Last Update:
 
ऍग्रो स्पेशल
"खरे काम निष्काम ही ग्रामसेवा, झटू सर्व भावे करू स्वर्ग गावा' या विचारातून गावाला गावपण मिळवून देण्यासाठी वर्धा जिल्ह्यातील एकुर्ली ग्रामपंचायतीने पुढाकार घेतला. जलसंधारण, वृक्षारोपण, पाणीपुरवठा, आरोग्यसंवर्धन आदी बाबतीत गावाने उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे. महात्मा गांधी, विनोबा भावे यांच्या रहिवासाने पावन झालेला जिल्हा अशी वर्धेची ओळख आहे. त्यांच्याच विचारांच्या वारसातून एकुर्लीमध्ये सामूहिक प्रयत्नांतून संसाधनांचा विकास करण्यावर भर देण्यात आला.

Thursday, September 03, 2015 AT 05:45 AM (IST)

चाऱ्याचे अतिरिक्त उत्पन्न बेबीकॉर्नपासून लोणचे, मंच्युरीयन आणि पकोडाही----- पारंपरिक पिकांत बदल करताना करार शेतीद्वारे बेबीकॉर्न पिकाचा प्रयोग राबवण्याचा प्रयत्न शिवपूर (ता. अकोट, जि. अकोला) येथील मनीष व माया या महाले दाम्पत्याने केला आहे. कंपनीला बेबीकॉर्नची विक्री करतानाच चाऱ्याचीही उपलब्धता केली. तसेच बेबीकॉर्नपासून उपपदार्थ तयार करून त्यांच्या विक्रीतून अतिरिक्‍त उत्पन्नाचा स्रोत तयार केला आहे.

Wednesday, September 02, 2015 AT 06:15 AM (IST)

शेतीत ठेवला व्यापारी दृष्टिकोन न्हावरे (जि. पुणे) येथील गीताराम कदम यांनी पुणे शहरात असलेल्या मोठ्या मॉलमधील पॅकिंगचा ट्रेड आणि ग्राहकांची पसंती यांचा अभ्यास करून आपणही आपल्या मालाच्या पॅकिंगचा ट्रेड मार्केटमध्ये आणण्याचा विचार केला. त्यावरच न थांबता त्यांनी पुढाकार घेत शेतीमालाची प्रतवारी करण्यासाठी प्रतवारी युनिट उभारून चालना दिली. आज ते नोकरदार न राहता एक उद्योजक म्हणून ओळखले जात आहेत.

Wednesday, September 02, 2015 AT 06:15 AM (IST)

भुईमुगावर पाने खाणाऱ्या अळीचा व टिक्का, तांबेरा या रोगांचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. एकात्मिक नियंत्रण व्यवस्थापन राबवून वेळीच त्यांचा अटकाव करावा. बी. डी. मालुंजकर, एस. बी. नंदनवार, एस. बी. डिघुळे 1. तुडतुडे- - हिरव्या रंगाचे असतात. तिरके चालतात. पिकाच्या सर्व अवस्थेत दिसून येतात.

Wednesday, September 02, 2015 AT 06:00 AM (IST)

डॉ. ए. व्ही. कोल्हे सध्या पश्‍चिम विदर्भातील खरीप पिकांवर भुरके सोंडे (मायलोसेरस सोंडे, मायलोसेरस मॅकूलॅसस डेसबर) या किडीचा प्रादुर्भाव दिसत आहे. हा प्रादुर्भाव पीक फुलावर येईपर्यंत सर्वसाधारणपणे दिसतो. - भुरके सोंडे ही बहुभक्षी कीड असून, कापूस, भेंडी, अंबाडी, मका, सोयाबीन, चवळी, ऊस, तूर, रागी, बाजरी या हंगामी पिकासोबतच आंबा, बोर, स्ट्रॉबेरी, डाळिंब, सफरचंद, पीयर, पीच अशा फळपिकांमध्ये आढळते.

Wednesday, September 02, 2015 AT 03:45 AM (IST)

कांदाटंचाईच्या काळात विक्रीसही तयार चिंगळी कांदा लागवड तंत्राचा दुष्काळात फायदा नगर जिल्ह्यातील शेंडी पोखर्डी येथील मच्छींद्र कराळे यांनी यंदाच्या वर्षी चिंगळी कांदा उत्पादन तंत्रज्ञान प्रयोग राबवला. जूनमध्ये लागवड केलेला हा कांदा ऑगस्टमध्ये तयार करून विक्रीस आणणे व चांगला दर मिळवणे त्यामुळे शक्‍य झाले. महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने यंदा नगर व नाशिक जिल्ह्यात शंभर शेतकऱ्यांच्या शेतांत हा प्रयोग राबवला.

Tuesday, September 01, 2015 AT 06:15 AM (IST)

डॉ. ए. व्ही. कोल्हे साधारणपणे भात पिकावर पीक फुलोरा ते ओंबी अवस्थेत खोडकिड्याचा प्रादुर्भाव वाढतो. या काळात शेताचे नियमित सर्वेक्षण करून, नियंत्रणाचे उपाय अवलंबावेत. या किडीचा अधिक प्रादुर्भाव सप्टेंबरच्या तिसरा आठवडा ते ऑक्‍टोबरचा दुसरा आठवडा असतो. - अळीने खोड पोखरल्याने रोपाचा गाभा मरतो व फुटवा सुकतो. यालाच कीडग्रस्त किंवा गाभेमर किंवा डेडहार्ट असे म्हणतात. हा फुटवा ओढल्यास सहज निघून येतो. अशा फुटव्यास दाणे न भरलेल्या पांढऱ्या ओंब्या येतात.

Tuesday, September 01, 2015 AT 06:15 AM (IST)

डॉ. एम. एस. लदानिया, डॉ. सी. एन. राव, डॉ. ए. के. दास - ज्या ठिकाणी पाऊस नाही, अशा बागेत जमिनीची मशागत करावी. निंदनी करावी. सिंचनासाठी दुहेरी रिंग पद्धतीचे आळे करावे. यामुळे झाडाच्या मुळांना हवा मिळण्यास मदत होते. ठिबक सिंचन संच असल्यास त्याच्या नळ्या पसराव्यात व आवश्‍यकतेनुसार झाडाच्या वयानुसार ओलीत सुरू करावे. - ज्या शेतामध्ये पावसाचे पाणी साचलेले आहे, त्यांनी दोन ओळींमध्ये चर काढून निचरा करण्याला प्राधान्य द्यावे.

Tuesday, September 01, 2015 AT 06:00 AM (IST)

सातारा जिल्ह्यामधील गुढे (ता. पाटण) येथील अप्पासाहेब चंद्रकांत कदम यांनी शिक्षकाची नोकरी सांभाळत वडिलोपार्जित शेतीमध्येही प्रगतीची वाट धरली आहे. सोमवार ते शनिवार शाळेतील नोकरी आणि रविवारी शेतीचे नियोजन असे त्यांचे वेळापत्रक ठरलेले आहे. पीक लागवड पद्धतीत बदल, जमिनीचा पोत टिकवण्यावर त्यांनी भर दिला आहे. क राडपासून महाराष्ट्राचे आराध्य दैवत श्री नाईकबा देवस्थानकडे जाताना 27 किलोमीटर अंतरावर गुढे (ता. पाटण) हे गाव आहे.

Sunday, August 30, 2015 AT 01:30 AM (IST)

कपाशीत काकडी, उसात कांदा नितीन कुमावत यांचे आदर्श प्रयोग धुळे जिल्ह्यातील रुदावली येथील नितीन सुभाष कुमावत यांनी कपाशीत काकडी, उसात कांदा बीजोत्पादन अशी आंतरपीक पद्धती वापरून पिकांचा उत्पादन खर्च कमी करण्याचा व नफा वाढवण्याचा प्रयोग यशस्वी केला आहे. सेंद्रिय पद्धितीच्या शेतीवर अधिक भर दिला आहे. जितेंद्र पाटील धुळे जिल्ह्यात रुदावली (ता.

Saturday, August 29, 2015 AT 06:15 AM (IST)

20 गुंठ्यांत पाऊण लाख रुपयांपर्यंत उत्पन्न शेपूला वर्षभर आहे मार्केट शेपूची पालेभाजी म्हणजे तसे दुय्यम पीक समजले जाते. मात्र, बदलत्या हवामानाच्या काळात व दरांमधील चढ-उताराच्या काळात अशीच पिके शेतकऱ्याला चार पैसे अधिक चांगले मिळवून देतात. सुमारे 40 दिवसांत हाताशी येणाऱ्या या भाजीचे अत्यंत कमी क्षेत्रात वर्षभरात चारवेळा उत्पादन घेऊन एक लाख रुपयांचे निव्वळ उत्पन्न मिळवणारे शेतकरीही आहेत.

Saturday, August 29, 2015 AT 05:45 AM (IST)

पालघर जिल्ह्यातील मोखाडा या दुर्गम आदिवासी तालुक्‍यात पांगरी गाव आहे. येथील सोमा जंगली या युवकाने नाचणी, वरई, भात या पिकांबरोबरच फळपिके, जनावरे संगोपन आदींची विविधता ठेवली आहे. डोंगराळ भागात प्रतिकूल परिस्थितीतही कष्ट, उत्तम नियोजनातून शेतीतून चांगल्या प्रकारे आर्थिक स्थैर्यता आणता येते हे त्यांनी सिद्ध केले आहे. उत्तम सहाणे पालघर जिल्ह्यातील मोखाडा हा आदिवासी डोंगराळ भाग आहे. या भागात भात, नाचणी (नागली) आणि वरई ही मुख्य पिके घेतली जातात.

Friday, August 28, 2015 AT 06:30 AM (IST)

दोन हंगामांत दोडक्‍याची उत्पन्नदायी शेती अल्पभूधारक संजय इथापे यांचा प्रयोग दोन भावांत मिळून केवळ अडीच एकर शेती. मात्र त्यातही केवळ दहा गुंठे ऊसशेतीत दोडका पीक घेऊन त्यावर कुटुंबाचा आर्थिक डोलारा उभा करणे हे शक्‍य आहे का? होय, सातारा जिल्ह्यातील चिंधवली गावातील संजय इथापे यांनी ते आपल्या प्रयोगातून सिद्ध केले आहे. वर्षाला दोन वेळा उसात दोडक्‍याचे आंतरपीक व त्याला मिळविलेली स्थानिक बाजारपेठ ही शेती पद्धती त्यांनी उत्तमपणे साकारली आहे.

Friday, August 28, 2015 AT 06:30 AM (IST)

सध्याच्या परिस्थितीमध्ये द्राक्ष बागेत कलम करण्याचा कालावधी आहे. कलम करण्याकरिता या वेळी बागेमध्ये पाहिजे तशी पोषक परिस्थिती नसली तरी बागेत काही उपाययोजना करून कलम करणे सुरू करावे. याबद्दलची माहिती आजच्या लेखात घेत आहोत. डॉ. आर. जी. सोमकुंवर खुंटकाडी रसरशीत असणे -  1) बागेत ज्या खुंटकाडीवर आपण कलम करणार आहोत, त्या काडीवर कलम करण्याकरिता सरळ वाढणारी, सशक्त (8-10 मि.मी. जाड) आणि रसरशीत काडी असल्यास कलम यशस्वी होण्यास चांगली मदत होते.

Friday, August 28, 2015 AT 06:00 AM (IST)

भारडमोख हे नाशिकच्या कळवण तालुक्‍यातील छोटसं 60 कुटुंबांचं आदिवासी गाव. डोंगरखोऱ्यात वसलेलं. जंगलानं वेढलेलं. मिरची हे तसं इथलं पारंपरिक पीक. मिरचीबरोबरच मका, सोयाबीन, कांदा ही पिकेही पूर्वापार चालत आलेली. मागच्या तीन-चार वर्षांपासून मिरची आणि भेंडी सातत्याने निर्यात करणारे गाव म्हणून भारडमोखची वेगळी ओळख निर्माण झाली आहे. संपूर्ण गावाने एकत्र येऊन नियोजनबद्ध शेतीचा दृष्टिकोन स्वीकारल्यामुळे हे यश मिळवणे शक्‍य झाले.

Thursday, August 27, 2015 AT 06:15 AM (IST)

केवळ रेशीमउत्पादक नव्हे, तंत्रज्ञान प्रसारकही शेती जरी अल्प असली, तरी हताश न होता उत्तम व्यवस्थापनातून रेशीमशेतीसारखा पूरक व्यवसाय शेतकऱ्याला तारक ठरतो हा विश्‍वास रुजविण्यात पवनार (जि. वर्धा) येथील अविनाश वाट यशस्वी ठरले आहेत. वर्धा जिल्ह्यात पहिले रेशीमउत्पादक असलेल्या अविनाश यांनी रेशीमशेतीची चळवळ जिल्ह्यात गतिमान करण्यासाठी समूहाची बांधणी केली आहे.

Wednesday, August 26, 2015 AT 06:15 AM (IST)

दुधाचा "श्रीधारा' ब्रॅंड  दूध उत्पादकांनाही मिळाली चालना प्रक्रिया व्यवसायही सुरू नांदेड जिल्ह्यात दुग्धव्यवसाय "कल्चर' अद्याप विकसित झालेले नाही. मात्र, जिल्ह्यातील गणपूर येथील उच्चपदवीधारक विश्‍वास कदम यांनी काही कोटींची गुंतवणूक करीत दुग्धव्यवसाय व प्रक्रिया प्रकल्प सुरू केला आहे. 1400 लिटर दूध संकलनापासून सुरू झालेला हा व्यवसाय आता 20 हजार लिटर संकलनापर्यंत विस्तारला आहे.

Wednesday, August 26, 2015 AT 06:00 AM (IST)

गिरणारे (ता. जि. नाशिक) येथील विलास थेटे यांची दोन हेक्‍टर शेती आहे. जमीन काळी खोल प्रकारातील आहे. या क्षेत्रावर त्यांची दोन टोमॅटो, एक एकर द्राक्ष आणि उर्वरित क्षेत्रावर भाजीपाला चारा पिकांची लागवड असते. टोमॅटो लागवडीतील एकात्मिक कीड, रोग नियंत्रणाबाबत विलास थेटे म्हणाले, की टोमॅटो हे आमचे पारंपरिक पीक आहे. दर वर्षी जुलै महिन्याच्या पहिल्या आठवड्यात रोपवाटिका केली जाते. पुनर्लागवड जुलैचा शेवटचा आठवडा ते ऑगस्ट मध्यापर्यंत चालते.

Tuesday, August 25, 2015 AT 06:30 AM (IST)

विविध प्रकारच्या भाजीपाला पिकांमध्ये कीड व रोगांचा प्रादुर्भाव ओळखून वेळीच उपाययोजना कराव्यात. डॉ. एस. एम. घावडे, डॉ. व्ही. यू. सोनाळकर, डॉ. इ. डी. बागडे फळवर्गीय भाजीपाला -  1) भेंडी- प्रामुख्याने येणाऱ्या किडी - तुडतुडे, पांढरी माशी, शेंडे व फळे पोखरणारी अळी. - तुडतुडे हिरवे व पाचरीच्या आकाराचे असून, मागील पंखावर एक काळा ठिपका असतो. प्रौढ आणि पिले पानातील अन्नरस शोषतात.

Tuesday, August 25, 2015 AT 06:30 AM (IST)

सीताफळावरील रोग फळसड -  1) हा रोग कोलोटोट्रिकम ग्लिओस्पोराइडीस बुरशीमुळे होतो. रोग आर्द्रतायुक्त दमट हवामानात अधिक प्रमाणात दिसतो. 2) पावसाळ्यात रोगाचे प्रमाण जास्त असते. 3) रोग फळवाढीच्या कुठल्याही अवस्थेत येऊ शकतो. कळ्या आणि लहान फळांवर रोगाचा प्रादुर्भाव दिसतो. या अवस्थेत रोगाचा प्रादुर्भाव झाल्यास कळ्या व लहान फळे तसेच त्यांचे देठ काळे होऊन गळून पडतात.

Tuesday, August 25, 2015 AT 03:30 AM (IST)

तणनाशक वापरताना तणनाशकाची पीकनिहाय शिफारस, तणनाशक वापरण्याची वेळ आणि पद्धत आणि तणनाशकाची मात्रा लक्षात घ्यावी. एकात्मिक पद्धतीने तण नियंत्रण करावे. डॉ. आनंद गोरे, डॉ. भगवान आसेवार तणे पिकांच्या बरोबरीने अन्नद्रव्ये, ओलावा, सूर्यप्रकाश, हवा, जागा यासाठी स्पर्धा करतात. त्यामुळे पीक उत्पादनात घट येते. तणांवर कीड व रोगांना आश्रय मिळतो. पीक व्यवस्थापन करताना तण नियंत्रणावर जास्त खर्च करावा लागतो.

Tuesday, August 25, 2015 AT 03:00 AM (IST)

प्रफुल्ल बदरखे यांची राजुरा (ता. अकोट, जि. अकोला) शिवारात तेरा एकर शेती आहे. या संपूर्ण क्षेत्रावर संत्रा लागवड असून, त्यातील पाच एकर बाग (555 झाडे) ही पंधरा वर्षांपूर्वीची आहे, तर उर्वरित आठ एकर क्षेत्रामध्ये चार वर्षांपूर्वी लागवड केली आहे. ही लागवड 20 बाय 20 फूट याप्रमाणे आहे. नव्या लागवड क्षेत्रामध्ये ते सोयाबीन आणि गहू असे आंतरपीक घेतात.

Tuesday, August 25, 2015 AT 02:45 AM (IST)

एका गायीच्या जोरावर विलास तट झुंजताहेत दुष्काळाशी! गेल्या तीन- चार वर्षांपासून अवर्षणानं पाठ सोडलेली नाही. अशा स्थितीत जिरायती शेतकऱ्यांचे हाल कुणी वर्णावेत! संकटांची मालिका डोक्‍यावर टांगलेली असूनही एका गायीच्या जोरावर टक्कर घेऊ पाहणाऱ्या शेतकऱ्यांची ही कहाणी, त्यांच्यात शब्दांत. रमेश चिल्ले मागील तीन-चार वर्षांच्या सततच्या अवर्षणानं बळिराजा पुरता धास्तावलाय.

Monday, August 24, 2015 AT 06:00 AM (IST)

डॉ. बी. डी. शिंदे, डॉ. एस. बी. भगत, डॉ. आर. ए. कारंडे नवीन चिकू बागेतील कामे -  - सुरवातीच्या दोन वर्षांत कलमांच्या खुंटावरील येणारी फूट काढून टाकावी. - लागवडीपासून पहिली तीन वर्षे कलमावरील फुले काढून टाकावीत. - चिकू कलमांची पूर्ण वाढ होण्यास 8 ते 10 वर्षांचा कालावधी लागतो. तेव्हा पहिल्या 6 वर्षांच्या कालावधीमध्ये चिकूच्या लागवडीत आंतरपिके म्हणून भाजीपाला, अल्पायुषी फुलझाडे, फळझाडे किंवा द्विदल धान्यांची लागवड करता येते.

Monday, August 24, 2015 AT 06:00 AM (IST)

अनेक उद्योगांप्रमाणे शेती हाही एक उद्योग आहे आणि कठोर मेहनत व दुर्दम्य इच्छाशक्तीच्या जोरावर कोणताही उद्योग भरभराटीला आणू शकतो. सध्या जमिनीच्या विभागणीने वैयक्तिक शेतकऱ्यास यांत्रिकीकरण, सिंचन इत्यादी मर्यादा येतात. उत्पादन खर्चही वाढतो. याऐवजी सामूहिक शेतीचा दृष्टिकोन ठेवल्यास आपले बरेच काम हलके होते. म्हणूनच आम्ही तालुका वाडा, जि. पालघर येथील 15 शेतकऱ्यांनी एकत्र येऊन औदुंबर शेतकरी बचत गटाची स्थापना केली.

Monday, August 24, 2015 AT 06:00 AM (IST)

वीज मंडळ स्थापन झाल्यापासून ते वीज वितरण कंपनी बनविण्यापर्यंत शेती वीज वापरायची बिले ज्यांनी पहिल्यांदा कनेक्‍शन घेतले होते, आजही त्यांच्याच नावाने वीजबिले येते आहेत. पूर्वी ज्यांची बागायती शेती होती. उदाहरणार्थ, आजोबा परंतु ते आता हयात नसून, त्यांचा नातू ती शेती करीत आहे. बिल मात्र आजोबांच्या नावाने येते.

Monday, August 24, 2015 AT 06:00 AM (IST)

जालना जिल्ह्यातील दहीगव्हाण येथील शेतकऱ्यांचे प्रयोग दुष्काळ काही जालना जिल्ह्याची पाठ सोडत नसल्याने शेती व्यवसाय अडचणीत आला आहे. उभे पीक पाण्याअभावी जळून जाताना पाहावे लागत आहे. झालेला खर्चही मिळत नसल्याने शेतकरी हतबल झाला आहे. अशा वेळी दहीगव्हाण (ता. घनसावंगी) येथील दत्ता दहीभाते व गोवर्धन बेडके यांनी रेशीम शेतीची वाट चोखाळली. आज याच पूरक व्यवसायाने त्यांना संकटाच्या काळात मोठा आधार दिला आहे.

Sunday, August 23, 2015 AT 06:30 PM (IST)

रासायनिक कीडनाशकांचा वापर सद्यस्थितीत विवेकी करण्याची गरज निर्माण झाली आहे. शत्रू किडींना मारण्याच्या प्रयत्नात मित्रकीटकही मारले जाताता. त्यामुळे शत्रू किडींची संख्या वाढत गेली आणि मित्रकीटकांची संख्या कमी झाली आहे. शेती उत्पादनामध्ये रसायनांचे अंशही अनेकवेळा मर्यादा पातळीपेक्षा आढळून येत आहेत. परिणामी, मानवी आरोग्याला बाधा पोचत आहे. अशा बिकट समयी वेळीच सावधान होऊन एकात्मिक कीड नियंत्रण व्यवस्थापनाचा अवलंब करणे गरजेचे झाले आहे.

Sunday, August 23, 2015 AT 12:30 AM (IST)

कोल्हापूरातील निहाल शिपूरकर यांनी प्रिटिंग प्रेसचा व्यवसाय सांभाळत आवडीतून शेतीकडेही लक्ष दिले आहे. जमीन, पाणी, खताचे योग्य व्यवस्थापन करीत त्यांना अडसाली उसाचे एकरी 60 टन उत्पादन मिळते. सुटीच्या दिवशी शेतात दिवसभर राहिल्याने कामाचा थकवा जातो, मनाला उत्साह मिळतो. त्यामुळे व्यवसायाबरोबरीने शेतीचीही प्रगती होते, असा त्यांचा अनुभव आहे. कोल्हापूर शहरात निहाल सुरेश शिपूरकर यांचा प्रिंटिंग प्रेसचा व्यवसाय आहे.

Sunday, August 23, 2015 AT 12:30 AM (IST)

सोलापूर जिल्ह्यातील सांगोल्यासारख्या दुष्काळी तालुक्‍यात "माता बालक उत्कर्ष प्रतिष्ठान' ही संस्था माता आणि बालकांच्या विकासासाठी अविरत झटते आहे. संस्थेच्या प्रवर्तक डॉ. संजीवनी केळकर यांच्या सोबतीने 37 वर्षांपूर्वी पाच-सहा मैत्रिणी एकत्र आल्या. सुरवातीला कोणतेही ध्येय वा उद्दिष्ट न ठेवता त्यांनी महिला विकासाचे काम सुरू केले. आज ही संस्था केवळ संस्था राहिली नाही, तर ग्रामीण भागातील माता-बालकांच्या विकासाची चळवळ झाली आहे. सांगोला (जि.

Sunday, August 23, 2015 AT 12:30 AM (IST)

* तंबाखूवरील पाने खाणारी अळी * उंटअळी * घाटेअळी * पाने पोखरणारी अळी * चक्री भुंगा * खोडमाशी * हुमणी अळी एकात्मिक नियंत्रण व्यवस्थापन मशागतीय पद्धती ः * पीक तणमुक्त ठेवावे. बांधावर असणाऱ्या किडींच्या पूरक वनस्पतींचा नाश करावा. * पिकांची फेरपालट करावी. सोयाबीन पिकानंतर भुईमुगाचे पीक घेऊ नये. यांत्रिक पद्धती ः * शेतात अगदी सुरवातीला कीड-रोगग्रस्त झाडे दिसताच उपटून नष्ट करावीत.

Sunday, August 23, 2015 AT 12:15 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Advertise With Us | RSS
© Copyrights Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: