Last Update:
 
फुलोरा
मी शिक्षणासाठी शहरात आलो. शहरात आपल्याला अनेक संधी आहेत. याची मला जाणीव झाली. जेथे अनेक संधी असतात तेथे प्रगतीलाही वाव असतो. माझी परिस्थिती तशी काही चांगली नव्हती. त्यामुळे मिळेल ते काम करून मी शिक्षण घेऊ लागलो. ज्यांची चांगली ऐपत होती, अशी मुलेही शिकायला आली होती. मला हेही ठाऊक होतं आपण फार बुद्धीमान नाही. त्यामुळे कष्ट करूनच आपल्याला एक पाऊल पुढं टाकावं लागणार होतं. माझ्यापेक्षा ज्याची परिस्थिती चांगली होती.

Thursday, May 05, 2016 AT 06:15 AM (IST)

अलीकडे मी आजारातून बरा झालो आहे. निवृत्त होऊन चार वर्षे झाली आहेत. आयुष्याचं नियोजन हे पहिल्यापासून केलं होतं. आपल्या आरोग्याचीही तरतूद ही महत्त्वाची आहे. आजारपण हे आता सर्वसामान्याला परवडणारं राहिलं नाही. तरी आरोग्याच्या अनेक सोयीसुविधा आहेत, त्याचा मी लाभार्थी आहे. त्यामुळे आजारपणात माझी कोणतीही ओढाताण झाली नाही. प्रत्येकाने सावध राहून आरोग्याच्या सोयीचा आपण लाभ घेतला पाहिजे. आजारपणानंतर मला काही जवळच्या मित्रांनी सुचवलं आहे.

Wednesday, May 04, 2016 AT 06:15 AM (IST)

गावातील एकाचा मुलगा अमेरिकेत असतो. शिकलेला आहे. शिकायला गेला तेथेच नोकरी मिळाली. त्याचे आई-वडील गावी असतात. त्यांना तो पैसे पाठवतो. त्याचे लग्न दोन वर्षांपूर्वी झाले आहे. गावाकडीलच मुलगी आहे. तीही शिकलेली आहे. तेथे तिने बालवाडी शिक्षिकेचा कोर्स केला. तिलाही नोकरी मिळाली आहे. अलीकडे खेड्यातील मुलेही प्रगत देशात नोकरीसाठी जाऊ लागली आहेत. आता परदेशी जाणे ही फार नवलाईची गोष्ट राहिली नाही. गावातील काही कामगारही दुबईला कामासाठी गेले आहेत.

Tuesday, May 03, 2016 AT 06:00 AM (IST)

मी एक दुकान चालवतो. ग्राहकांच्या आवडीनिवडी बघून त्याप्रमाणे, मी माल ठेवू लागलो, जर एखादी वस्तू नसेल तर मी ती लिहून ठेवत असे. ज्या ग्राहकाने ही वस्तू मागितली होती, तो दुकाना समोरून निघताना त्याला मी बोलवून आपणास हवी असलेली वस्तू मी आता माझ्याकडे ठेवली आहे. तो बोलला चांगलं झालं, मला अजून ती वस्तू मिळालेली नाही. मी पहिल्यापासून ग्राहकाचं समाधान कशात होईल हेच पाहत आलो आहे. माझ्या दुकानात मी कोणतीही खराब वस्तू विकण्यासाठी ठेवली नाही.

Saturday, April 30, 2016 AT 05:45 AM (IST)

मुलाला काही तरी व्यवसाय करायची इच्छा आहे. दहावीपर्यंत शिकला आहे. काही व्यवसाय करीत पुढील शिक्षणही घेण्याची त्याची इच्छा आहे. आपलं शिक्षण त्याने काही ना काही काम करूनच घेतलं आहे. आपला भार आपल्या कुटुंबावर पडू नये, असं त्याला वाटत होतं. त्याच्या पाठीवर दोन बहिणी होत्या. त्याही शिकत होत्या. मला खासगी नोकरी आहे. पगार तसा काही फार नाही. प्रपंचाला हातभार लावण्यासाठी बायकोही काही काम करते. तसा आमचा ओढाताणीचाच संसार आहे.

Friday, April 29, 2016 AT 06:00 AM (IST)

कामावरून येण्यास बऱ्याच वेळा उशीर होतो. दहा किलोमीटर अंतर सायकलने तसे फार काही अडचणीचे नाही. अलीकडे रस्त्याने वाहतूक इतकी वाढली आहे, की अनेकदा वाहनेही पुढे सरकत नाहीत. ही कोंडी नेहमीची आहे. त्यावर नागरिकांनी बराच आवाज उठवला आहे पण रस्त्याच्या मानाने वाहनांची संख्या दररोज वाढत आहे. प्रत्येक व्यक्तीकडे कोणते ना कोणते वाहन असतेच. पूर्वी दुचाकी वाहन हे मध्यमवर्गीय माणसाचे स्वप्न होते. आता चारचाकी वाहने मोठ्या प्रमाणात वाढली आहेत.

Wednesday, April 27, 2016 AT 06:15 AM (IST)

अमेरिकी कृषी विभागामार्फत पोषकतेविषयीच्या मार्गदर्शक सूचना दरवर्षी जाहीर होतात. आहारातील पोषकतेविषयीच्या या मार्गदर्शक सूचनांचा वापर भारतीय आहारामध्ये जसाच्या तसा करण्यासंदर्भात अनेक अडचणी आहेत. भारतातील समाज हा विविध धर्म, जाती, पंथ आणि त्यामुळे निर्माण झालेल्या रुढी, परंपरामुळे एकच एक मार्गदर्शक प्रणाली मांडणे किंवा राबवणे शक्य नाही.

Wednesday, April 27, 2016 AT 05:45 AM (IST)

दुपार टळून गेली होती. उनही कमी झालं होतं. सुटीचा दिवस असल्याने घरीच होतो. दुपारची विश्रांती घेण्याची सवय नाही, तरी पडून राहिलो होतो. घरात एकटाच होतो. बायको माहेरी गेली होती, कुणी तरी दारात उभं राहून काही बोलत होतं, मी उठून त्याच्या जवळ गेलो. तसे गृहस्थ अनोळखी होते. बोलणं वागणं यावरून सभ्य वाटले. त्यातून सुशिक्षितही होते. अलीकडे बरेच लोक काही तरी वस्तू विकण्यासाठी घरोघर जातात. त्यामुळे मला वाटलं कोणी तरी हा विक्रेता असावा.

Tuesday, April 26, 2016 AT 05:45 AM (IST)

दुपार टळून गेली होती. उनही कमी झालं होतं. सुटीचा दिवस असल्याने घरीच होतो. दुपारची विश्रांती घेण्याची सवय नाही, तरी पडून राहिलो होतो. घरात एकटाच होतो. बायको माहेरी गेली होती, कुणी तरी दारात उभं राहून काही बोलत होतं, मी उठून त्याच्या जवळ गेलो. तसे गृहस्थ अनोळखी होते. बोलणं वागणं यावरून सभ्य वाटले. त्यातून सुशिक्षितही होते. अलीकडे बरेच लोक काही तरी वस्तू विकण्यासाठी घरोघर जातात. त्यामुळे मला वाटलं कोणी तरी हा विक्रेता असावा.

Tuesday, April 26, 2016 AT 05:45 AM (IST)

माझं वय ऐंशीच्या पुढे गेलं आहे. शारीरिक फारशी तक्रार नसली तरी वयोमानानुसार काही प्रश्न तयार होतात. कुटुंबाची तशी काही अडचण नाही. दोन्ही मुलं आपापली कामं सांभाळतात. दोघेही एकमेकांना धरून आहेत. त्यामुळे मुलांनी प्रगती केली आहे. माझी बारा एकर बागायती शेती आहे. मुलांनी सोळा एकर शेती विकत घेतली आहे. मुलं आपापली कामं करीत असली तरी प्रत्येक वेळी माझा विचारही घेतात. माझ्या विचारानेच कामं करायची त्यांची पद्धत आहे. मी त्यांना अनेकदा बोललो आहे.

Monday, April 25, 2016 AT 06:00 AM (IST)

तीस वर्षांपूर्वी एका गावी गेलो होतो. त्या वेळी काही मागासलेल्या गावाचा विद्यार्थी म्हणून अभ्यास करीत होतो. जी गावं अति मागासलेली आहेत अशी दहा गावं निवडलेली होती. ती गावं निवडण्यासाठी काही निकष होते. त्यातील शिक्षण हाही एक निकष होता. मी जी दहा गावं निवडली होती, ती गावं साधारणपणे दोन हजारांच्या आतील वस्ती असणारी होती. त्या गावात मागासलेल्या समाजाची मोठी वस्ती होती. गावातील फार थोड्या कुटुंबाकडे मोठी शेती होती.

Saturday, April 23, 2016 AT 06:00 AM (IST)

गावाच्या जवळ औद्योगिक वसाहत झाली आहे. वसाहतीपासून पाच मैलांवर गाव आहे. गाव तसं अडवळणालाच आहे. त्यामुळे शेती हाच मुख्य व्यवसाय आहे. काही मुलं शिकून बाहेर नोकरी करतात. गावचा फार काही विकास झालेला नाही. जे काही शेतीतून मिळतं त्यावरच आजवर उपजीविका भागत आहे. आमच्या पेक्षा इतर गावांनी प्रगती केली आहे. त्यामानाने आमचं गाव पाठीमागेच आहे. एक तर आपण फार काही प्रगती केली नाही याची कोणाला खंत आहे, असेही नाही. एकतर गावाशेजारूनच नदी वाहते.

Friday, April 22, 2016 AT 05:45 AM (IST)

मला लहान नोकरी आहे. पगारही फार काही मिळत नाही. माझं लग्न नुकतंच झालं आहे. मला वाटायचं माझ्या पगारातून एकट्याचंही चालत नाही तर संसार कसा काय करणार! आई मला म्हणाली, योग्य वयात लग्न हे केलंच पाहिजे. जर लग्नाच्या वयात लग्न केलं नाही तर पुढे फार अडचणी येतात. त्यातून तिने मला असंही सांगितलं, या वयात तुला अनुरूप मुलीही मोठ्या प्रमाणात मिळतात. वय वाढल्यावर मुली मिळणं कठीण जातं. आई-वडील काही ना काही कामधंदा करतात. एक लहान बहीण आहे. ती चौथीत आहे.

Wednesday, April 20, 2016 AT 06:00 AM (IST)

आमच्या परिसरात एक घटना घडली. घटना वाईट आहे. एका बापानं आपल्या एक महिन्याच्या मुलीची हत्या केली. मुलीच्या आईच्या तक्रारीमुळे मुलीच्या बापाला अटक झाली. आता कायदा आपलं काम करेल. आमचा परिसर हा काही मागासलेला परिसर नाही. बागायत भाग आहे. शिक्षणाचाही चांगला प्रसार झाला आहे. ज्यानं हे कृत्य केलं तोही मागासलेला नाही. सुशिक्षित आहे. एका चांगल्या कुटुंबातील आहे. त्यानं असं टोकाचं पाऊल का टाकलं हे अनेकांना कोडं वाटतं.

Tuesday, April 19, 2016 AT 06:00 AM (IST)

मला लहान नोकरी आहे. पगार तसा कमी आहे. गावी वृद्ध आई असते. ती अजूनही स्वावलंबी आहे. माझं नुकतंच लग्न झालं आहे. बायको गरीब घरातील आहे. आपली परिस्थिती जर बेताची आहे, तर आपली बायकोही आपल्याला साथ देणारी असली पाहिजे. मला घर-प्रपंच चालविण्यासाठी जी काही कमाई करावी लागते, ती मी करतो आहे. आठ तास नोकरीनंतर मी ज्यादा चार तास नोकरी घेतली आहे. ही जी चार तास नोकरी आहे, ती रखवालदाराची आहे. त्यामुळे तसे काही कष्टही पडत नाहीत.

Monday, April 18, 2016 AT 05:45 AM (IST)

एखादी संस्था स्थापन करावी असा विचार माझ्या मनात बऱ्याच दिवसांपासून आहे. मनात विचार असला तरी तसं घडतंच असं नाही. कारण तशी परिस्थितीही जुळून यावी लागते. कधी-कधी मला वाटायचं हे आपलं मनोराज्य आहे. कारण या केवळ कल्पना आहेत, त्या काही कृतीत आल्या नाहीत. एखादी गोष्ट कृतीत आली नाही तर त्याचा काहीच उपयोग नाही. हे जरी खरं असलं तरी मनात एखादी गोष्ट घर करून बसली की ती आपल्याला अधूनमधून अस्वस्थही करीत असते. असं माझं अनेकदा झालं आहे.

Saturday, April 16, 2016 AT 06:00 AM (IST)

मंदिराचा जीर्णोद्धार करायचा आहे. जुनं हेमाडपंथी बांधकाम आहे. मंदिर लहान आहे. पूर्वी गावही लहान होतं. त्या वेळी मंदिर गावाबाहेर होतं. आता गावही चोहोबाजूंनी वाढले आहे. याचा अर्थ मूळगावची लोकसंख्या वाढली आहे, असं नाही. मूळ गाव आहे तेथेच आहे. आजूबाजूला झालेली वाढही बाहेरून आलेल्या लोकांची आहे. आता गावात दोन वेगवेगळ्या संस्कृती आहेत. मूळ गावचे सणसमारंभ हे मूळ गावचे लोक अजून एकत्र येऊन साजरे करतात.

Friday, April 15, 2016 AT 06:00 AM (IST)

पंचायतीत सगळ्या महिला निवडून आल्या आहेत. महिला बचत गटातून नेतृत्व उदयाला आलं आहे. गावात पहिल्यांदा एकच बचत गट होता. या सगळ्या महिला दारिद्र्यरेषेखालील होत्या. त्यातील काही महिलांना बचत गटाविषयीच्या कार्यशाळेत सहभागी होण्याची संधी मिळाली. त्यातून त्यांना प्रेरणा मिळाली. कुठून तरी प्रेरणा मिळावी लागते. त्यांना हे कळून चुकलं होतं, की आपल्यासारख्या परिस्थितीतील बायका एकत्र येऊन त्यांनी बचत गट स्थापन केला आहे. त्यातून त्यांनी प्रगती केली आहे.

Thursday, April 14, 2016 AT 06:15 AM (IST)

अमेरिकेतील संशोधकांनी उसापासून जैवइंधन मिळविण्याची नवी पद्धत विकसित केली आहे. त्यामुळे उसापासून जैवइंधन मिळविण्याच्या कार्यक्षमतेत १२ टक्क्यांपासून २० टक्क्यांपर्यंत वाढ होऊ शकते. या पद्धतीची सध्याच्या सोयाबीनपासून मिळणाऱ्या जैवइंधनाचे तुलनात्मक विश्लेषण केले असून, सोयाबीनच्या तुलनेमध्ये उसापासूनचे जैवइंधन विविध मुद्यावर स्वस्त पडणार आहे.  नैसर्गिकरीत्या उसामध्ये केवळ ०.०५ टक्का तेल मिळू शकते.

Wednesday, April 13, 2016 AT 06:15 AM (IST)

अंगणवाडीताई गावातच राहते. तिचे हे मूळ गाव नाही. खरं तर तिला आता मूळ गाव राहिलंही नाही. जेथे आपला उदरनिर्वाह होतो तेच आपलं गाव असतं. त्यामुळे ती गावातच राहते. बहुतेक अंगणवाडीच्या ताई या विधवाच असतात. त्यांना गाव देतानाही याचा विचार केला जातो. तरी कोणत्याही खेड्यात अशा स्त्रियांना काम करणं कठीणही असते. कारण त्यांना गाव संरक्षण देईलच असं नाही. त्यातून गरीब स्त्रियांकडे भक्ष्य म्हणून पाहणारा एक वर्ग आहे. त्याच्यापासून संरक्षण करणं कठीण जातं.

Wednesday, April 13, 2016 AT 05:45 AM (IST)

आमच्याकडे मोठ्या प्रमाणात तंबाखूची शेती होती. शेतकरी हे नगदी पीक घेऊ लागले. तंबाखूला मागणीही चांगली होती. मोठ-मोठे तंबाखूचे व्यापारी होते. ज्या भागात जे पीक असतं, त्याप्रमाणे काही धंदेही सुरू होतात. तंबाखूच्या मोठ्या पिकामुळे आमच्याकडे विडीचा मोठा धंदा सुरू झाला. त्यामुळे ज्यांच्याकडे शेती नाही अशा गरिबांना विडी वळण्याची कामं मिळू लागली. ही कामं प्रामुख्याने महिलाच घरबसल्या करीत असत. कामासाठी कारखान्यात जावं लागत नव्हतं.

Tuesday, April 12, 2016 AT 05:45 AM (IST)

गेल्या वर्षी वैशाखात मुलीचं लग्न झालं. एकुलती एक मुलगी असल्याने तिच्यासाठी खर्चही बराच केला. मनातून वाटत होतं की आपल्या घरातील हे पहिलंच कार्य आहे, आणि तसं हे शेवटचेही कार्य आहे. त्यातून मला हौसही होती. हौस करावी अशी माझी ऐपतही आहे. आपली ऐपत आहे तर थोडा अधिक खर्च केला तर बिघडतो कुठं, असा मी विचार केला. त्यातून कोणाशी तरी स्पर्धा अगर इर्षा करावी हा माझा हेतू नव्हता. आपल्या मुलीचं लग्न हे थाटामाटात व्हावं असं मला वाटलं.

Monday, April 11, 2016 AT 06:15 AM (IST)

माझं लग्न होऊन सात वर्षं झाली. मला दोन लहान मुलं आहेत. अजून शाळेत जात नाहीत. लग्न झालं त्या वेळी मला खासगी नोकरी होती, पगारही बरा होता. त्यामुळे प्रपंचाची फार ओढाताण होत नव्हती. आई- वडिलांची जबाबदारी नव्हती. दोघेही गावी असतात. सहा एकर शेती आहे. लहान भाऊ शेती कसतो. शेतीबरोबरच हंगामाप्रमाणे जोडधंदा करतो. त्याचा मला आधार आहे. बायकोला शिलाईकामाची आवड आहे. वेगवेगळ्या फॅशनचे कपडे ती शिवायला शिकली आहे.

Saturday, April 09, 2016 AT 05:45 AM (IST)

मुलगा दहावीपर्यंत कसा तरी गेला. दहावी पास काही होऊ शकला नाही. प्रत्येक वर्षी चढत-चढत आला आहे. दहावीची परीक्षा केंद्राची असते. तो पुढे काही जाईना. दोन वेळा नापास झाला. तिसऱ्या वेळी कॉपी करताना पकडला गेला. अभ्यासात त्याचे कधी लक्षच नव्हते. एकुलता असल्याने मीही त्याला कधी फार रागावलो नाही. समजून मात्र सांगितले आहे. बायकोला वाटतं माझं त्याच्याकडे लक्ष नाही. त्यामुळे असं घडलं आहे. खरं तर बायकोनंही त्याच्याकडे लक्ष दिलं पाहिजे होतं.

Friday, April 08, 2016 AT 05:45 AM (IST)

आमच्याकडे एक वृद्ध राहतात. ते आमच्या नात्यातील नाहीत. माझ्या वडिलांनी त्यांना घरी आणले, त्या वेळी ते साठी ओलांडलेले होते. ते निराधार होते. त्यांना जन्मठेपेची शिक्षा झाली होती. शिक्षा भोगून ते बाहेर आले. त्या वेळी त्यांच्या जवळचे काही नातेवाईक होते पण त्यांच्याकडे जावे किंवा त्यांना भेटावे असे त्यांना वाटले नाही. उलट त्यांची भेट होऊ नये, असेच त्यांना वाटले. त्याची काही कारणे असतील. त्यांची थोडी शेती होती, तीही त्यांच्या नातेवाइकांनी हडप केली आहे.

Thursday, April 07, 2016 AT 05:45 AM (IST)

आमच्याकडे पूर्वी पक्ष्यांना खाण्यासाठी मिळत होतं. मोठ्या प्रमाणात जिरायती क्षेत्र होतं. ज्वारी, बाजरी, सर्व प्रकारची कडधान्ये होत असत. हंगामात तर चिमण्यांचे मोठमोठे थवे येत असत. कधी-कधी त्या थव्यामुळे खाली अंधारही पडत होता. पक्षी जिकडे चारा मिळतो तिकडे जात असतात. काही हंगामाप्रमाणे प्रवासी पक्षीही असतात. ते तर हजारो मैल समुद्रमार्गे प्रवास करून येत असतात. त्यांच्यासाठी सगळी पृथ्वी एकच आहे.

Wednesday, April 06, 2016 AT 06:15 AM (IST)

गावातील एका कार्यकर्त्याला भ्रष्टाचाराच्या आरोपाखाली अटक झाली आहे. गावच्या सोसायटीच्या व्यवहारात घोटाळा झाला आहे. कार्यकर्ता तरुण आहे. लढाऊ आहे. अन्यायाविरोधी लढा देऊन तो पुढे आला आहे. त्याच्या जे जवळचे होते, त्यातीलच काहींनी माहिती पुरवली आहे. त्या माहितीच्या आधारे अटक झाली आहे. अनेकांना त्याने मदत केल्यामुळे त्यांच्यात चलबिचलता तयार झाली आहे. संभ्रमही निर्माण झाला आहे. राजकारणातील तो एक उगवता तारा आहे. तो आता या कारणामुळे काळवंडला आहे.

Tuesday, April 05, 2016 AT 06:00 AM (IST)

आम्ही नवरा-बायको नोकरी करतो. माझं लग्न ठरलं त्या वेळी बायकोला नोकरी नव्हती. मला नोकरी असल्याने माझ्याशी तिचं लग्न ठरलं. त्यांनी तडजोड म्हणून माझी निवड केली होती. लग्नाचा मुहूर्त काढला. पत्रिकाही छापल्या. त्याच दरम्यान बायकोची नोकरीसाठी मुलाखत झाली. ती पहिल्या वर्गाची सरकारी अधिकारी झाली. मला सहकारी संस्थेत कारकुनाची नोकरी होती. आम्हाला मुलीच्या वडिलांकडून निरोप आला, की ठरलेल्या लग्नाविषयी आम्ही फेरविचार करीत आहोत.

Monday, April 04, 2016 AT 02:45 AM (IST)

गावात येणाऱ्या भिकाऱ्यांना भीक मागू द्यायचं नाही, असं गावानं ठरवलं आहे. काही साधू, संत, बैरागी येतात. त्यांचा कुठला ना कुठला संप्रदाय असतो. त्यांना मानणारा एक वर्ग गावात आहे. त्यामुळे अशांना भिक्षा घातली जाते. त्यांना विरोध केल्यास मोठा प्रश्न तयार होतो. त्यामुळे काहींच्या कडे दुर्लक्षही केलं जातं. साधू-संतांची प्राचीन परंपरा आहे. ते काही तरी समाजोपयोगी कार्य करीत असत. काहींनी मठही बांधले आहेत. मुलांच्या शिक्षणाची सोय केली आहे.

Saturday, April 02, 2016 AT 05:45 AM (IST)

मला एकुलती एक मुलगी आहे. पदवीधर आहे. चारचौघींत उठून दिसणारी आहे. रूढ अर्थाने गोरी नाही पण तेजस्वी आहे. शिक्षणामुळेही तिच्यात आत्मविश्वास निर्माण झाला आहे. तिला आम्ही लग्नासाठी पती निवडण्याचं स्वातंत्र्य दिलं आहे. तिच्या पसंतीनेच तिचं लग्न करायचं, असा आमचा घरात निर्णय झाला आहे. हा निर्णय आम्ही तिला सांगितला आहे. तिला पुढं शिकण्याची इच्छा आहे. शिकून तिने नोकरी करावी अशी आमची अपेक्षा नाही. कारण, बावीस एकर बागायती शेती आहे.

Friday, April 01, 2016 AT 05:45 AM (IST)

गावात चौथीपर्यंत शाळा आहे. यंदा पाचवीचीही सोय गावात होणार आहे. गावात दोन शिक्षक आहेत. नवरा-बायको आहेत. चारही वर्गांना दोनच शिक्षक शिकवतात. पूर्वी एक शिक्षकी शाळा होती. आता ती दोन शिक्षकी झाली आहे. गाव लहान आहे. वस्तीच आहे. नवरा-बायको शिक्षक शाळेत रुजू झाल्यापासून शाळेतील शिक्षण सुधारले आहे. दोघेही तरुण आहेत. पदवीधर आहेत. गावातच राहतात. त्यांना एक मुलगी आहे. तीही पहिलीला शिकते. सगळ्या मुलांना शिक्षक आपल्याकडेच रात्री अभ्यासाला बोलवतात.

Thursday, March 31, 2016 AT 06:00 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Advertise With Us | RSS
© Copyrights Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: