Last Update:
 
ऍग्रो व्हिजन
- रंगनाथ बागुल, डॉ. शशिकांत चौधरी व प्रा. सुरेश दोडके शास्त्रीय नाव - लॉसोनिया इनरमिस (Lawsonia inermis) वनस्पतीचे वर्णन - ही बहुवार्षिक औषधी व सुगंधी वनस्पती असून, देशभर नैसर्गिकरीत्या वाढताना दिसते. मेंदीला अरबी भाषेत हिना म्हणतात. ही मध्यम आकाराची अनेक फांद्या असलेली वनस्पती आहे. पाने - बारीक आकाराची पिवळसर असतात. फुले - फांद्याच्या टोकाला पांढरी फुले असतात. फळे - वाटोळी असतात. औषधी भाग - पाने, साल, फुले व बिया.

Saturday, October 01, 2016 AT 05:30 AM (IST)

कॉफी प्यायल्यानंतर त्याचा शिल्लक राहिलेला चोथाही पाण्याच्या शुद्धीकरणासाठी वापरणे शक्य असल्याचे इटली येथील संशोधनात दिसून आले आहे. स्मार्ट मेटरिअल्स लॅब येथील संशोधकांनी कॉफी चोथ्याचा वापर फोममध्ये करून, त्यापासून गाळणयंत्रणा बनवली आहे. गाळण यंत्रणेद्वारे पाण्यातील शिसे आणि पाऱ्यासारख्या विषारी धातू ९९ टक्क्यांपर्यंत कमी करणे शक्य आहे. हे संशोधन ‘जर्नल एसीएस सस्टेनेबल केमिस्ट्री अॅण्ड इंजिनिअरिंग’मध्ये प्रकाशित केले आहे.

Wednesday, September 28, 2016 AT 05:15 AM (IST)

नैसर्गिक सूक्ष्म जीवांची मदत घेतल्यास पिकामध्ये दुष्काळासह अन्य ताणांना सहन करण्याची क्षमता वाढू शकत असल्याचे वॉशिंग्टन विद्यापीठामध्ये झालेल्या संशोधनात समोर आले आहे. विशेषतः दुष्काळी स्थितीमध्ये कमी पाण्यामध्ये सूक्ष्मजीवांचा वापर केलेल्या वनस्पती अधिक काळ हिरव्या राहतात. हे संशोधन ‘जर्नल करंट प्लॅंट बायोलॉजी’ मध्ये प्रकाशित केले आहे.

Tuesday, September 27, 2016 AT 06:30 AM (IST)

वातावरणातील विविध ताणांपासून पिकांचा बचाव करण्यासाठी मातीतील सेंद्रिय कर्ब अत्यंत मोलाची भूमिका निभावत असल्याचे अमेरिकेतील इल्लिनॉईज विद्यापीठातील संशोधकांना आढळले आहे. हे प्रयोग त्यांनी मका या पिकामध्ये केले आहेत. वातावरणातील तीव्रता कमी करण्यासाठी कृषी पर्यावरणाचा विचारही आवश्यक आहे. हे संशोधन ‘प्लॉसवन’मध्ये प्रकाशित झाले आहे.

Monday, September 26, 2016 AT 05:30 AM (IST)

वनस्पतींची जैवविविधता अधिक असलेल्या शेतीमध्ये पुरांचे विपरीत परिणाम कमी राहण्यास मदत होत असल्याचे मध्य जर्मनीमध्ये झालेल्या प्रयोगात दिसून आले आहे. १६ पर्यंत विविध जातींच्या पिकांचा समावेश असलेल्या शेतीच्या तुलनेमध्ये एकल पीक पद्धतीच्या शेतीमध्ये पुरांमुळे अधिक नुकसान होत असल्याचेही निष्कर्ष मिळाले आहेत. हे निष्कर्ष ‘न्यू फायटोलॉजिस्ट’मध्ये प्रकाशित झाले आहेत.  ‘महापुरे झाडे जाती, तेथे लव्हाळे वाचती’ अशा आशयाची एक म्हण आहे.

Friday, September 23, 2016 AT 06:15 AM (IST)

कॅनोबिज या पिकामध्ये प्रकाशाच्या कालावधीनुसार वाढीच्या विविध अवस्थेत स्थित्यंतर होते. वर्षभर कॅनोबिजचे उत्पादन घेण्यासाठी अलीकडे अमेरिकेमध्ये कृत्रिम प्रकाश यंत्रणेचा वापर वाढू लागला असून, त्याला अत्याधुनिक प्रकाश यंत्रणेमुळे गती आली आहे.  प्रत्येक वनस्पतीची प्रकाश आणि अंधार या संदर्भात स्वतःची एक साखळी असते. त्यानुसार, वनस्पतीच्या फुलांवर येणे व अन्य क्रिया अवलंबून असतात.

Thursday, September 22, 2016 AT 07:00 AM (IST)

सर्वसाधारणपणे प्रतिकुरण अवलंबून असलेल्या गायींच्या संख्या अधिक असल्यास, त्या कुरणातून निचरा होणाऱ्या नत्राचे प्रमाण अधिक असल्याचे आजवर मानले जात होते. मात्र, नुकत्याच न्यूझीलंडमध्ये झालेल्या अभ्यासामध्ये वाढलेल्या जनावरांच्या संख्येनंतरही कुरणातील निचरा होणाऱ्या नत्राचे प्रमाण कमी राहत असल्याचे दिसून आले आहे. हे निष्कर्ष ‘जर्नल ऑफ डेअरी सायन्स’मध्ये मांडण्यात आले आहेत.

Tuesday, September 20, 2016 AT 04:45 AM (IST)

मातीतील पाणी, ऑक्सिजनचे प्रमाण यासोबत पोषक घटकांचा अंदाज घेत त्यानुसार योग्य ती कार्यवाही करण्याचे काम करणारी यंत्रणा शोधण्यात फ्रान्स येथील संशोधकांना यश आले आहे. या संशोधनाचे निष्कर्ष ‘जर्नल सेल’मध्ये प्रकाशित झाले असून, त्यातून पूरस्थितीत तग धरणाऱ्या जातींच्या विकसनाला वेग मिळेल.  कोणत्याही वनस्पतीची वाढ आणि तग धरण्यासाठी मुळे अत्यंत मोलाची भूमिका निभावतात.

Monday, September 19, 2016 AT 06:15 AM (IST)

- श्री. रंगनाथ बागूल, डॉ. शशिकांत चौधरी व प्रा. सुरेश दोडके स्थानिक नावे - हरड, हरितकी, पुतना व शिवा शास्त्रीय नाव - टर्मिनालिया चेबुला कूळ - कॉम्ब्रेटेशी परिचय - हिंदू धर्मामध्ये शंकराच्या घरी हिरडा वनस्पतीची निर्मिती झाल्याचे मानले जाते. हिरडा फळांची तुलना माता व अमृतासोबत केली असून, फळांच्या सेवनाने नवजीवन प्राप्त होते असे शास्त्रात म्हटले आहे. तिचा वापर आयुर्वेदिक औषधात मोठ्या प्रमाणात होतो.

Saturday, September 17, 2016 AT 07:15 AM (IST)

आता पुस्तक वाचण्यासाठी ते उघडण्याचीही आवश्यकता राहणार नाही, असे तंत्रज्ञान अमेरिकेतील मॅसेच्युसेटस इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी येथील संशोधकांनी विकसित केले आहे. हे संशोधन ‘जर्नल नेचर कम्युनिकेशन्स’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.  प्राचीन पुस्तके किंवा भुर्जपत्रांचे संवर्धन ही सर्व संग्रहालयाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची बाब असते. तसेच ते योग्य त्या अभ्यासकांना संदर्भासाठी किंवा अर्थ लावण्यासाठी उपलब्ध करावे लागते.

Thursday, September 15, 2016 AT 07:00 AM (IST)

मका व अन्य धान्यांतील जनुकीय सुधारणांसाठी नवी पद्धती एका आंतरराष्ट्रीय खासगी कंपनीने विकसित केली आहे. ती बऱ्याच अंशी नैसर्गिक जनुक वहनाच्या जवळ जाणारी असल्याचा दावा त्यांनी केला आहे. हे संशोधन ‘दी प्लॅंट सेल’ या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित झाले असून, त्याचा अहवाल ‘अमेरिकन सोसायटी ऑफ प्लॅंट बायोलॉजिस्ट्स’ मध्ये नुकताच मांडण्यात आला होता.

Thursday, September 15, 2016 AT 06:45 AM (IST)

गांडुळाच्या विविध प्रजाती या पिकांच्या वाढीसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असतात. उत्तर अमेरिकेतील जंगलामध्ये मात्र युरोपियन जातीच्या गांडुळांमुळे स्थानिक प्रजातींतील वैविध्य कमी होत असल्याचा निष्कर्ष संशोधकांनी काढला आहे. ‘जर्मन सेंटर फॉर इनटेग्रेटिव्ह बायोडायव्हर्सिटी रिसर्च’ येथील संशोधकांनी युरोपियन जातीच्या गांडुळांमुळे जंगलातील जमिनीवर वाढणाऱ्या वनस्पतींमध्ये होणाऱ्या बदलांचा वेध प्रथमच घेतला आहे.

Wednesday, September 14, 2016 AT 06:15 AM (IST)

कोलंबिया येथील ‘सोलर विंडो टेक्नॉलॉजीज’ या कंपनीने काचावर लावण्यायोग्य असे सोलर पॅनेलला पर्यायी ठरेल असे आवरण विकसित केले आहे, त्यामुळे कमी खर्चामध्ये सौरऊर्जा निर्मिती शक्य होणार आहे.

Tuesday, September 13, 2016 AT 06:30 AM (IST)

कागद, मूलद्रव्ये आणि मेण यापासून रोपवाटिकेतील बिया त्वरित रुजविण्यासाठी आवश्यक तो ओलावा दीर्घकाळ धरून ठेवणारे खास पॅड अमेरिकेतील एका कंपनीने विकसित केले आहेत. ते पूर्णपणे विघटनशील असून, पर्यावरणपूरक आहेत.  रोपवाटिकेमध्ये रोपांच्या निर्मितीसाठी खास प्लॅन्ट पॅडचा वापर केला जातो. बहुतांश वेळा ही पॅड कृत्रिम घटकापासून तयार करण्यात येत असल्याने लवकर विघटित होत नाहीत. या कालावधीमध्ये त्यांचे टाकाऊ ही शेतीमध्ये समस्या होते.

Tuesday, September 13, 2016 AT 05:45 AM (IST)

कोणत्याही वनस्पती पीक म्हणून रुळणे, ही एक दीर्घ प्रक्रिया असते. अशा जुळवणुकीसाठी जशा मानवांच्या काही शे पिढ्या खर्च होतात, तशाच अन्य कीटकांच्या व प्राण्यांच्याही होत असतात. यावर नुकताच ‘स्मिथसोनियन ट्रॉपिकल रिसर्च इन्स्टिट्यूट’ येथे पाने कुरतडणाऱ्या मुंग्यांवर झालेल्या संशोधनात प्रकाश पडला आहे. हे संशोधन ‘प्रोसिडिंग्ज ऑफ नॅशनल अॅकॅडमी ऑफ सायन्सेस’मध्ये प्रकाशित झाले आहे.

Monday, September 12, 2016 AT 06:00 AM (IST)

जर्मनीतील एमएसडी या कंपनीने स्वयंचलित व अर्धस्वयंचलित प्रकारची मृदा बाष्प प्रक्रिया यंत्रे विकसित केली असून, जमिनीतील तणांच्या बियावर बाष्पाची प्रक्रिया झाल्याने त्यांची उगवणक्षमता कमी होते. तणांच्या नियंत्रणासाठी उपयुक्त ठरत असल्याचे दिसून आले आहे.    पालेभाजीमध्ये तणे काढणे अत्यंत जिकिरीचे काम ठरत असल्याने जर्मनीतील स्थानिक पालेभाजी विशेषतः सॅलड उत्पादकांकडून अशा यंत्राविषयी कंपनीकडे सातत्याने मागणी येत होती.

Wednesday, September 07, 2016 AT 06:00 AM (IST)

वनस्पतिजन्य प्रथिने व पोषक मूलद्रव्यांच्या उपलब्धीसाठी आता संशोधकांचे लक्ष शेवाळांकडे लागले आहे. त्यासाठी पाण्यात वेगाने वाढणाऱ्या डकवीड या शेवाळाच्या सहा जाती जर्मनी येथील शास्त्रज्ञांनी विश्लेषणाअंती शोधल्या आहेत. हे संशोधन ‘जर्नल फूड केमिस्ट्री’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे. पृथ्वीवर जमिनीच्या तुलनेमध्ये पाण्याचा पृष्ठभाग मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध आहे.

Tuesday, September 06, 2016 AT 06:00 AM (IST)

‘एमआयटी’ आणि ‘मास्दर इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स अॅंड टेक्नॉलॉजी’ येथील संशोधकांनी जॉर्ज नी यांच्या नेतृत्वाखाली केलेल्या संशोधनात एक तरंगणारे सौरऊर्जा ग्रहण करणारे उपकरण विकसित केले आहे. त्याद्वारे सौरऊर्जेतील इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक स्पेक्ट्रमही शोषले जात असून, उष्णता ऊर्जेचा ऱ्हास रोखण्यात आला आहे. त्यामुळे सामान्य सूर्यप्रकाशामध्येही केवळ पाच मिनिटांमध्ये पाणी उकळते. हे संशोधन ‘नेचर एनर्जी’ या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित झाले आहे.

Saturday, September 03, 2016 AT 06:00 AM (IST)

फ्लोरिडामध्ये मातीच्या निर्जंतुकीकरणासाठी वापरल्या जाणाऱ्या तीव्र रसायनांना पर्याय म्हणून हवारहित निर्जंतुकीकरण पद्धतीचा अभ्यास टोमॅटो पिकामध्ये करण्यात आला. या पर्यावरणपूरक पद्धतीमुळे मातीचे निर्जंतुकीकरण व तणांचे नियंत्रण योग्य प्रकारे होत असल्याचे दिसून आले आहे.  टोमॅटो पिकामध्ये सूत्रकृमींचा प्रादुर्भाव ही एक मोठी समस्या मानली जाते. सूत्रकमी आणि तणांपासून पिकाचा बचाव करण्यासाठी मातीचे निर्जंतुकीकरण विविध तीव्र रसायनांद्वारे केले जाते.

Friday, September 02, 2016 AT 05:15 AM (IST)

इंग्लंड येथील स्टॅफोर्डशायर विद्यापीठातील संशोधकांनी केलेल्या अभ्यासामध्ये हवेच्या शुद्धीकरणासाठी झुडपांची लागवड असलेल्या भिंती उपयुक्त ठरत असल्याचे दिसून आले आहे. या प्रकारच्या भिंतींना ‘एअरोगेशन ग्रीन वॉल’ असे म्हटले जाते.  जगभरातील सर्व मोठ्या शहरामध्ये प्रदूषणांचे प्रमाण वाढत आहे. त्यामध्ये वाहनातून उत्सर्जित होणाऱ्या नायट्रस ऑक्साईडमुळे माणसामध्ये श्वसनांच्या विकारातही वाढ होत असल्याचे दिसून आले आहे.

Thursday, September 01, 2016 AT 05:15 AM (IST)

मधमाश्यांच्या अळ्यांची काळजी घेणाऱ्या कामकरी माशा स्वतःच्या ग्रंथीतील द्रव मिसळून खास अन्न (रॉयल जेली) अळ्यांसाठी तयार करतात. मात्र, निओनिकोटीनॉइड वर्गातील कीडनाशकांच्या संपर्कामुळे कामकरी माश्यांच्या या ग्रंथी अॅसिटीलकोलाइन ऐवजी निकोटिनिक अॅसिटीलकोलाइन तयार करू लागतात. पर्यायाने मधमाश्यांच्या पिलांच्या मरतुकीचे प्रमाण वाढत असल्याचे जर्मनीमध्ये नुकत्याच झालेल्या संशोधनात दिसून आले आहे. हे संशोधन ‘प्लॉसवन जर्नल’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

Wednesday, August 31, 2016 AT 05:30 AM (IST)

पंजाब कृषी विद्यापीठाने गहू आणि सेलेरी या पालेभाजीच्या नव्या जाती विकसित केल्या आहेत. या जातींना राज्यामध्ये प्रसारासाठी नुकतीच मान्यता देण्यात आली. नुकत्याच पार पडलेल्या राज्यातील वाण मान्यता समितीमध्ये नव्याने विकसित झालेल्या गहू आणि सेलेरी जातींच्या गुणधर्म आणि वैशिष्ठ्याबाबत चर्चा करण्यात आली. या समितीच्या अध्यक्षस्थानी पंजाब राज्याचे कृषी संचालक जसबीरसिंग बायन्स होते.

Saturday, August 27, 2016 AT 06:45 AM (IST)

शेती आणि पशुपालनातून उत्सर्जित होणाऱ्या हरितगृह वायूचे प्रमाण कमी करण्यासाठी शेणामध्ये राहणारे किडे महत्त्वाची भूमिका बजावू शकत असल्याचे हेलसिंकी विद्यापीठातील संशोधकांना आढळले आहे. हे संशोधन ‘प्लॉस वन जर्नल’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.  पशुपालन हा जागतिक पातळीवरील सर्वांत जुना शेतीपूरक व्यवसाय मानला जातो. या पशूंच्या पचनसंस्थेमधील हवारहित स्थितीमध्ये जिवाणूकडून अन्नावर होणाऱ्या प्रक्रियेत मिथेन वायू तयार होतो.

Saturday, August 27, 2016 AT 05:45 AM (IST)

कीड व रोगांच्या प्रादुर्भावामुळे तांदूळ किंवा अन्य धान्याचे साठवणीमध्ये होणारे नुकसान पर्यावरणपूरक पद्धतीने रोखण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय संशोधकांचा गट पोर्तुगाल येथील संशोधन संस्थेमध्ये संशोधन करीत आहे. त्यांनी साठवणीतील कीडनियंत्रणाच्या विविध पद्धतींच्या चाचण्या घेतल्या आहेत. त्यातून निवडलेल्या तीन पद्धतींचा प्रसार विकसनशील देशामध्ये करण्यात येणार आहे.

Friday, August 26, 2016 AT 06:00 AM (IST)

कर्बवायूच्या वापरातून ऊर्जा मिळविण्यासाठी खास तंत्रज्ञान कॉर्नेल विद्यापीठातील संशोधकांनी विकसित केले आहे. हे ऑक्सिजन आधारित अॅल्युमिनिअम आणि कार्बन डाय ऑक्साईड पॉवर सेल तंत्रज्ञान पर्यावरणपूरकतेसोबतच विद्युत ऊर्जा मिळवून देणार आहे. हे संशोधन ‘सायन्स अॅडव्हान्सेस’ या संशोधन पत्रिकेमध्ये प्रकाशित केले आहे.  गेल्या काही वर्षांमध्ये कर्बवायूंच्या उत्सर्जनाचे प्रमाण कमी करण्यासाठी सातत्याने प्रयत्न होत आहेत.

Tuesday, August 23, 2016 AT 06:00 AM (IST)

अमेरिकेतील कॅलिफोर्निया बर्कले विद्यापीठातील संशोधकांनी धुळीच्या कणांच्या आकाराचा बॅटरीरहित सेन्सर विकसित केला आहे. तो शरीरात बसवल्यानंतर रक्तवाहिन्या, शिरा, स्नायू किंवा अवयवातील माहिती गोळा करून पाठविण्याचे काम करेल. हे संशोधन ‘न्युरॉन जर्नल’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे. सामान्यतः सेन्सर योग्य प्रकारे कार्य करण्यासाठी ऊर्जा आवश्यक असते. सेन्सरचा काही भागच केवळ माहितीच्या संकलनाचा काम करतो, उर्वरित भाग इलेक्ट्रॉनिक घटकांचा असतो.

Tuesday, August 23, 2016 AT 05:00 AM (IST)

नैसर्गिकरीत्या उपलब्ध असणारे रॉक फॉस्फेट हे खनिजाच्या उपलब्धतेवर भविष्यात मर्यादा येणार आहेत. त्यामुळे स्फुरदयुक्त खतासाठी शाश्वत पर्याय म्हणून उष्णता प्रक्रिया केलेल्या मैलाखतांचा वापर अत्यावश्यक ठरणार असल्याचे मत मादागास्कर (आफ्रिका) येथील संशोधकांनी व्यक्त केले. या विषयीचे संशोधन नुकतेच ‘फ्रंटियर्स इन न्युट्रिशन’मध्ये प्रकाशित झाले आहे.  स्फुरदाच्या कार्यक्षम वापर व पुनर्वापर ही काळाची गरज आहे.

Monday, August 22, 2016 AT 06:00 AM (IST)

लहान मधमाश्यांच्या पचनसंस्थेमध्ये जीवाणू असत नाहीत. ते त्यांच्या पचनसंस्थेमध्ये सोडून मधमाश्यांच्या आरोग्य आणि त्यांच्यावरील परजीवींवर होणाऱ्या परिणामांचा अभ्यास अमेरिकी कृषी विभागातील संशोधकांनी टेक्सास विद्यापीठातील प्रा. नॅन्सी मोरॉन यांच्यासह केला आहे. हे संशोधन ‘प्रोसिडिंग्ज ऑफ द नॅशनल अॅकॅडमी ऑफ सायन्सेस’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

Friday, August 19, 2016 AT 06:45 AM (IST)

केळी पिकामध्ये नुकसानकारक ठरणाऱ्या सिगाटोका रोगासाठी कारणीभूत असलेल्या तीन बुरशी प्रजातींच्या गटाची ओळख पटविण्यात कॅलिफोर्निया विद्यापीठ व नेदरलॅंड येथील संशोधकांना यश आले आहे. त्याच प्रमाणे वॅगेनिंगन विद्यापीठातील संशोधकांच्या नेतृत्त्वाखालील आंतरराष्ट्रीय संशोधक गटाने या बुरशीची जनुकीय माहितीचे विश्लेषण करून, तुलनात्मक अभ्यास केला आहे. ही दोन्ही संशोधने ‘प्लॉसवन जेनेटिक्स’ मध्ये नुकतीच प्रकाशित करण्यात आली आहेत.

Wednesday, August 17, 2016 AT 04:45 AM (IST)

चीन व रशियातील शेतीमालाची आयात-निर्यात सुलभ होण्यासाठी शीत कंटेनर असलेली पहिली ट्रेन नुकतीच सुरू करण्यात आली. दोन देशातील प्रदीर्घ अंतरामुळे प्रवासासाठी लागणारा वेळही नव्या मार्गामुळे ६० टक्क्याने कमी होणार आहे. त्याचा फायदा लवकर खराब होणाऱ्या शेतीमालासाठी होणार आहे. ईशान्य चीन येथील डॅलिन येथून ८ ऑगस्ट रोजी तिने मॉस्कोला प्रयाण केले. या दोन्ही स्टेशनमधील अंतर हे ८६०० किमी असून, तिला पोचण्यासाठी दहा दिवस लागतील.

Saturday, August 13, 2016 AT 06:15 AM (IST)

ऑस्ट्रेलियामध्ये मिरची पिकावर कोलेटोट्रिकम बुरशीच्या चार नव्या प्रजातींचा प्रादुर्भाव झाल्याचे स्पष्ट झाले आहे. ऑस्ट्रेलियात आजवर न आढळलेल्या या प्रजाती असून, त्यांचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी प्रयत्न केले जात आहे. त्यामुळे देशांच्या देशाच्या निर्जंतुकीकरण आणि रोग प्रतिकारकतेसाठी घेतल्या जात असलेल्या प्रयत्नांना धक्का बसला आहे. हे संशोधन ‘जर्नल प्लॅंट पॅथोलॉजी’मध्ये प्रकाशित झाले आहे.

Friday, August 12, 2016 AT 05:15 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Advertise With Us | RSS
© Copyrights Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: