरांची गरज भागल्यानंतर उर्वरित चारा योग्य रीतीने साठविल्यास उन्हाळ्यात चाऱ्याची कमतरता असताना वापरता येतो. चाऱ्यातील पोषक घटकांचा नाश होऊ न देता चारा साठवणीचे योग्य तंत्र वापरणे आवश्यक असते. त्यादृष्टीने शेतकऱ्यांनी मुरघास बनवण्याचे नियोजन करावे. डॉ. सुरेश डी. जगदाळे, डॉ. शरद पी.

Tuesday, September 16, 2014 AT 05:30 AM (IST)

प्रक्रिया उद्योजकांना गाईच्या दुधापासून पनीर निर्मिती, सायट्रीक ऍसिडचा वापर, दुधाचे तापमान, कमी फॅटचे पनीर, इतर दुधाचा पनीर बनवण्यासाठीचा वापर या विषयी शंका आहेत. पनीरची गुणवत्ता टिकवण्यासाठी शास्त्रीय पद्धतीचा अवलंब करणे फायद्याचे ठरते. याबाबतची माहिती आजच्या लेखात घेत आहोत. डॉ. धीरज कंखरे, प्रा. सोमनाथ माने पनीर बनविण्याची कृती आणि उपकरणांची माहिती मागील काही भागांच्यामध्ये दिली होती.

Monday, September 15, 2014 AT 04:15 AM (IST)

ताज्या माशांच्या बरोबरीने मूल्यवर्धित मत्स्य पदार्थांनाही चांगली मागणी आहे. सुरिमीचा वापर करून विविध पदार्थ तयार केले जातात. बाजारपेठेत कटलेट, वडा, चकली, शेव, लोणचे, जवळा चटणी आणि कोळंबी लोणच्याला चांगली मागणी आहे. राज्यातील मत्स्य उत्पादनातील जवळजवळ ३० टक्के उत्पन्न हे कमी प्रतीच्या मासळीचे आहे.

Sunday, September 14, 2014 AT 12:00 AM (IST)

शरीराच्या एखाद्या भागात पाणी साचून त्या भागावर सूज येणे, यास शोथ किंवा ईडिमा असे म्हणतात. जनावरांमध्ये पोटाच्या भागावर, मानेच्या खाली या प्रकारची सूज बऱ्याच वेळा दिसते. शरीरात रक्तवहनाद्वारा खनिज, अन्नद्रव्ये व जलद्रव्ये यांची रक्तवाहिन्या व पेशींमध्ये देवाण-घेवाण चालू असते. या कार्यात बिघाड झाल्यास रक्तातील जलद्रव्ये पेशीतच साठून राहतात.

Sunday, September 14, 2014 AT 12:00 AM (IST)

डॉ. रामचंद्र साबळे उत्तर महाराष्ट्रावर १००६ हेप्टापास्कल, विदर्भावर १००४ हेप्टापास्कल, मध्य महाराष्ट्रावर १००८ हेप्टापास्कल, कोकणावर उत्तरेस १००६, तर दक्षिणेस १००८ हेप्टापास्कल आणि मराठवाड्यावर १००६ हेप्टापास्कल इतका हवेचा दाब राहणार आहे. त्यानुसार पावसाचे वितरण राहणार अाहे. जेथे हवेचा कमी दाब आहे तेथे मध्यम स्वरूपाचा पाऊस, तर जास्त हवेचा दाब राहणार आहे तेथे अल्पशा पावसाची शक्यता राहील.

Saturday, September 13, 2014 AT 05:00 AM (IST)

साठवणीतील अन्नधान्यामध्ये येणाऱ्या किडीमुळे मोठ्या प्रमाणात नुकसान होते. ते टाळण्यासाठी प्रामुख्याने वनस्पतिजन्य घटकांचा वापर केल्यास फायदेशीर ठरत असल्याचे दिसून आले आहे. सौ. कीर्ती देशमुख, डॉ. जीवन कतोरे, डॉ. उमेश ठाकरे साठवणीतील अन्नधान्यांचा वापर त्वरित किंवा काही कालावधीनंतर खाद्यामध्ये होत असल्याने पिकाप्रमाणे विषारी घटकांचा वापर करण्यामध्ये मर्यादा येतात. किडींपासून तांदळाचे संरक्षण करण्यासाठी अनेक लोक बोरीक पॉवडर वापरतात.

Thursday, September 11, 2014 AT 05:00 AM (IST)

परोपजीवी जनावरांच्या शरीर, तसेच शरीरात उपजीविका करतात. जंतबाधेमुळे जनावरांना अशक्तपणा येतो. जनावरे निस्तेज दिसतात. बाह्य परोजपजीवी जनावरांमध्ये रक्तपेशीय आजाराचा प्रसारही करतात. हे लक्षात घेऊ पशुतज्ज्ञांच्या सल्ल्याने उपचार करावेत. डॉ. प्रतिभा जुमडे, डॉ. वैशाली बाठिया परजीवींचा प्रादुर्भाव हा पावसाळा आणि पावसाळ्यानंतर जास्त प्रमाणात दिसतो. याचे कारण म्हणजे पावसाळ्यात तापमान कमी झालेले असते. आर्द्रता वाढलेली असते.

Wednesday, September 10, 2014 AT 12:49 PM (IST)

गोठ्यातील अस्वच्छतेमुळे कीटकवर्गीय माश्यांचे प्रमाण वाढते. माश्यांच्या प्रादुर्भावामुळे जनावरांचे लक्ष विचलित होते. खाद्य खाण्यावर परिणाम होतो. त्यामुळे त्यांच्या वजनात घट येते, प्रजननक्षमतेवर विपरीत परिणाम होतो. शेवटी दुग्धाेत्पादनात घट येते. हे लक्षात घेता गोठ्यातील माश्यांवर नियंत्रण ठेवावे. डॉ. पी. डी. पवार डॉ. एम. डब्ल्यू. खासनीस कीटकवर्गीय माश्यांमध्ये प्रामुख्याने दोन प्रकार पडतात.

Monday, September 08, 2014 AT 05:30 AM (IST)

डॉ. सुधीर राजुरकर १) लकवा ( पॅरालिसिस) या आजारात अवयवाचे कार्य बंद होते. त्या भागाचे स्पर्शज्ञान कमी अथवा नष्ट होते. लकवा झालेला भाग लुळा पडतो. जनावराच्या पायास लकवा झाल्यास ते लंगडते. २) या आजारामुळे त्या भागातील मांसपेशी कमकुवत होतात, त्यांची वाढ खुंटते. बाधित अवयवाची कार्यशक्ती नष्ट होते. या विकाराची अनेक कारणे आहेत. किंबहुना मेंदूच्या आजारामध्ये दिसणारे हे एक लक्षण आहे.

Monday, September 08, 2014 AT 05:30 AM (IST)

सध्या महाराष्ट्रावर १००६ हेप्टापास्कल इतका हवेचा कमी दाब राहिल्यामुळे कोकण, मध्य महाराष्ट्र व उत्तर महाराष्ट्रात मध्यम स्वरूपाचा पाऊस अपेक्षित आहे. मराठवाडा आणि विदर्भात पावसाचे प्रमाण हलक्या स्वरूपाचे राहील. पावसात उघडीप अधून-मधून राहील. त्यामुळे खरिपातील पिकावरील कीड आणि रोगांचे नियंत्रण करणे सोपे जाईल.

Sunday, September 07, 2014 AT 12:30 AM (IST)

बर्फी, श्रीखंड, कुल्फी, मिल्कशेक तयार करताना फळे तसेच भाजीपाल्याचा वापर करता येतो. यामुळे दुग्धजन्य पदार्थांची गुणवत्ता वाढते, वेगळा स्वादही येतो. बाजारपेठेची मागणी लक्षात घेऊन विविध दुग्धजन्य पदार्थ तयार करावेत. डॉ. धीरज कंखरे, प्रा. सोमनाथ माने   सीताफळ मिल्कशेक गाळून घ्यावे. गरम करावे (४० अंश सेल्सिअस, दहा मिनिटे) थंड करावे (७ अंश सेल्सिअस) १० टक्के सीताफळ गर आणि साखर (७ टक्के) मिसळावी. एकत्र करावे बाटलीत भरावे थंड करावे.

Monday, September 01, 2014 AT 05:45 AM (IST)

कृषी विभागाचा महत्त्वाकांक्षी उपक्रम राष्ट्रीय पीक संशोधन संस्था, कृषी विद्यापीठे यांच्या मदतीने राज्यात कृषी विभागामार्फत पिकांवरील किडी-रोग सर्वेक्षण व सल्ला प्रकल्प क्रॉपसॅप नावाने सुरू आहे. त्या आधारे शेतकऱ्यांना प्रकल्पांतर्गत पिकांत किडी-रोगांच्या प्रादुर्भावाबाबत त्वरित सावधान करण्यात येते व सल्लाही देण्यात येतो. प्रकल्पाला राज्यात घवघवीत यश मिळाले असून, पीकसंरक्षण अधिक प्रभावी करणे शेतकऱ्यांना शक्‍य झाले आहे.

Sunday, August 31, 2014 AT 12:00 AM (IST)

रेशीम शेतीच्या दृष्टीने दर्जेदार पाला उत्पादन देणाऱ्या तुतीच्या जातींची निवड करावी. तुतीच्या व्ही-१ आणि एस-३६ या जाती चांगल्या पाल्याचे उत्पादन देणाऱ्या आहेत. तुती लागवडीला माती परीक्षणानुसार शिफारशीत खतमात्रा द्यावी. तुती जात ः व्ही-१ ः १) पानांची प्रत चांगल्या प्रकारची असल्यामुळे बाल्य तथा प्रौढ कीटक संगोपनासाठी शिफारस. २) मुळे खोलवर जाण्याची क्षमता व फांद्याची वाढ सरळ वरच्या बाजूने होते.

Sunday, August 31, 2014 AT 12:00 AM (IST)

- डॉ. रामचंद्र साबळे महाराष्ट्रावर १००६ हेप्टापास्कल इतका कमी हवेचा दाब राहणार असून, बंगालच्या उपसागरावर मोठ्या प्रमाणात जमलेला ढगांचा समूह मराठवाडा आणि पूर्व विदर्भाच्या दिशेस सरकत असून, त्यापासून चांगल्या पावसाचा अंदाज आहे.

Saturday, August 30, 2014 AT 05:45 AM (IST)

डॉ. संदीप रामोड, अरुण देशमुख सध्या बाजारपेठेत पूर्णपणे दुधापासून बनवलेले दही, प्रोबायोटिक दही आणि सिनबायोटिक दही असे प्रकार दिसून येतात. याचबरोबरीने मध व साखर मिसळून बनवलेले दही (गोड दही), विशिष्ट प्रकारचे विरजन वापरून तयार केलेले दही (आंबट दही), मिस्ती दहीदेखील बाजारपेठेत उपलब्ध झालेले आहे. दह्यामध्ये असणारे रासायनिक घटक आणि प्रमाण - अ.न. ---- घटक ---- प्रमाण (टक्के) १. ---- पाणी ---- ८५ ते ८८ २. ---- स्निग्धांश ---- ५ ते ७.५ ३.

Friday, August 29, 2014 AT 05:30 AM (IST)

आळीव, जवस या तेलबियांमध्ये विशिष्ट पोषणयुक्त औषधी घटक आहेत. रक्तदाब, हृदयविकार, कर्करोग या आजारांवर नियंत्रण आणणारे घटक यामध्ये आहेत. हे लक्षात घेऊन आळीव, जवस यांचा मानवी आहारात वापर आवश्यक आहे. डॉ. एस. एस. थोरात, वाय. आर. देशमुख फायदेशीर आळीव  - १) याचे उत्पादन भारत, उत्तर अमेरिका आणि युरोपच्या काही भागांमध्ये घेतले जाते. २) बियांमध्ये ८० ते ८५ टक्के एंडोस्पर्म ११ ते १७ टक्के कोंडा आणि २ ते ३ टक्के एब्रियो असतो.

Thursday, August 28, 2014 AT 05:30 AM (IST)

फॅट (स्निग्धांश) हा प्रतिवारीच्या दृष्टीने एक महत्त्वाचा घटक आहे. दुधाचा स्वाद हासुद्धा बऱ्याच प्रमाणात दुधातील फॅटवर अवलंबून असतो. दुधाची किंमत फॅटवर ठरवली जाते. जातिवंत दुधाळ जनावरे गोठ्यात असावीत. स्वच्छ दूधनिर्मिती तंत्राचा अवलंब करावा. डॉ. ए. ए. देवंगरे, डॉ. ए. एम. चप्पलवार दुधातील पाणी, शर्करा, फॅट (स्निग्धांश), प्रथिने, खनिजद्रव्ये, जीवनसत्वे हे घटक शरीरवाढीसाठी उपयुक्त असतात. यातील सर्वांत महत्त्वाचा घटक म्हणजे फॅट.

Wednesday, August 27, 2014 AT 05:00 AM (IST)

संतुलित आहारामध्ये तंतुमय पदार्थ खूप महत्त्वाचे आहेत. मानवी शरीरात ते खूप वेगवेगळ्या प्रकारचे कार्य करतात. दही, श्रीखंड, मिल्कशेक, खीर, आईस्क्रीम, पेढा, बर्फी तयार करताना विविध प्रकारची फळे, भाजीपाला यांचा गर, रस, तृणधान्यांचा वापर करून तंतुमय पदार्थयुक्त दुग्धजन्य पदार्थ तयार करता येतात. डॉ. धीरज कंखरे, प्रा. सोमनाथ माने विविध फळे, भाजीपाला, तृणधान्यांमध्ये तंतुमय पदार्थ(डायटरी फायबर्स) नैसगर्गिकरीत्या आढळतात.

Tuesday, August 26, 2014 AT 05:30 AM (IST)

कलमे, रोपांची लागवड करताना  - १) रोपे, कलमे ही जातिवंत चांगल्या व विषाणुविरहित मातृवृक्षांपासून तयार केलेली असावीत. एकाच जातीची कलमे न लावता दोन ते तीन जातींची निवड करावी. यामुळे परपरागीभवन क्रियेस मदत होते. २) निवडलेल्या जातीला भरपूर फळे व बाजारात मागणी असायला हवी. ३) निवडलेली रोपे, कलमे जास्त लहान नसावीत. तसेच जास्त जून नसावीत. ४) रोपे, कलमे ही एक वर्ष वयाची, मध्यम वाढीची आणि ६० ते ७५ सें. मी. उंच असावीत.

Tuesday, August 26, 2014 AT 05:00 AM (IST)

- डॉ. रामचंद्र साबळे महाराष्ट्रावर हवेचा दाब १००६ हेप्टापास्कल इतका कमी राहणार असून, वाऱ्याची दिशा नैर्ऋत्येकडून राहणार आहे. केरळजवळ अरबी समुद्रात हवेचा दाब १००० हेप्टापास्कल इतका कमी होणार असल्याने तेथे चक्राकार वारे वाहून, त्याचे रूपांतर वादळात होईल. त्याचप्रमाणे बंगालच्या उपसागराच्या पाण्याचे तापमान वाढेल आणि तेथेही कमी दाबाचे क्षेत्र तयार होईल. ही सर्वच चिन्हे दक्षिण भारतात चांगल्या पावसाची शक्यता निर्माण करणारी अाहेत.

Saturday, August 23, 2014 AT 06:00 AM (IST)

दूषित हवामान, पाणी, खाद्य, आर्द्रता यामुळे कोंबड्यांना श्‍वसनाचे विकार, तसेच बुरशीजन्य विषबाधा होते. हे लक्षात घेऊन सध्याच्या काळात कोंबड्यांच्या शेडची स्वच्छता महत्त्वाची आहे. शेडमधील लिटर कोरडे ठेवावे. निर्जंतुक केलेले पाणी कोंबड्यांना पाजावे. डॉ. एस. डी. जगदाळे, डॉ. एस. पी. लोंढे पावसाळी वातावरणात होणाऱ्या अचानक बदलामुळे पक्ष्यांवरही प्रतिकूल परिणाम होतो. पावसाळ्यात संसर्गजन्य आजारांचा प्रसार होतो.

Thursday, August 21, 2014 AT 04:45 AM (IST)

डॉ. सोनिया कऱ्हाळे, डॉ. सुधीर राजूरकर पोटफुगी म्हणजे जनावराच्या पोटाचा विशेषतः डाव्या भकाळीचा आकार जास्त प्रमाणात वाढणे. हा आजार मोठ्या जनावरांना, शेळ्या, मेंढ्यांना पावसाळ्यात जास्त प्रमाणात होतो. जनावराने भरपूर प्रमाणात कोवळा हिरवा चारा, धान्याचे पीठ जास्त प्रमाणात खाल्यामुळे पोटफुगी होते. जनावरांस धनुर्वात, आंतरपटलाचा हर्निया, अन्ननलिकेत काही अडथळा असेल किंवा कॅल्शियमची कमतरता असेल, तरीदेखील पोटफुगी दिसून येते.

Wednesday, August 20, 2014 AT 05:30 AM (IST)

अधिक दूध उत्पादनाकरिता गाई, म्हशींतील प्रजनन संस्था सक्षम असणे महत्त्वाचे आहे. चांगले दूध उत्पादन देणाऱ्या गाई, म्हशींमध्ये वारंवार उलटण्याची समस्या दिसून येते. याचबरोबरीने काही वेळा मुका माज, माजावर न येणे या समस्या दिसून येतात. हे लक्षात घेऊन पशुवैद्यकाकडून उपचार करून घ्यावेत. डॉ. अनिल पाटील गाई, म्हशी वारंवार उलटणे या प्रजनन संस्थेच्या समस्येमुळे पशुपालकांचे बरेच आर्थिक नुकसान होते. दोन वेतांतील अंतर वाढते.

Wednesday, August 20, 2014 AT 05:15 AM (IST)

ऊस तोडणीनंतर उसाचे पाचट जाळून टाकण्याकडे शेतकऱ्यांचा कल असतो. त्यामुळे नायट्रोजन, कार्बन आणि गंधक हे अन्नघटक वाया जातात. शिवाय जमीन भाजली गेल्याने जमिनीतील उपयुक्त जिवाणूंचा नाश होतो. पाचट जाळण्याची मानसिकता बदलून पाचटापासून सेंद्रिय खत तयार केल्यास त्यातून खताची उपलब्धता होऊ शकते. नारायण मुसमाडे, चिंतामणी देवकर वाढत्या महागाईसोबत ऊस उत्पादन खर्चात वाढ होत आहे. रासायनिक खतांचा असंतुलित पद्धतीने वापर केला जातो.

Tuesday, August 19, 2014 AT 05:45 AM (IST)

शेळ्या, मेंढ्यांमध्ये पट्टिका कृमी, चापट कृमी आणि गोल कृमींचा प्रादुर्भाव फार मोठ्या प्रमाणावर दिसतो. यांच्या प्रादुर्भावामुळे त्यांच्या आरोग्यावर परिणाम होतो. हे कृमी (जंत) घातक रोगाचा प्रसार करीत असतात. दूषित पाणी, चारा या मार्गाने जंत शेळ्या व मेंढ्यांच्या पोटात जातात. डॉ. पी. डी. पवार, डॉ. एम. डब्ल्यू. खासनीस, डॉ. आर. पी.

Thursday, August 14, 2014 AT 05:30 AM (IST)

पावसाळ्यात जनावरांमध्ये घटसर्प, फऱ्या, पोट फुगणे, हगवण हे रोग दिसून येतात. यामुळे जनावरांच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम होतो, दूधउत्पादनात घट येते. रोगाची लक्षणे तपासून पशुतज्ज्ञांकडून उपाययोजना कराव्यात. डॉ. माधुरी हेडाऊ, भूपेश कामडी पावसाळी वातावरणामुळे जनावरांत रोगाचा प्रादुर्भाव होतो. यामुळे जनावरांच्या दूधउत्पादनात घट येते. बैल शेतीकामाला उपयोगी राहत नाहीत. काही वेळा जनावरे मृत्युमुखी पडण्याचा संभव असतो.

Wednesday, August 13, 2014 AT 05:30 AM (IST)

प्रा. उत्तम कदम, डॉ. अशोक पिसाळ राज्याच्या काही भागात नदीपात्रातील पाणी बाहेर पडून ऊस लागवड क्षेत्रात पसरले आहे. अशा भागात पूर्णपणे उसाचे पीक पुराच्या पाण्यात बुडाले तर उसाच्या शेंड्यात, तसेच पानावर गाळमिश्रित ओल्या चिखलाचा थर बसून शेंडा कुजून पाने गळू लागतात. उसाची वाढ खुंटते. ऊस शेंड्याकडून खाली वाळत जातो. पाण्यात बुडालेल्या कांड्यांना मुळ्या फुटतात. उसाच्या कांड्यांवरील डोळे फुगून पांगश्या फुटतात.

Wednesday, August 13, 2014 AT 05:30 AM (IST)

मुंबई  - येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत सोमवारी (ता. 11) टोमॅटोची 3520 क्विंटल आवक झाली. टोमॅटोस 1600 ते 4500 व सरासरी 3050 रुपये प्रतिक्विंटल दर होते, असे बाजार समितीच्या सूत्रांनी सांगितले. बाजार समितीमध्ये लसणाची 840 क्विंटल आवक होऊन 4000 ते 6000 व सरासरी 4500 रुपये प्रतिक्विंटल दर होते. कांद्याची 7950 क्विंटल आवक होऊन 1100 ते 1700 व सरासरी 1400 रुपये प्रतिक्विंटल दर होते.

Wednesday, August 13, 2014 AT 05:15 AM (IST)

जागतिक अन्न आणि कृषी संघटना तसेच जागतिक आरोग्य संघटनेने प्रोबायोटिक संदर्भात मार्गदर्शिका आखली आहे. बाजारपेठेत विविध प्रकारचे प्रोबायोटिक्‍स उपलब्ध आहेत. डॉ. धीरज कंखरे, प्रा. सोमनाथ माने प्रोबायोटिक्‍स म्हणजे सजीव सूक्ष्मजीव. सुमारे एक हजारपेक्षा विविध सूक्ष्मजंतूंचे प्रकार मानवी शरीरामध्ये (तोंडातील पोकळी, श्‍वसनाचा मार्ग, अन्ननलिका, त्वचा) आयुष्यभर टिकून राहतात.

Monday, August 11, 2014 AT 05:45 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Ad Rate Card | RSS
© Copyrights 2014 Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: