Last Update:
 
ऍग्रो व्हिजन
ड्रोन्स किंवा वैमानिकरहित विमानाचा वापर युद्ध व सदृश्‍य स्थितीमध्ये प्रामुख्याने केला जातो. मात्र, शेती आणि उत्पादन वाढीसाठी या मानवरहित ड्रोनचा वापर करण्यासंदर्भात जगभरामध्ये विविध ठिकाणी संशोधन केले जात आहे. ड्रोनमुळे कृषी क्षेत्रातील संशोधनाचा वेग वाढणार असून, माहिती संकलनाच्या खर्चामध्ये मोठी बचत होणार आहे.

Friday, January 30, 2015 AT 12:00 AM (IST)

- राष्ट्रीय डाळिंब संशोधन केंद्र नऊ वर्षांनंतरही अजून "प्रयोगात'च - महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाचे प्रयत्न, "सुपर भगवा'चा दिला पर्याय सोलापूर ः जगभरात डाळिंबाचे वाढणारे महत्त्व लक्षात घेता डाळिंबावर मोठ्या प्रमाणावर काम होण्याची गरज आहे. विशेषतः तेलकट डाग आणि मरसारख्या रोगांवर दीर्घकालीन उपाय सांगणारे संशोधन हवेच. पण सध्या रोगप्रतिकारक आणि गुणवत्तापूर्ण डाळिंबाच्या नव्या वाणांची गरज आहे.

Thursday, January 29, 2015 AT 12:30 AM (IST)

अग्निपुराण हे 18 पुराणांपैकी अत्यंत महत्त्वाचे पुराण असून, त्याला "भारतीय विद्यांचा महाकोश' म्हटले जाते. त्यामध्ये दैनदिन विषयातील शास्त्रापासून ते वनस्पतिशास्त्र, व्याकरणशास्त्र, अलंकारशास्त्र, छंदशास्त्र, मूर्ती, मूर्तीचे प्रकार व उपासना, भूमिशास्त्र अशा अनेक विषयांचा ऊहापोह केला आहे. त्यातील शेतकऱ्यांच्या दृष्टीने वृक्षायुर्वेद हा 292वा अध्याय उपयुक्त आहे.

Saturday, January 24, 2015 AT 05:45 AM (IST)

मागील वर्षी (सन 2014) भारतीय आंबा व वेलवर्गीय भाजीपाला पिकांत फळमाशी (फ्रूटफ्लाय) आढळल्याने युरोपने या शेतमालावर बंदी घातली आणि फळमाशी चर्चेत आली. ही फळमाशी जागतिक स्तरावरील अत्यंत महत्त्वाची व गंभीर कीड झाली आहे. सद्यस्थितीत आंबा व वेलवर्गीय पिकांचा हंगाम सुरू आहे. त्यादृष्टीने ही माहिती उपयोगी ठरेल.

Thursday, January 22, 2015 AT 05:30 AM (IST)

पश्‍चिम आफ्रिकेतील माली देशातील दोन मलेरिया प्रसारक डासजातीच्या संकरातून तयार झालेली जात ही डासांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या कीडनाशकांनाही सहनशील असल्याचे कॅलिफोर्निया डेव्हिस विद्यापीठातील संशोधनामध्ये पुढे आले आहे. हे संशोधन "प्रोसिडिंग्ज ऑफ दी नॅशनल ऍकॅडमी ऑफ सायन्सेस' मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे. सध्या डासापासून वाचण्यासाठी कीडनाशकांचा वापर असलेल्या जाळ्या (मच्छरदाणी) उपलब्ध आहेत. त्याचा वापर झोपतेवेळी लावण्यासाठी केला जातो.

Monday, January 19, 2015 AT 05:45 AM (IST)

जर्मनीतील रुहेर युनिव्हर्सिटेट बोचम (आरयूबी) येथील अभियांत्रिकी संशोधकांच्या गटाने पॅकेजिंगसाठी प्लाझ्मा आधारित आवरण किंवा थराचा विकास केला आहे. त्यामुळे खाद्यपदार्थांसाठी प्लॅस्टिक पॅकेजिंगचा वापर करणे शक्‍य होणार आहे. हे संशोधन "रुबिन सायन्स मॅगझीन'मध्ये प्रकाशित केले आहे. पॅकेजिंगमध्ये प्लॅस्टिकच्या वापराविषयी पर्यावरणासोबत आरोग्याचेही अनेक प्रश्न जोडलेले आहेत.

Monday, January 19, 2015 AT 05:30 AM (IST)

माशांमध्ये येणाऱ्या कॉलमनरीज या प्राणघातक रोगापासून वाचविण्यासाठी विशिष्ट प्रकारची पांढरी माती उपयुक्त ठरत असल्याचे अमेरिकी कृषी विभागातील संशोधकांना आढळले आहे. हे संशोधन जानेवारीच्या "ऍग्रिकल्चरल रिसर्च मॅगझीन'मध्ये प्रकाशित झाले आहे. केवोलिन हा पांढऱ्या चिकणमातीचा प्रकार जगामध्ये विविध ठिकाणी आढळतो. ही माती विशेषतः सौंदर्यप्रसाधने, औषधे आणि कागद निर्मितीमध्ये प्रामुख्याने वापरली जाते. चीनमध्ये या मातीपासून विविध पदार्थांची निर्मिती केली जाते.

Monday, January 19, 2015 AT 05:15 AM (IST)

वैदिक संस्कृती ही कृषिसंस्कृती होती. शेतीसंबंधित विविध घटकांचा ऋषींनी विविधप्रकारे विचार केल्याचे दिसून येते. ऋषींनी भूमी आणि पाण्याचा मूलभूत विचार मांडला आहे. प्रत्येक वनस्पती ही आरोग्यासाठी कशी उपकारक आहे, याचा विचार येतो. गायीला माता मानतानाच तिची काळजी कशी घ्यावी, याविषयी अनेक सुक्ते आहेत. डॉ. रजनी जोशी ऋग्वेदातील पशुसंदर्भ वैदिक ऋषींनी स्वरक्षणाबरोबरच आपल्या पशुधनाचीही चिंता वाहतात. त्यासाठी ते "पूषन्‌' या देवतेला आवाहन करतात.

Saturday, January 17, 2015 AT 05:30 AM (IST)

अधिक जनुकिय विविधतेसाठी अन्य फुलझाडांपासून मिळालेल्या परागाचा फलनाचा वापर प्रामुख्याने केला जातो. त्यासाठी स्वतःच्या फुलातील परागाचे कण ओळखून त्यांचे परागीकरण टाळण्याची आवश्‍यकता असते. त्यासाठी पिट्यूनिया या वनस्पतीमध्ये खास यंत्रणा असल्याचे झुरीच विद्यापीठातील संशोधकांनी जपानी संशोधकांसह केलेल्या अभ्यासात दिसून आली आहे.

Friday, January 16, 2015 AT 05:45 AM (IST)

प्रयोगशाळेत मांसाच्या निर्मितीच्या शक्‍यतेचा केला जातोय अभ्यास मांसासाठी पशु-पक्षीपालन सध्या मोठ्या प्रमाणात केले जाते. या पशुपालनाचे अनेक विपरीत परिणाम पर्यावरणावर होत असल्याचे मानले जाते. ते टाळण्यासाठी प्रयोगशाळेमध्ये मांसाची निर्मिती करण्यासाठी इस्राईल येथील ना नफा तत्त्वावरील संस्था प्रयत्न करीत आहे. ही संस्था तेव अविव विद्यापीठाच्या सहकार्याने प्रयोगशाळेत मांसाच्या निर्मितीच्या शक्‍यतेचा अभ्यास पुढील एक वर्षासाठी करणार आहे.

Friday, January 16, 2015 AT 05:30 AM (IST)

  डॉ. मधुकर बाचूळकर शास्त्रीय नाव  - कॉर्डिया डायचोटोमा (Cordia dichotoma) कुळ  - बोऱ्याजिनेएसी (Boraginaceae) स्थानिक नावे  - बारगुंड, गुंदन हिंदी नावे  - लासोरा, लसोडा, लसोरा गुजराती नावे  - पिस्तन, रायगुंडो, गुंदा संस्कृत नावे  - श्‍लेष्मान्तक, भुकरबुंदर इंग्रजी नावे  - इंडियन चेरी, क्‍लामीचेरी, सोपबेरी, सॅबॅस्टन प्लम.

Tuesday, January 13, 2015 AT 05:30 AM (IST)

घराच्या गच्चीवरील 1500 चौरस फूट जागेत हरितगृह उभारून, त्यात सहा महिन्यांपासून परदेशी भाजीपाल्यांचे यशस्वी उत्पादन पुण्यातील मनीष चांदेकर यांनी घेतले आहे. शहरातील कमी जागेमध्ये त्यांची शेती करण्याची प्रबळ इच्छा पूर्ण झाली आहे. अमोल कुटे पुणे येथील मनीष चांदेकर हे हॉटेल व्यवसायाशी संबंधित काम करतात. त्यातून त्यांनी परदेशी (एक्‍झॉटिक) भाज्यांविषयी समजले. कुतूहलातून परदेशी भाज्यांविषयी लागवडीपासून सर्व बाबींची माहिती गोळा केली.

Monday, January 12, 2015 AT 05:45 AM (IST)

जीवनासाठी अन्नाची गरज मनुष्याला "कृषी'कर्मापर्यंत घेऊन गेली. वैदिक ऋषींनी शेतातून पिकणाऱ्या धान्याची इच्छा सूक्तामधून व्यक्त केली. वेदांमध्ये "कृषी'चे वेगवेगळे संदर्भ सापडतात. त्यावरून प्राचीन काळी आर्य शेती कशाप्रकारे करीत होते, याचे चित्र दिसते. डॉ. रजनी जोशी ऋग्वेदातील चौथे मंडल प्राचीन मंडलापैकी समजले जाते. त्यातील 57वे "कृषिसूक्त' प्रसिद्ध आहे. शेत नांगरताना हे सूक्त म्हणावे असा पारंपारिक संकेत सांगितला आहे.

Saturday, January 10, 2015 AT 05:30 AM (IST)

हैदराबाद येथील "इक्रिसॅट'चे संशोधन हैदराबाद येथील "इक्रिसॅट' या संस्थेने खास शेतकऱ्यांसाठी मोबाईल, टॅबलेट कॉम्प्युटर संपर्क, समन्वय आणि माहिती साठ्याचे काम करणारा "ग्रीन फॅबलेट' विकसित केला आहे. त्यासाठी हैदराबाद येथील "एनयूएनसी सिस्टिम्स्‌' या कंपनीची मदत घेण्यात आली असून, या ग्रीन फॅबलेटमध्ये अल्पभूधारक शेतकऱ्यांसाठी आवश्‍यक त्या निविष्ठा खरेदीपासून विक्रीपर्यंतच्या माहितीचा साठा उपलब्ध होणार आहे.

Friday, January 09, 2015 AT 06:00 AM (IST)

फळमाशींच्या विविध प्रजातींच्या एकात्मिक नियंत्रणासाठी ब्रिटिश कंपनीच्या सहकार्याने एका प्रकल्पाची आखणी करण्यात आली असून, त्याचा फायदा टांझानिया, बांगलादेश, केनिया आणि नेपाळ येथील अल्भभूधारक शेतकऱ्यांना होणार आहे. फळमाशीच्या प्रादुर्भावामुळे फळबागांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान होते. ते कमी करण्यासाठी फळमाशीच्या एकात्मिक नियंत्रणासाठी ब्रिटन शासनाच्या आर्थिक साह्याने रसेल आयपीएम या कंपनीने एका प्रकल्पाची आखणी केली आहे.

Friday, January 09, 2015 AT 05:30 AM (IST)

सेंद्रिय भात व अन्य उत्पादनासाठी अमिरा प्युअर फूड्‌स या आंतरराष्ट्रीय कंपनीने उत्तर प्रदेशमध्ये खास प्रकल्प राबविला आहे. या प्रकल्पातून शेतकऱ्यांच्या गटाना सेंद्रिय उत्पादने लागवडीपासून विक्रीपर्यंतची मदत शेतकऱ्यांना केली जाते. त्यातून कंपनीला निर्यातीची गरज भागविण्यासाठी दर्जेदार उत्पादने सातत्याने उपलब्ध होतात. गंगा-यमुनेच्या समृद्ध खोऱ्यातील "तराईचा प्रदेश' म्हणून ओळखला जाणारा पट्टा उत्तम गुणवतेच्या बासमती तांदूळ उत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहे.

Thursday, January 08, 2015 AT 05:45 AM (IST)

राज्यात रब्बी कांद्याची एक लाख 93 हजार हेक्‍टरवर लागवड पुणे  - सध्या शेतकरी कमी पाण्यात कांदा पिके घेण्यावर भर देत आहेत. त्यातच तग धरून असलेल्या रब्बी कांदा लागवडीकडे शेतकऱ्यांचा कल वाढत आहे. राज्यात रब्बी कांद्याचे सरासरी 1 लाख 96 हजार 666 हेक्‍टर एवढे क्षेत्र आहे. त्यापैकी आतापर्यंत (ता. 1) एक लाख 93 हजार 314 हेक्‍टरवर लागवड झाली असून, रब्बी कांद्याच्या क्षेत्रात वाढ होणार असल्याचा अंदाज कृषी विभागाच्या फलोत्पादन विभागाचे संचालक डॉ.

Wednesday, January 07, 2015 AT 06:00 AM (IST)

डॉ. दादाभाऊ यादव व डॉ. जितेंद्र दोरगे कृषी अर्थशास्त्र विभाग, म. फु. कृ. वि., राहुरी. स्वीडनमधील वैज्ञानिक आल्फ्रेड नोबेल यांच्या स्मरणार्थ 1901 पासून शांतता, साहित्य, भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, वैद्यकशास्त्र या विषयांमध्ये सर्वोच्च कामगिरी करणाऱ्यांना नोबेल पुरस्काराने गौरवण्यात येते. 1969 पासून अर्थशास्त्र विषयात विशेष कार्य करणाऱ्या अर्थशास्त्रज्ञांना नोबेल पारितोषिक देण्यास सुरवात करण्यात आली.

Wednesday, January 07, 2015 AT 06:00 AM (IST)

अकोला कृषी महाविद्यालयाचा माती-पाणीपरीक्षण उपक्रम अकोला -"अनुभवातून शिक्षण' उपक्रमाअंतर्गत गत चार वर्षांपासून थेट शेतकऱ्यांच्या शेतावर जाऊन माती व पाणीपरीक्षण करण्यात अकोला कृषी महाविद्यालयाच्या विद्यार्थ्यांनी सातत्य जपले आहे. यावर्षीदेखील एक जानेवारीपासून सुरू झालेल्या या उपक्रमाला विद्यार्थ्यांचा भरभरून प्रतिसाद मिळत आहे. स्वयंरोजगाराचे बीज रोवणाऱ्या या उपक्रमात या वर्षी 24 विद्यार्थी सहभागी झाले आहेत.

Wednesday, January 07, 2015 AT 05:45 AM (IST)

- डॉ. मधुकर बाचूळकर - शास्त्रीय नाव  - ऍमोरपोफॅलस कम्युट्यॅटस (Amorphophallus Commutatus) - कुळ  - ऍरेसी (Araceae) - स्थानिक नावे  - रानसुरण, जंगली सुरण, अरण्यसुरण. - संस्कृत नावे  - मोगरी कंद, वज्रकंद. - इंग्रजी नावे  - एलिफंट फूट याम, ड्रॅगन स्टॉक याम. शेवळा ही वनस्पती केरळ, कर्नाटक, गोवा, महाराष्ट्र, गुजरात या राज्यांतील जंगलात आढळते.

Tuesday, January 06, 2015 AT 05:45 AM (IST)

पोल्ट्रीतील फ्लू विषाणूपासून एव्हीयन एन्फ्यूएंजा विषाणूपर्यंतच्या बदलाचा घेतला जनुकीय मागोवा चीन येथील पोल्ट्री उद्योगासाठी हानिकारक ठरलेल्या विषाणूंमध्ये फ्लू विषाणूपासून एव्हीयन H7N9 एन्फ्ल्युएंजा विषाणूपर्यंत होत गेलेल्या बदलाचा अभ्यास आंतरराष्ट्रीय संशोधकांच्या गटाने केला आहे. या विषाणूमुळे 2013 मध्ये 375पेक्षा अधिक लोक आजारी पडले होते. हे संशोधन प्रोसिडिंग्ज ऑफ नॅशनल ऍकॅडमी ऑफ सायन्सेसमध्ये प्रकाशित झाले आहे.

Monday, January 05, 2015 AT 05:45 AM (IST)

अटल गावातील शेतकऱ्यांचे सामूहिक प्रयत्न उत्तराखंड राज्यातील अटल (जि. डेहराडून) हे डोंगराळ भागातील तीनशे उंबऱ्यांचे गाव. शेती हेच गावकऱ्याचे उत्पन्नाचे साधन. तृणधान्ये, कडधान्ये, भाजीपाला आणि फळपिकांची लागवड येथील शेतकरी करतात. परंतु पीक लागवड करताना पाण्याची कमतरता ही येथील शेतकऱ्यांपुढील महत्त्वाची अडचण. या अडचणीवर मात करण्यासाठी या शेतकऱ्यांना डेहराडून येथील केंद्रीय जमीन, पाणी संधारण संशोधन आणि प्रशिक्षण संस्थेतील तज्ज्ञांची मदत झाली.

Monday, January 05, 2015 AT 05:30 AM (IST)

  डॉ. रजनी जोशी प्राचीन वैदिक वाङ्‌मय विचार करताना ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद, अथर्ववेद, ब्राह्मणग्रंथ आरण्यके व काही उपनिषदांमधून प्राचीन कृषी व वृक्षवनस्पतींचे संदर्भ सापडतात.

Saturday, January 03, 2015 AT 05:45 AM (IST)

वातावरणातील वाढत्या कर्बवायूचा परिणाम सागरी पाण्यावर होत आहे. या वाढत्या सामूचा परिणाम सागरी जिवांवरही होत असून, कोळंबीच्या मरतुकीमध्ये व चवीमध्येही घट होत असल्याचे आंतरराष्ट्रीय संशोधकांच्या गटाने केलेल्या अभ्यासात दिसून आले आहे. वातावरणातील बदलांचे पिकावर होणारे परिणाम तपासले जात आहेत, तसेच सागरी जिवांवर होणाऱ्या परिणामांचा अभ्यास केला जातो.

Friday, January 02, 2015 AT 12:00 AM (IST)

फिनॉलिक घटकांचे प्रमाण मोजण्यासाठी केली जुन्या पद्धतीत केली सुधारणा अमेरिकी कृषी विभागातील संशोधकांनी वनस्पतीतील घटकांमध्ये असलेल्या पोषक घटकांचे ( पॉलिफिनॉलिक रसायने) प्रमाण मोजण्यासाठी जुन्या पद्धतीमध्ये सुधारणा केली आहे. त्यामुळे फळे, हिरव्या पालेभाज्या यातील पोषक घटकाचे अचूक प्रमाण समजण्यास मदत होणार आहे. वनस्पतीच्या विविध घटकांमध्ये प्राधान्याने फळामध्ये, भाज्यांमध्ये पोषक घटकांचे प्रमाण अधिक असते.

Friday, January 02, 2015 AT 12:00 AM (IST)

बहुतांश रॉक ऍण्टस या युरोपियन मुंग्या नवीन परिसरामध्ये अंतः प्रेरणेतून डावे वळण घेत असल्याचे इंग्लंड येथील ब्रिस्टॉल विद्यापीठामध्ये झालेल्या संशोधनात दिसून आले आहे. संशोधक एडमंड हंट व सहकाऱ्यांनी Temnothorax albipennis या मुंग्याच्या वारुळातील व अज्ञात जागेतील पोकळ्यातून फिरण्याचा व त्यांच्या मार्ग शोधण्याच्या प्रक्रियेचा अभ्यास केला आहे. हे संशोधन बायोलॉजी लेटर्समध्ये प्रकाशित झाले आहे.

Friday, January 02, 2015 AT 12:00 AM (IST)

सर्वसाधारणपणे पिकामध्ये येणारे तण हे उत्पादन कमी करत असल्याचे मानले जाते. मात्र जंगली भातवर्गीय तणांतील काही जनुकीय गुणधर्म अधिक सहनशील, ताकदवान आणि अधिक उत्पादनक्षम भातजाती विकसित करण्यामध्ये महत्त्वाची भूमिका निभावणार असल्याचे दिसून आले आहे. त्या संदर्भात अमेरिकी कृषी विभागातील वनस्पती शरीरशास्त्रज्ञ लेविस झिस्का आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी अभ्यास केला आहे. त्याचे निष्कर्ष "फंक्‍शनल प्लॅंट बायोलॉजी'मध्ये प्रकाशित झाली आहेत.

Tuesday, December 30, 2014 AT 12:00 AM (IST)

पेंढर डॉ. मधुकर बाचूळकर शास्त्रीय नाव ः तमिलनाडिया युलिजिनोसा (Tamilnadia uliginosa) कुळ ः रुबिएसी (Rubiaceae) संस्कृत नाव ः गांगेरुक हिंदी नाव ः पेडालू, पिंडालू गुजराती नाव ः गंगेडा, गांगड स्थानिक मराठी नावे ः पेंढारी, पेंढू, पेंढूर पेंढर ही वनस्पती श्रीलंका, भारत, पाकिस्तान, म्यानमार या देशांतील जंगलात आढळते. भारतातील गुजरात, महाराष्ट्र, कर्नाटक, केरळ, तमिळनाडू, आसाम येथील जंगलांमध्ये प्रामुख्याने आढळते.

Tuesday, December 30, 2014 AT 12:00 AM (IST)

दरवर्षी हंगामाच्या सुरवातीच्या बियाणांची उपलब्धता आणि कमतरता हा एक महत्त्वाचा विषय असतो. त्यातही दुर्गम असलेल्या भागामध्ये त्याचा प्रश्न मोठा असतो. त्यातही दरवर्षी बियाणे विकत घेण्यासाठी अधिक खर्च होतो. बियाणांच्या उपलब्धतेसाठी ग्रामीण भागामध्ये बियाणांच्या बॅंका तयार करण्यासाठी "नॅशनल इनिशिएटिव्ह ऑन क्‍लायमेंट रिसायलंट ऍग्रिकल्चर' (NICRA) या संस्थेने प्रयत्न केले आहेत.

Monday, December 29, 2014 AT 05:30 AM (IST)

नेदरलॅंड येथील कंपन्यांनी रोपांचे नुकसान कमी करणे, वाहतुकीदरम्यान रोपांची आयुष्य वाढविण्यासाठी ट्रेमध्येच सातत्याने पाणी उपलब्ध करून देणारे "ऍक्वा पॅड' तयार केले आहे. हे उत्पादन रोपवाटिकेसाठी असले तरी दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर कृषी क्षेत्रासाठी फायद्याचे ठरू शकते. रोपनिर्मितीसाठी प्रो ट्रे पद्धतीचा वापर प्रामुख्याने केला जातो. यामध्ये पाण्याचे व्यवस्थापन अत्यंत काळजीपूर्वक करावे लागते.

Monday, December 29, 2014 AT 04:30 AM (IST)

बाष्पावर आधारित सच्छिद्र पिशव्यांचा वापर करीत मासे खारवण आणि धुराची विशिष्ट चव आणण्यासाठी नवी पद्धत "युनिव्हर्सिटेट पॉलिटेक्‍निक डी व्हॅलेन्सिया' येथील संशोधकांनी विकसित केली आहे, त्यामुळे नियंत्रित खारवण आणि स्मोक स्वाद एकाच वेळी मिळवणे शक्‍य होते. हे संशोधन जर्नल ऑफ फूड इंजिनिअरिंग मध्ये प्रकाशित करण्यात आले. अन्नसुरक्षिततेसाठी सूक्ष्मजीवांचा प्रादुर्भाव माशांवर होण्याची शक्‍यता असते, त्यामुळे मत्स्य पदार्थ वेगाने खराब होतात.

Sunday, December 28, 2014 AT 12:00 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Ad Rate Card | RSS
© Copyrights Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: