Last Update:
 
ऍग्रो स्पेशल
मॉन्सूनच्या पाऊलखुणा पेठ, नाशिक ः ना घर आहे ना आसरा, ना शेत आहे ना पोटाची सोय. वारा येईल तसं फिरायचं, जमेल तसं झगडायचं... जगण्याची जिद्द जिवंत ठेवतेय. अगदीच अडचणीत आले तर जगायला देशावर पाठवतेय. मॉन्सूनला लागलेली उतरती कळा नाशिक व ठाणे जिल्ह्यांच्या सिमावर्ती भागातील वारली, कोळी, कोकणी या सारख्या आदिवासी समाजांना हे असं होलपटतं जीवन जगायला लावत आहे.

Sunday, July 05, 2015 AT 01:00 AM (IST)

महाराष्ट्रात भौगोलिक विभागानुसार उपयुक्त अशा बांबूच्या जाती उपलब्ध आहेत. सुधारित तंत्राने बांबू लागवड उपयुक्त ठरते. बांबू लागवडीसाठी वरकस जमिनी, डोंगरांचे उतार, बोडके माळ आणि पडीक जमिनीची निवड करावी. योग्य व्यवस्थापन केल्यास बांबूचे चांगले उत्पादन मिळते. सामाजिक वनीकरण रोपवाटिका, कृषी विद्यापीठाच्या रोपवाटिकेमध्ये बांबूची जातिवंत रोपे मिळतात.

Sunday, July 05, 2015 AT 12:30 AM (IST)

भारतीय भात उत्पादक आर्थिकदृष्ट्या गरीब आहे. उत्पादकतावाढ तसेच देशभरातील ग्राहकांची मागणी लक्षात घेता संकरित वाण, बासमती, ब्राऊन राइस आदी भात प्रकारांची लागवड, मार्केटचा अभ्यास याद्वारे भातशेती आर्थिकदृष्ट्या सक्षम होऊन ती शेतकऱ्याला निश्‍चित श्रीमंत बनवू शकते. देशपातळीवरील "बेस्ट सायंटिस्ट'चा बहुमान यंदाच्या वर्षी मिळवणारे सेवानिवृत्त भात शास्त्रज्ञ प्रा. विजय देशपांडे यांनी हा विश्‍वास शेतकऱ्यांना दिला आहे. त्यांच्याशी साधलेला हा संवाद.

Sunday, July 05, 2015 AT 12:30 AM (IST)

आपण आपल्या घराभोवती उपलब्ध असलेल्या जागेचा योग्य उपयोग करून वर्षभर निरनिराळा भाजीपाला व फळझाडांची लागवड करू शकतो. थोड्या जागेत काळजीपूर्वक मशागत करून भाजीपाला लागवड केल्यास कुटुंबाला समतोल आहार मिळू शकतो. आपल्याकडे लहान मुलांमध्ये ॲनिमिया मोठ्या प्रमाणात आहे. त्याचप्रमाणे जीवनसत्त्वाच्या अभावाने रातांधळेपणा या सारखे आजार दिसून येत आहेत. याचे प्रमुख कारण म्हणजे आपल्या जेवणात विविध जीवनसत्वयुक्त भाज्यांचे प्रमाण कमी असते.

Sunday, July 05, 2015 AT 12:15 AM (IST)

आम्ही स्वयंसेवी हरित भारतासाठी वनीकरणाचा महत्त्वाकांक्षी कार्यक्रम राबविण्याच्या उद्देशाने वनराई संस्थेची स्थापना झाली. आज कोकण, मराठवाडा, उत्तर व पश्चिम महाराष्ट्र या विभागांमधील साधारणपणे १०० गावांमध्ये वनराईच्या माध्यमातून पाणलोट विकास आणि शाश्वत ग्रामीण विकासाची कामे सुरू आहेत. याद्वारे रोजगारासाठी शहराकडे होणारे स्थलांतर थांबेल, असा विश्वास गावकऱ्यांमध्ये निर्माण झाला आहे.

Sunday, July 05, 2015 AT 12:00 AM (IST)

घेतली पॉली मल्चिंगवर यशस्वी मिरची शेतीत तरुणांचा ओढा कमी आहे असे म्हटले जाते. मात्र, पालघर जिल्ह्यातील वेढी येथील अवघ्या 22 वर्षे वयाच्या हर्षद पाटील या युवा शेतकऱ्याचा शेतीतील उत्साह नव्या पिढीला नक्कीच प्रेरणा देणारा आहे. कृषी पदवीचे शिक्षण घेऊन नोकरीच्या मागे न लागता पाच एकरांत त्याने सुधारित तंत्रज्ञानाच्या आधारे शेती सुरू केली आहे. दहा गुंठ्यांत पॉली मल्चिंगवर यशस्वीपणे मिरचीचे उत्पादन घेऊन शेतीत आत्मविश्‍वासपूर्वक वाटचाल केली आहे .

Tuesday, June 30, 2015 AT 06:45 AM (IST)

- नरेश इंगळे, पौड, जि. पुणे  खरीप हंगामात जुलैचा पहिला आठवडा आणि उन्हाळी हंगामात जानेवारीच्या तिसऱ्या आठवड्यात भेंडी लागवड करावी. लागवडीपूर्वी जमिनीची मशागत करून हेक्‍टरी 20 टन शेणखत मिसळावे. लागवडीसाठी फुले उत्कर्षा, परभणी क्रांती, अर्का अनामिका, अर्का अभय या जातींची निवड करावी. लागवडीसाठी हेक्‍टरी 15 किलो बियाणे लागते.

Tuesday, June 30, 2015 AT 06:00 AM (IST)

नोकरी सोडून मुलगाही शेतीतच माळरानावर हिरवाई फुलवण्याचे प्रयत्न कधीकाळी संपन्न असलेले बरबडी गाव 60 ते 70 वर्षांपूर्वी उजाड माळरान झाले. गाव परिसरात दरोड्यांचे सत्र सुरू झाल्याने येथील रहिवाशांनी आपापल्या सोयीनुसार अन्य गावांत आधार शोधला. याच बरबडी गावात प्रयोगशील दृष्टिकोनाच्या बळावर सरकारी सेवानिवृत्त विजय वाणी आपली 25 एकर शेती जिद्दीने कसत आहेत. विविध पिके, त्यास दुग्ध व्यवसायाची जोड त्यांनी दिली आहे.

Tuesday, June 30, 2015 AT 05:45 AM (IST)

- के. बी. कोळपे, श्रीगोंदा, नगर कृषिराज -  1) कृषिराज अवजाराला तीन लोखंडी फण असतात. याचा उपयोग उसाला भर देणे, सरी - वरंबा फोडण्यासाठी केला जातो. अवजाराच्या मधील फण काढल्यास हे अवजार ऊस लागणीनंतर दीड ते दोन महिन्यांनी उसामधील आंतरमशागतीसाठी वापरता येते. 2) फणांच्या साह्याने उसाला दोन्ही बाजूंनी थोड्या प्रमाणात भर लागते. उसाला भर मिळाल्याने फुटव्यांची वाढ जोमदार होते. फुटवे फुटण्याचे प्रमाण वाढते, उसाच्या बगलेतील तणांचा बंदोबस्त करता येतो.

Tuesday, June 30, 2015 AT 05:45 AM (IST)

वेळेवर तण नियंत्रण केले नाही, तर पीक उत्पादनात 50 ते 70 टक्‍क्‍यांपर्यंत घट येऊ शकते. पिकाच्या एकूण खर्चापैकी 30 ते 40 टक्के खर्च तण नियंत्रणावर होतो. हे लक्षात घेता योग्य पद्धतीने, वेळेवर व कमी खर्चात तण नियंत्रण करावे. आर. एस. खेडकर भात - 1) पीक आणि तण स्पर्धेतील संवेदनशील कालावधी लागवडीनंतर 15 ते 45 दिवस. या कालावधीमध्ये तण नियंत्रण केल्यास मिळणारे उत्पादन खूप जास्त असते. या कालावधीनंतर कितीही तण नियंत्रण केले तरी उत्पादन कमी मिळते.

Tuesday, June 30, 2015 AT 05:15 AM (IST)

द्राक्षशेतीत अभ्यासपूर्ण किंवा काटेकोर शेती अर्थात प्रिसीजन फार्मिंग करणाऱ्या बागायतदारांत नाशिक जिल्ह्यातील उगाव येथील जगन्नाथ खापरे यांचे नाव घेतले जाते. संतुलित अन्नद्रव्य व्यवस्थापन, जमिनीचे आरोग्य टिकवून ठेवणे आणि पाणी नियोजन ही त्रिसूत्री म्हणजे दर्जेदार किंवा निर्यातक्षम द्राक्ष उत्पादनाचा पाया आहे. त्यातूनच उत्पादन व गुणवत्तेत सातत्य ठेवण्यात त्यांनी यश मिळवले आहे. ज्ञानेश उगले उगाव (ता. निफाड, जि.

Monday, June 29, 2015 AT 06:30 AM (IST)

विक्रीसाठी वापरली ऑनलाइन पद्धत एक गुंठाही जमीन नाही. मात्र, शोधकवृत्ती, मार्केटची गरज ओळखून त्याप्रमाणे व्यवसायाचे व्यवस्थापन, सतत धडपड करण्याची वृत्ती या गुणांच्या जोरावर शेतीपूरक आधारित व्यवसायाचा विस्तार करता येतो. त्यात यश मिळवता येते. कोल्हापूर जिल्ह्यातील कुरुंदवाड येथील अहमद व इम्रान बागवान या पितापुत्रांनी हे उदाहरण तयार केले आहे.

Monday, June 29, 2015 AT 05:45 AM (IST)

जिरायती शेतीमध्ये पाण्याची कमतरता किंवा ओलाव्याची कमी हा मुद्दा खत व्यवस्थापनामध्ये अत्यंत महत्त्वाचा ठरतो. अशा वेळी पिकासाठी उपलब्ध खतांचे अत्यंत कार्यक्षम व्यवस्थापन केल्यास फायदा होतो. डॉ. गणेश गायकवाड, डॉ. आनंद गोरे, डॉ. भगवान अासेवार महाराष्ट्रातील शेतीखालील जिरायती क्षेत्र हे सुमारे ८५ टक्के इतके आहे. या शेतीमध्ये प्रामुख्याने अवर्षणप्रवण क्षेत्र (म्हणजेच सरासरी पाऊस ७५० मि.मी.

Monday, June 29, 2015 AT 05:45 AM (IST)

देशाच्या विकासासाठी आणि त्यातून आर्थिक, सामाजिक परिवर्तन घडवून आणण्यासाठी उद्योग, शेती, व्यापारक्षेत्र इत्यादींची गरज आहे. याबद्दल दुमत होण्याचे कारण नाही. ज्या जमिनी सुपीक आहेत. भूजल व कालव्याच्या व धरणाच्या पाण्याने समृद्ध आहेत. हजारो शेतकरी आणि भूमिहीन कुटुंबाना जगण्याचा आधार देणारा आहेत, असे क्षेत्र जेव्हा अकृषक उपक्रमासाठी का निवडले जाते, याच्या पाठीमागचे कारण समजत नाही.  कृषी क्षेत्र विकासाचे एक मूलभूत साधन आहे.

Monday, June 29, 2015 AT 03:45 AM (IST)

आपला भारत हा कृषी प्रधान देश आहे. देशातील 60 टक्के जनता शेतीवर उपजीविका करत, असली तरी शेतकऱ्यांचे मात्र हाल होताना आपण पाहत आहोत. जगाचा पोशिंदा असणारा शेतकरी आज कर्जबाजारी होऊन जीवन जगत आहे. शेतकरी निसर्गाशी लढून शेती पिकवीत असतो. बाजार समिती, व्यापारी त्याच्या शेतीमालाचे काडीमात्र दर ठरवितात, तेही पीक उत्पादन करणार शेतकरी निमूटपणे सहन करत असतो. व्यापारी मागेल त्या दरात आपल्या मालाची विक्री करत असतो.

Monday, June 29, 2015 AT 03:15 AM (IST)

मॉन्सूनच्या पाऊलखुणा खेड, पुणे ः वळीव बरसला, मॉन्सून धडकला आणि पावसाची मुसळधार हटली की पेरण्या उरकून कधी एकदा वारीची वाट धरतोय, अशी अवस्था शिरूर, खेड, आंबेगाव परिसरातील शेतकऱ्यांची होते. यंदा चांगला पाऊस झालाय. उघडीप मिळाल्याने उशिराच्या उन्हाळी पिकांची काढणी आणि आगुठीची पेरणी उरकत आली आहे. घरोघरी वारकऱ्यांनी वळकट्या गुंडाळायला सुरवात केली असून, जनमाणासांबरोबर या भागातील मॉन्सूनही भक्तीरंगात रंगून गेल्याचे चित्र आहे.

Sunday, June 28, 2015 AT 12:45 AM (IST)

शेतीकामासोबत करता येण्यासारखा एखादा पूरक व्यवसाय असावा, हा विचार डोळ्यांसमोर ठेवून निमडाळे (जि. धुळे) येथील जिजामाता महिला गटाने पापड निर्मिती उद्योग सुरू केला आहे. त्या माध्यमातून उडीद, नागली, मूग व हिरव्या मिरचीचे पापड मोठ्या प्रमाणावर तयार करून नियमित ताजा पैसा कमविणे संबंधित सर्व महिलांना शक्‍य झाले आहे. आजूबाजूच्या खेड्यांनाही आता पापड तयार करण्यासाठी शहरात जाण्याची गरज राहिलेली नाही.

Sunday, June 28, 2015 AT 12:30 AM (IST)

कोल्हापुरातील "निसर्ग मित्र' ही संस्था प्रत्यक्ष कृतीतून नागरिकांमध्ये पर्यावरणाबाबत जागृती निर्माण करीत आहे. यामुळे प्रबोधन होतेच, त्याचबरोबरीने पर्यावरण संवर्धनाला हातभारही लागतो. ग्रामीण आणि सांस्कृतिक वसा जपत या संस्थेने गाव परंपरेचा अभ्यास करत त्या जपल्या जाव्यात, यासाठी राबविलेले उपक्रम ग्रामविकासाला मार्गदर्शक आहेत.

Sunday, June 28, 2015 AT 12:30 AM (IST)

आपापल्या जिल्ह्यातील प्रश्‍नांसाठी पूर्वी त्या त्या भागातील ‘आमदार’ एकत्र यायचे. अभ्यासपूर्वक एकत्र येऊन विधिमंडळात व विधान परिषदेत आवाज उठवायचे. आता ती परंपरा राहिली नाही. आज राज्यासमोर दुष्काळ पुन्हा ठाण मांडून बसला आहे. आपापल्या कोषात राहण्यापेक्षा लोकप्रतिनिधींनी स्वार्थ बाजूला ठेवून आपल्या भागातील समस्यांसाठी हातात हात घालून आवाज उठवला तरच दुष्काळासारख्या आपत्तींवर सहज मात करता येणार आहे.

Sunday, June 28, 2015 AT 12:30 AM (IST)

सांगली जिल्ह्यातील पोखर्णी (ता. वाळवा) येथील प्रगतशील शेतकरी मनोज पाटील यांनी हळदीची रोपनिर्मिती व त्याची पुनर्लागवड करून हळद बेण्यावर होणारा मोठा खर्च कमी केला आहे. हळद पिकात अशा प्रकारे सुधारित तंत्रज्ञानाचा अवलंब त्यांनी केला आहे. ओले हळकुंड विकण्यासाठी त्यांना या प्रयोगाचा फायदा होणार आहेच शिवाय वेळ, श्रम यातही त्यांनी बचत साधली आहे. शामराव गावडे सांगली जिल्ह्यात हळदीचे क्षेत्र मोठ्या प्रमाणावर आहे.

Saturday, June 27, 2015 AT 05:30 AM (IST)

सुमारे तीस वाणांची आमराई, जोडीला विविध फळझाडांची लागवड, त्याचबरोबर कमी कालावधीच्या पिकांचे नियोजन करीत बीड जिल्ह्यातील वांगी येथील दिलीप बजगुडे यांनी आपली शेती समृद्ध केली आहे. हापूस, केसर यांच्यासह विविध गुणवैशिष्ट्ये असलेले आंब्याचे वाण त्यांनी जतन केले आहेत. त्यांना चांगले मार्केट मिळवण्यातही ते यशस्वी झाले आहेत . दत्ता देशमुख बीड जिल्ह्यातील वांगी गावचा परिसर तसा डोंगराळ आहे. या भागात पर्जन्यमान म्हटले तर कमीच.

Saturday, June 27, 2015 AT 04:00 AM (IST)

  उत्पादनवाढीसोबतच साठवणूक व मार्केटिंगचे तंत्र आत्मसात केल्याने कापडणे (जि. धुळे) येथील निवृत्त मुख्याध्यापक संभाजी रघुनाथ पाटील यांच्यासाठी कांद्याची शेती नेहमीच किफायतशीर ठरली आहे. कृषी विभागाकडून मिळणाऱ्या अनुदानावर अवलंबून राहण्याऐवजी कमी खर्चाची साठवण चाळ पदरच्या पैशांतून शेताच्या बांधावर त्यांनी उभारली. त्यामुळे दर तेजीत असताना बाजारात टिकवणक्षमता अधिक असलेला कांदा विक्रीसाठी आणणे त्यांच्यासाठी सोईचे झाले आहे.

Wednesday, June 24, 2015 AT 06:00 AM (IST)

उत्पादनवाढीसोबतच साठवणूक व मार्केटिंगचे तंत्र आत्मसात केल्याने कापडणे (जि. धुळे) येथील निवृत्त मुख्याध्यापक संभाजी रघुनाथ पाटील यांच्यासाठी कांद्याची शेती नेहमीच किफायतशीर ठरली आहे. कृषी विभागाकडून मिळणाऱ्या अनुदानावर अवलंबून राहण्याऐवजी कमी खर्चाची साठवण चाळ पदरच्या पैशांतून शेताच्या बांधावर त्यांनी उभारली. त्यामुळे दर तेजीत असताना बाजारात टिकवणक्षमता अधिक असलेला कांदा विक्रीसाठी आणणे त्यांच्यासाठी सोईचे झाले आहे.

Wednesday, June 24, 2015 AT 06:00 AM (IST)

डॉ. शैलेंद्र गाडगे, डॉ. विजय महाजन, डॉ. जय गोपाल भारतीय हवामान विभागाद्वारे या वर्षी कमी पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. खरिपातील कांदा पीक (२० टक्के क्षेत्र) जिरायती स्वरूपाचे असून, प्रामुख्याने महाराष्ट्र, कर्नाटक, गुजरात व राजस्थानच्या काही भागांमध्ये घेतले जाते. रब्बी कांदा (६० टक्के क्षेत्र) व रांगडा कांदा (२० टक्के क्षेत्र) ही बागायती पिके म्हणून घेतली जातात. त्यामुळे कमी पावसाची शक्यतेचा खरिपातील कांदा पिकावर परीणाम होणार आहे.

Wednesday, June 24, 2015 AT 05:30 AM (IST)

सध्या काही ठिकाणी पाऊस, ढगाळ वातावरण व आर्द्रता यांचे प्रमाण वाढत आहे. यामुळे केळी बागेवर करपा रोग प्रादुर्भावाची सुरवात झाली आहे. तसेच फूलकिडीचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. त्यांच्या नियंत्रणासाठी योग्य उपाययोजना त्वरित कराव्यात . प्रा. एस. आर. परदेशी, प्रा. एन. बी. शेख - करपा प्रादुर्भाव असलेल्या बागेतील करपाग्रस्त पानाचा भाग किंवा पाने कापून बागेबाहेर नेऊन, ती नष्ट करावीत.

Wednesday, June 24, 2015 AT 03:15 AM (IST)

महाबळेश्वर, जि. सातारा - धो धो पावसात होलपटणारे आयुष्य. शाळा, दवाखान्‍यापासून ते अन्नापर्यंत प्रत्येक गोष्टीत ससेहोलपट. बहुतांशी जगणं जंगली. गरोदर बाईला डॉक्टरकडे न्यायचं तर बांबूच्या डाेलीत घालून चौघांच्या खांद्यावर. आजारपण किंवा बाळंतपण म्हणजे पुनर्जन्माचीच कथा. पावसाळ्यातील जगण्याची सोय करण्यात उन्हाळा खर्ची पडायचा. पावसात घर सोडलं तर जगायची शाश्वती नाही, एवढा पाऊस व ओढे- नाल्यांना पूर...

Tuesday, June 23, 2015 AT 06:30 AM (IST)

- मुसळधार पावसाने वाढतोय साठा - दगड, माती, गाळाचीही मोठी आवक कोयनानगर, ता. पाटण, जि. सातारा - कोयना नदी खोऱ्याच्या महाबळेश्वरपासून कोयना धरण ते कराडपर्यंतच्या संपूर्ण पट्ट्यात मुसळधार पाऊस सुरू आहे. शनिवारपासून (ता. २०) या भागातील बहुतेक धबधबे, ओढे, नाले, घळ्या पाण्याने गच्च भरून वाहत आहेत. वाहणारे सर्व पाणी प्रचंड गढूळ, मातकट आहे. घाटातील बहुतेक धरणांच्या पाणलोट क्षेत्रात अशीच स्थिती आहे. धरणाच्या पाणीसाठ्यात वाढ होण्यास सुरवात झाली आहे.

Monday, June 22, 2015 AT 06:45 AM (IST)

महाराष्ट्राच्या पश्‍चिम किनाऱ्यावरील केळीसाठी प्रसिद्ध असलेली वसई पर्यटकांना नेहमीच भुरळ घालते. येथील सुकेळीला आजही तोड नाही. भाजीपाला आणि फुलशेतीतही येथील शेतकरी चांगली मेहनत घेतात. वसई तालुक्‍यात विरार स्टेशनपासून सात किलोमीटरवर सत्पाळे गाव आहे. येथील सुभाष भट्टे व्यावसायिक पद्धतीने शेती करतात. अवघ्या चार एकर शेतीतून सोनचाफा व जास्वंद यांची नियोजनबद्ध व अभ्यासपूर्ण फुलशेती करून आर्थिक सक्षमता कशी मिळविता येते हे त्यांनी सिद्ध केले आहे.

Monday, June 22, 2015 AT 05:45 AM (IST)

गावात होणारे वाद गावातील ज्येष्ठ अनुभवी नागरिक एकत्र बसून मिटविण्याची प्रथा फार जुनी आहे. पूर्वी लोकांच्यात प्रेमभावना, आपुलकी होती. पक्षपातीपणा नव्हता. त्याच धर्तीवर तंटामुक्त समितीची स्थापना करून गावातील तंटे गावातच मिटविण्याची योजना तयार केली गेली. योजना फारच चांगली आहे. या समितीच्या माध्यमातून न्यायदान होऊन गावात शांतता लाभावी हा प्रमुख हेतू होता.

Monday, June 22, 2015 AT 04:15 AM (IST)

वाळूचोरांपासून वाचवा नद्यांना धाडसत्र राबवा ज्या लहान-मोठ्या नद्यांनी पिढ्यानपिढ्या आम्हाला आणि संस्कृतीला जगविले आणि वाढविले, तिची अवस्था आज अत्यंत वाईट केली जात आहे. वाढत्या शहरांतील बांधकामांची भूक भागविण्यासाठी वाळूचा बेसुमार उपसा सर्वत्र सुरू आहे. पहिल्यांदा आजूबाजूचे नदी-नाल्यातील वाळू उपसा करून संपविण्यात आली. हळूहळू हे लोण 100, 200, 300 किलोमीटरपर्यंत पसरू लागले. शहरांच्या 500 कि.मी.

Monday, June 22, 2015 AT 03:00 AM (IST)

मॉन्सूनच्या पाऊलखुणा चांदोली, जि. सांगली - मॉन्सून आणि सिंचन यांचे जीवाभावाचे नाते. नैर्ऋत्य मोसमी पाऊस सलग चार महिने नीट बरसला तर पिकांना वेगळ्या सिंचन व्यवस्थेची गरज पडत नाही. फक्त पावसावर चांगले पीक येते. मात्र एरवी चार महिने पडणारा पाऊस बारा महिने वेळी-अवेळी पडत राहिला तर... गेल्या वर्षभरात सांगली जिल्ह्याने ही स्थिती अनुभवली आहे. यामुळे या भागातील शेतीसाठीच्या पाणी वापरात तब्बल निम्म्याहून अधिक घट झाल्याचे चित्र आहे.

Sunday, June 21, 2015 AT 01:00 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Ad Rate Card | RSS
© Copyrights Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: