Last Update:
 
फुलोरा
शंभर वर्षे गावातील एकाने पूर्ण केली आहेत. त्यांना कोणी वृद्ध म्हटलं तर वृद्धाविषयीचं जे चित्र डोळ्यांसमोर उभं राहतं, असं काहीच त्याचं आयुष्य नाही. गेली चाळीस वर्षे ते एकटेच राहतात. त्याची दोन मुलं नोकरीसाठी बाहेर गेली. आपल्या मुलांकडे ते कधीच गेले नाहीत. बायको वारल्यानंतर त्यांनी स्वतःच स्वयंपाक करायला सुरवात केली. त्यापूर्वी त्यांनी कधीच स्वयंपाक केला नव्हता. या कलेत ते इतके निपून झाले, की गावातील एक चांगले स्वयंपाकी म्हणून त्यांनी नाव कमावलं.

Tuesday, May 31, 2016 AT 06:00 AM (IST)

मुलीला सासरी त्रास आहे. हे जवळ जवळ दोन वर्षे सुरू आहे. त्याचा परिणाम तिच्या शरीरावर झाला आहे. मुलीचं लग्न होऊन तीन वर्षे झाली आहेत. मुलगी पदवीधर आहे. खेळात तिने अनेक पदके मिळविली आहेत. तिला लग्नाला अनेकांकडून मागणी आली होती. पण बायकोच्या आग्रहामुळे तिच्या माहेरी तिचं लग्नं करावं लागलं. बायकोला तिच्या माहेराविषयी फारच अभिमान होता. तिचे पाच कर्तबगार भाऊ आपापल्या क्षेत्रात नाव आणि पैसा कमावून होते. आमच्या परिसरात त्यांना सगळेच ओळखतात.

Monday, May 30, 2016 AT 06:00 AM (IST)

माझी गावी चार एकर शेती आहे. आमच्या अनेक पिढ्या गावी राहिल्या आहेत. आमच्या पूर्वजानेच गाव वसवलं आहे. गाव वसवण्यासाठी शेतीत आवश्यक असलेल्या कसब असणाऱ्यांची गरज असते. कसब असणारे हे बारा बलुतेदार गावात असले, की गाव कसबा बनतो. आमच्या पूर्वजांनी वेगवेगळ्या अशा चांगल्या कारागीरांना गावात आणून त्यांना जमिनी दिल्या. हा सगळा इतिहास लिहिणारी एक जमात आहे. ती पिढ्यानुपिढ्या इतिहास लिहून ठेवीत आली आहे. सुगी सुरू झाली, की ते बैलावर बसून घरोघर जात असतं.

Friday, May 27, 2016 AT 07:15 AM (IST)

मुलगा काही कामधंदा करीत नाही. एकुलता एक मुलगा असल्याने त्याचे लाड झाले आहेत. त्याला पहिल्यापासून काही काम करायला लावलं नाही. तो जे मागेल ते त्याला आम्ही देत आलो. याचे एक कारण असंही होते. आम्हाला त्या वयात काही मिळालं नाही. आमचे आई-वडील गरीब होते. ते मागेल तसं देऊ शकत नव्हते. त्याची एक खंत मनात होती. ज्या वयात आपल्याला जे मिळालं नाही त्या वयातील मुलाला आपण दिलं पाहिजे. आम्ही नवरा-बायको दोघेही नोकरदार आहोत. आम्हाला चांगला पगार आहे.

Wednesday, May 25, 2016 AT 06:00 AM (IST)

मी काटकसरीने संसार करून दोन पैसे बाळगून आहे. तीन एकर शेती आता बागायती झाली आहे. अर्धा एकरात भाजीपाला लावला आहे. भाजीपाल्याचा दररोज ताजा पैसा मिळतो. भाजी विकायला गावात पहिल्यांदा मी जात होतो. आता हे काम माझी बायको करते. तिने गावातील काही कायमचे खातेदार तयार केले आहेत. त्यामुळे ती काहींना उदारही माल देते. खेड्यात मोठ्या लोकांकडून उधारी वसूल करणे कठीण असते. त्यांना वाटतं इतके किरकोळ पैशासाठी का मागे लागले आहेत.

Tuesday, May 24, 2016 AT 06:15 AM (IST)

साठ एकर माळ आहे. सात-बारावर पडीक जमीन अशीच नोंद आहे. माझ्या एकट्याच्या मालकीचा हा माळ आहे. माझी वडिलोपार्जित यातील सहा एकरच जमीन आहे. बाकीचा सगळा माळ हा आमच्या भावकीतील आठ कुटुंबाचा होता. तसे या माळावर कोणीच कधी पीकं घेतली नाहीत. याचे कारण प्रत्येकाकडे पिकाऊ चांगली शेती होती. हा माळ तसा पडीक असला तरी जनावरे व मेंढरं चरायलाही पावसाळ्यानंतर उपयोग होत होता. आमच्यातील एका कुटुंबाकडे यातील नऊ एकर माळ होता. त्यांच्याकडे मुलीचे लग्न निघाले.

Monday, May 23, 2016 AT 06:15 AM (IST)

आमच्या शेजारी एक वृद्ध बाई राहते. वयाच्या मानाने ती वृद्ध वाटत नाही. बरीच वर्षे ती एकटीच राहते. ऐन तारुण्यात पतीचे निधन झालं. त्या वेळी तिचे वय अठरा वर्षांचे होते. त्या काळी लहान वयातच लग्नं होत असत. त्याकाळी एक लग्न झाल्यावर दुसरे लग्न खानदाणी कुटुंबात करीत नसत. त्यातून काही सुधारणावाद्यांनी आपल्या विधवा मुलींची लग्नं केली आहेत. त्या वेळी अशा विधवांसाठी आश्रमही होते. अशा आश्रमातही तिला तिच्या जातीमुळे प्रवेश मिळाला नाही.

Saturday, May 21, 2016 AT 06:30 AM (IST)

एक सहकारी संस्था स्थापन करण्याचा विचार करीत आहे. कोणतेही काम करण्यापूर्वी तो विचार आपल्या मनामध्ये बराच काळ घोळत राहतो. काम करण्यासाठी आपल्या मनाची प्रथम तयारी व्हावी लागते. मनाचीच तयारी नसेल तर ते काम कसे काय आपण करणार? आपल्या मनातही काही शंका असतात. त्यांचं निरसन आपल्याला करता आलं पाहिजे. म्हणजे आपल्या मनाची तयारी करणं हे महत्त्वाचं असतं. एखादी गोष्ट करण्यासाठी त्यातील ज्या अडचणी आहेत त्याही विचारात घेणं आवश्‍यक असतं.

Friday, May 20, 2016 AT 06:15 AM (IST)

पंचायतीची बैठक होती. सर्व पंच पहिल्यांदाच निवडून आले आहेत. गावात असं पहिल्यांदाच घडलं आहे. आजवर ठराविक कुटुंबाचे गावावर वर्चस्व होते. ज्यांची शेतीवाडी मोठी आहे. ज्यांच्याकडे मनुष्यबळ बरेच आहे. त्यांच्या कुटुंबातील एक कारभारी असायचा. तो घरचा कारभार करता करता गावाच्याही कारभारात भाग घेत होता. ज्याला कारभार करायचा असतो त्याचा सगळ्यांशी अनेकदा बरोबर संबंध येतो. हा संबंध हा आपल्या कामासंबंधी असतो.

Thursday, May 19, 2016 AT 07:00 AM (IST)

मुलीचे लग्न झालं. ती संसारात सुखी होती. आपली एकुलती एक मुलगी संसारात सुखी आहे, ही कुठल्याही आई-बापाला आनंदाचीच गोष्ट आहे. एकाच मुलीवर मी स्वतःची नसबंदी करून घेतली होती. मी स्वतःची नसबंदी करून घेऊ नये, असं आई-वडलांचे मत होते. माझ्या आई-वडलांच्या शब्दाबाहेर मी कधी गेलो नव्हतो. कारण ते नेहमी माझ्या भल्याचाच विचार करीत होते. भरमसाट लोकसंख्या वाढत आहे. खाणारी तोंडं वाढत आहेत. ही आपली मोठी समस्या आहे, अशी माझी धारणा झाली होती.

Wednesday, May 18, 2016 AT 06:30 AM (IST)

माझं लग्न होऊन दोन वर्षे झाली. मला अजूनही मूल झालेलं नाही. अलीकडे शारीरिक तपासणी करून घेतली. त्यातून डॉक्टरांनी सांगितलं आहे. दोष निर्माण झाला आहे. त्यामुळे मूल होणार नाही. मुलांसाठी मी दुसरं लग्न करावं असं घरातून सारखं सुचवलं जात आहे. त्यामुळे आपलीही तपासणी करून घ्यावी, असा विचार करून मी तपासणी करून घेतली. जर माझ्यातच दोष असेल तर दुसरं लग्न करून मूल होणार आहे का? माझ्यात दोष आहे हे मी घरात बोललो नाही.

Tuesday, May 17, 2016 AT 06:30 AM (IST)

मला नेहमी माझा अभिमान वाटत आला आहे. अभिमान याचा अर्थ गर्व असा नाही. स्वाभिमान म्हणजे माझ्या सत्त्वाची मला जाणीव असणं एवढाच मी माझ्यापुरता केला आहे. मी तसा लहान आहे, याचा अर्थ वयाने लहान असा नाही. तर समाजात लहान-मोठेपणाच्या ज्या रूढ कसोट्या आहेत, त्या फूटपट्ट्या मला लावल्या तर मी लहान आहे. कारण समाजमान्य अशा काही फूटपट्ट्या तयार असतात. मला नेहमी वाटत आलं आहे. आपल्या हातून देशाची सेवा घडावी. देशाची सेवा करण्यासाठी राजकारणात सहभाग घ्यावा लागतो.

Monday, May 16, 2016 AT 06:00 AM (IST)

गावचं वातावरण गढूळ बनलं आहे. हे काही एका दिवसात घडलेले नाही. एका दिवसात घडतही नाही. तसं गावातील सगळ्या जाती-जमाती एकमेकांना धरून राहतात. त्यात काही तक्रार होत नव्हती असं नाही. पण, त्याचं रूपांतर जातीवादात होत नव्हतं. दोन व्यक्तींमधील भांडण आहे ते मिटविलं जाई. गावातील जे बुजुर्ग लोक होते त्यांच्या शब्दाबाहेर कोणी जात नव्हतं. तेही कोणावर अन्याय करीत नसत. न्यायाची जी बाजू असेल ती मान्य करून घेत. गाव म्हटल्यावर काही गोष्टी चालणार.

Saturday, May 14, 2016 AT 06:15 AM (IST)

जे बेरोजगार तरुण आहेत त्यांना काही तरी रोजगार मिळावा हा विचार ग्रामसभेत झाला. असे किती तरी तरुण आहेत त्यांची संख्या प्रथम काढली गेली. त्यातून प्रत्येक घरातील एक तरी तरुण असा आहे त्याला काही तरी रोजगाराची गरज आहे. गावात जवळजवळ ऐंशी टक्के शेतकरी असे आहेत. त्यांची शेती एकर, दीड एकरच्या आत आहे. काही मोठे शेतकरी आहेत. ते प्रगतिशीलही आहेत. त्यांचे शेतीला काही पूरक व्यवसायही आहेत. काही कुटुंब अशी आहेत त्यांच्या कुटुंबातील कोणी तरी नोकरी करतो.

Friday, May 13, 2016 AT 06:00 AM (IST)

आम्ही तीन भाऊ आहोत. मी मोठा आहे. मला नोकरी आहे. पगार चांगला आहे. दोन नंबरचा भाऊ वडलोपार्जित नऊ एकर शेती कसतो. त्याला शेतीची आवड आहे. तीन नंबरचा भाऊ तसा काहीच कामधंदा करीत नाही. राजकीय पुढाऱ्याच्या मागून हिंडतो. त्यामुळे त्यांच्यासारखीच भाषा बोलतो. त्याच्यात काही सुधारणा व्हावी यासाठी बरेच प्रयोग करण्यात आले. जर शरीर हे औषधाला प्रतिसाद देत नाही तसा त्याचा उलटा परिणाम होतो. निवडणुकीच्या काळात पुढारी लोक वापर करून घेतात.

Thursday, May 12, 2016 AT 06:30 AM (IST)

अलीकडे माझ्या मनात वेगळा विचार सुरू आहे. त्याला तसं कारणही घडलं आहे, माझा एक निराधार मित्र फार आजारी होता. सरकारी दवाखान्यात दाखल झाला होता. परिस्थिती तशी बेताची आहे. पण सरकारी दवाखान्यात अलीकडे बरीच सुधारणा झाली आहे. चांगले डॉक्‍टर तेथे कार्यरत आहेत. त्यामुळे किफायतदार आरोग्य सेवा मिळते. मोठ्या शस्त्रक्रियाही सरकारी योजनेच्या आधारे केल्या जातात. ज्यांना खासगी ठिकाणी उपचार करून घेणे परवडत नाही, त्यांची चांगली सोय आहे.

Wednesday, May 11, 2016 AT 06:00 AM (IST)

माझं गावात मध्यवर्ती ठिकाणी घर आहे. माझ्या वडिलांनी जुनं घर पाडून बांधलं आहे. घरात सगळ्या सोयी आहेत. सहा एकर शेती गावाला लागूनच आहे. वडलांची स्वकष्टार्जीत पाच एकर शेती आहे. त्याच्या वाट्याला वडलोपार्जित एकरभर शेती आली होती. त्याचं शिक्षण फार झालं नव्हतं. त्यांना व्यापारांची आवड होती. आमच्या घरात व्यापाराची परंपरा नव्हती. शेती हाच आमचा पिढीजात व्यवसाय आहे. आपली परिस्थिती सुधारायची असेल तर काहीतरी उलाढाल आपण केली पाहिजे.

Tuesday, May 10, 2016 AT 06:00 AM (IST)

आजोबा पंचाहत्तरी उलटून गेले आहेत. त्यांना सहा मुले आहेत. घरात आता चौथी पिढी आहे. शेती एकत्र आहे. एक मुलगा शेती पाहतो. बाकी मुले शिकून चांगल्या नोकरीला आहेत. केवळ शेतीवर सर्व मुलांना ठेवून चालणार नाही. पूर्वीसारखं शेतीला मोठ्या प्रमाणात मनुष्यबळ लागत नाही. आंतरमशागत करणारी यंत्रेही निघाली आहेत. शेतीचा कारभार एक मुलगा आपल्या वडिलांच्या मार्गदर्शनाखाली पाहतो. शेतीतही प्रगती केली आहे. याचे कारण शेतीच्या उत्पन्नावरच सगळं एकत्र कुटुंब अवलंबून नाही.

Monday, May 09, 2016 AT 06:30 AM (IST)

वेगवेगळे सण समारंभ साजरे केले जातात. आपली संस्कृती ही कृषी संस्कृती आहे. त्यामुळे बरेच सण हे शेतीशी निगडित आहेत. पूर्वीपासून गावातील लोकांचा शेती हाच मुख्य व्यवसाय आहे. ज्यांची शेती नाही तेही शेतीमध्येच मोलमजुरी करून जगत आले आहेत, तरीही वेगवेगळ्या जाती-धर्माचे काही वेगळे सण-समारंभ आहेत. जरी ते कोणत्याही धर्माचे असले, तरी त्याही सण-समारंभात गावकरी सहभागी होत आले आहेत. एकमेकांचे अनुकरणही करीत आले आहेत.

Saturday, May 07, 2016 AT 06:30 AM (IST)

शिक्षण आणि नोकरीसाठी बरीच वर्षे शहरात राहतो. माझी गावी चार एकर शेती आहे. लहान भावांनी शेती आणि काही जोडधंदा करून चांगलाच जम बसवला आहे. मला चांगली नोकरी असल्याने माझी शेती मी त्यालाच दिली आहे. त्यातून माझी दोन्ही मुलं शिकून चांगल्या पदावर काम करतात. त्यामुळे त्यांनाही शेतीची गरज नाही. भावाला एकच मुलगा आहे. त्याने दहावीपर्यंतचे शिक्षण घेऊन वडिलांबरोबरच काम करतो आहे. त्यानेही माझ्या मुलांप्रमाणे शिक्षण घेऊन नोकरी मिळवावी, अशी माझी इच्छा होती.

Friday, May 06, 2016 AT 06:30 AM (IST)

औरंगाबादेत 800 ते 1200 रुपये औरंगाबाद - येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत गुरुवारी (ता. 5) टरबुजाची 20 क्‍विंटल आवक झाली. त्यास 800 ते 1200 रुपये प्रतिक्‍विंटलचा दर मिळाल्याची माहिती बाजार समितीच्या सूत्रांनी दिली.  औरंगाबाद बाजार समितीत गत काही दिवसांपासून टरबुजाची आवक मंदावली आहे.

Friday, May 06, 2016 AT 06:00 AM (IST)

मी शिक्षणासाठी शहरात आलो. शहरात आपल्याला अनेक संधी आहेत. याची मला जाणीव झाली. जेथे अनेक संधी असतात तेथे प्रगतीलाही वाव असतो. माझी परिस्थिती तशी काही चांगली नव्हती. त्यामुळे मिळेल ते काम करून मी शिक्षण घेऊ लागलो. ज्यांची चांगली ऐपत होती, अशी मुलेही शिकायला आली होती. मला हेही ठाऊक होतं आपण फार बुद्धीमान नाही. त्यामुळे कष्ट करूनच आपल्याला एक पाऊल पुढं टाकावं लागणार होतं. माझ्यापेक्षा ज्याची परिस्थिती चांगली होती.

Thursday, May 05, 2016 AT 06:15 AM (IST)

अलीकडे मी आजारातून बरा झालो आहे. निवृत्त होऊन चार वर्षे झाली आहेत. आयुष्याचं नियोजन हे पहिल्यापासून केलं होतं. आपल्या आरोग्याचीही तरतूद ही महत्त्वाची आहे. आजारपण हे आता सर्वसामान्याला परवडणारं राहिलं नाही. तरी आरोग्याच्या अनेक सोयीसुविधा आहेत, त्याचा मी लाभार्थी आहे. त्यामुळे आजारपणात माझी कोणतीही ओढाताण झाली नाही. प्रत्येकाने सावध राहून आरोग्याच्या सोयीचा आपण लाभ घेतला पाहिजे. आजारपणानंतर मला काही जवळच्या मित्रांनी सुचवलं आहे.

Wednesday, May 04, 2016 AT 06:15 AM (IST)

गावातील एकाचा मुलगा अमेरिकेत असतो. शिकलेला आहे. शिकायला गेला तेथेच नोकरी मिळाली. त्याचे आई-वडील गावी असतात. त्यांना तो पैसे पाठवतो. त्याचे लग्न दोन वर्षांपूर्वी झाले आहे. गावाकडीलच मुलगी आहे. तीही शिकलेली आहे. तेथे तिने बालवाडी शिक्षिकेचा कोर्स केला. तिलाही नोकरी मिळाली आहे. अलीकडे खेड्यातील मुलेही प्रगत देशात नोकरीसाठी जाऊ लागली आहेत. आता परदेशी जाणे ही फार नवलाईची गोष्ट राहिली नाही. गावातील काही कामगारही दुबईला कामासाठी गेले आहेत.

Tuesday, May 03, 2016 AT 06:00 AM (IST)

मी एक दुकान चालवतो. ग्राहकांच्या आवडीनिवडी बघून त्याप्रमाणे, मी माल ठेवू लागलो, जर एखादी वस्तू नसेल तर मी ती लिहून ठेवत असे. ज्या ग्राहकाने ही वस्तू मागितली होती, तो दुकाना समोरून निघताना त्याला मी बोलवून आपणास हवी असलेली वस्तू मी आता माझ्याकडे ठेवली आहे. तो बोलला चांगलं झालं, मला अजून ती वस्तू मिळालेली नाही. मी पहिल्यापासून ग्राहकाचं समाधान कशात होईल हेच पाहत आलो आहे. माझ्या दुकानात मी कोणतीही खराब वस्तू विकण्यासाठी ठेवली नाही.

Saturday, April 30, 2016 AT 05:45 AM (IST)

मुलाला काही तरी व्यवसाय करायची इच्छा आहे. दहावीपर्यंत शिकला आहे. काही व्यवसाय करीत पुढील शिक्षणही घेण्याची त्याची इच्छा आहे. आपलं शिक्षण त्याने काही ना काही काम करूनच घेतलं आहे. आपला भार आपल्या कुटुंबावर पडू नये, असं त्याला वाटत होतं. त्याच्या पाठीवर दोन बहिणी होत्या. त्याही शिकत होत्या. मला खासगी नोकरी आहे. पगार तसा काही फार नाही. प्रपंचाला हातभार लावण्यासाठी बायकोही काही काम करते. तसा आमचा ओढाताणीचाच संसार आहे.

Friday, April 29, 2016 AT 06:00 AM (IST)

कामावरून येण्यास बऱ्याच वेळा उशीर होतो. दहा किलोमीटर अंतर सायकलने तसे फार काही अडचणीचे नाही. अलीकडे रस्त्याने वाहतूक इतकी वाढली आहे, की अनेकदा वाहनेही पुढे सरकत नाहीत. ही कोंडी नेहमीची आहे. त्यावर नागरिकांनी बराच आवाज उठवला आहे पण रस्त्याच्या मानाने वाहनांची संख्या दररोज वाढत आहे. प्रत्येक व्यक्तीकडे कोणते ना कोणते वाहन असतेच. पूर्वी दुचाकी वाहन हे मध्यमवर्गीय माणसाचे स्वप्न होते. आता चारचाकी वाहने मोठ्या प्रमाणात वाढली आहेत.

Wednesday, April 27, 2016 AT 06:15 AM (IST)

अमेरिकी कृषी विभागामार्फत पोषकतेविषयीच्या मार्गदर्शक सूचना दरवर्षी जाहीर होतात. आहारातील पोषकतेविषयीच्या या मार्गदर्शक सूचनांचा वापर भारतीय आहारामध्ये जसाच्या तसा करण्यासंदर्भात अनेक अडचणी आहेत. भारतातील समाज हा विविध धर्म, जाती, पंथ आणि त्यामुळे निर्माण झालेल्या रुढी, परंपरामुळे एकच एक मार्गदर्शक प्रणाली मांडणे किंवा राबवणे शक्य नाही.

Wednesday, April 27, 2016 AT 05:45 AM (IST)

दुपार टळून गेली होती. उनही कमी झालं होतं. सुटीचा दिवस असल्याने घरीच होतो. दुपारची विश्रांती घेण्याची सवय नाही, तरी पडून राहिलो होतो. घरात एकटाच होतो. बायको माहेरी गेली होती, कुणी तरी दारात उभं राहून काही बोलत होतं, मी उठून त्याच्या जवळ गेलो. तसे गृहस्थ अनोळखी होते. बोलणं वागणं यावरून सभ्य वाटले. त्यातून सुशिक्षितही होते. अलीकडे बरेच लोक काही तरी वस्तू विकण्यासाठी घरोघर जातात. त्यामुळे मला वाटलं कोणी तरी हा विक्रेता असावा.

Tuesday, April 26, 2016 AT 05:45 AM (IST)

दुपार टळून गेली होती. उनही कमी झालं होतं. सुटीचा दिवस असल्याने घरीच होतो. दुपारची विश्रांती घेण्याची सवय नाही, तरी पडून राहिलो होतो. घरात एकटाच होतो. बायको माहेरी गेली होती, कुणी तरी दारात उभं राहून काही बोलत होतं, मी उठून त्याच्या जवळ गेलो. तसे गृहस्थ अनोळखी होते. बोलणं वागणं यावरून सभ्य वाटले. त्यातून सुशिक्षितही होते. अलीकडे बरेच लोक काही तरी वस्तू विकण्यासाठी घरोघर जातात. त्यामुळे मला वाटलं कोणी तरी हा विक्रेता असावा.

Tuesday, April 26, 2016 AT 05:45 AM (IST)

माझं वय ऐंशीच्या पुढे गेलं आहे. शारीरिक फारशी तक्रार नसली तरी वयोमानानुसार काही प्रश्न तयार होतात. कुटुंबाची तशी काही अडचण नाही. दोन्ही मुलं आपापली कामं सांभाळतात. दोघेही एकमेकांना धरून आहेत. त्यामुळे मुलांनी प्रगती केली आहे. माझी बारा एकर बागायती शेती आहे. मुलांनी सोळा एकर शेती विकत घेतली आहे. मुलं आपापली कामं करीत असली तरी प्रत्येक वेळी माझा विचारही घेतात. माझ्या विचारानेच कामं करायची त्यांची पद्धत आहे. मी त्यांना अनेकदा बोललो आहे.

Monday, April 25, 2016 AT 06:00 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Advertise With Us | RSS
© Copyrights Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: