Last Update:
 
संपादकीय
जेव्हा माणसाने पहिला नांगर वापरून गवत काढले, तेव्हापासून धूप सुरू झाली. माती धुपून गेल्याने अनेक संस्कृती नष्ट पावल्या आहेत, असे मृदा संधारणाचे जनक एच. एच. बेनेट यांचा अभ्यास सांगतो.  - बॉन निंबकर  गवत लागवडीत मला सध्या खूप रस निर्माण झाला आहे. तेच आता मातीचे तारक आहे. नैसर्गिकरीत्या वाढलेले गवत काढून टाकले तर मातीची खूप मोठ्या प्रमाणात धूप होते, असे जगातील सगळेच अभ्यासक लिहितात.

Friday, January 13, 2017 AT 05:45 AM (IST)

अधिक उत्पादकतेबरोबर कापसातील रुईचे प्रमाणही जास्त असलेले वाण शेतकऱ्यांना मिळायला हवीत. असे झाल्यास कापूस उत्पादकांचे कल्याण तर होईल शिवाय यावर आधारित पुढील प्रक्रिया उद्योगही भरभराटीस येतील. कापूस हे राज्यातील जिरायती शेतीतील मुख्य नगदी पीक आहे. कापसाचा वाढलेला उत्पादन खर्च, कमी उत्पादकता आणि कमी भाव यामुळे राज्यातील कापूस उत्पादक प्रचंड आर्थिक अडचणीत आहे.

Friday, January 13, 2017 AT 05:45 AM (IST)

रोकडरहित व्यवहारांसाठी लागणारा स्मार्ट फोन २० टक्क्यांपेक्षा कमी लोकांकडे आहे तर ३५-४० टक्के लोकांकडे फोनच नाही. जन धन योजनेनंतरही ४० टक्के लोक बँक खात्यापासून वंचित आहेत. रोकडरहित व्यवहारात सगळ्यात महत्त्वाची समस्या माहिती, व्यवहाराच्या सुरक्षेची आहे.  प्रा. सुभाष बागल   नोटाबंदीचे अपयश व त्यातून उद्भवलेल्या चलनटंचाईवर मात करण्याच्या उद्देशाने रोकडरहित (कॅशलेस) व्यवहाराचा नवीन फंडा पुढे करण्यात आलाय.

Thursday, January 12, 2017 AT 06:00 AM (IST)

राज्यात सेंद्रिय शेतीचा विकास करायचा असेल, तर याबाबतचे शाश्वत धोरण आखून त्यास पुरेसा निधी राज्य शासनाने उपलब्ध करून द्यायला हवा. देशांतर्गत तसेच जागतिक पातळीवर सेंद्रिय उत्पादनांच्या मागणीत वाढ होत आहे. प्रमाणित सेंद्रिय शेतीतून उत्पादित शेतीमालास दरही चांगला मिळतो. सेंद्रिय शेतीमुळे जमिनीची सुपीकताही कायम राहते. शेतीमाल उत्पादन खर्चही कमी होतो.

Thursday, January 12, 2017 AT 06:00 AM (IST)

गाव व शहरांतून उभे राहिलेले लहान-मोठे उद्योग व्यवसाय नोटाबंदीनंतरच्या चलनतुटवड्याने बंद झाल्याने लक्षावधी रोजंदारी, हंगामी कामगार, कारागिरांवर बेकारीची कुऱ्हाड कोसळलीय, त्यांच्यावर उपासमारीची पाळी आलीय. पोट भरण्याच्या वाटाच बंद झाल्याने अनेकांना गावाकडचा रस्ता धरावा लागलाय.  प्रा. सुभाष बागल   पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नोटाबंदीला आता साठ दिवस उलटून गेलेत. नोटाबंदीच्या एकाही उद्देशाची पूर्तता झाल्याचे दिसत नाही.

Wednesday, January 11, 2017 AT 06:00 AM (IST)

राज्यकर्त्यांनी आपल्या फसलेल्या नोटाबंदीच्या निर्णयाचे आंधळेपणाने समर्थन करण्याएेवजी झालेले नुकसान पुढील काळात भरून कसे निघेल, यावर अधिक विचार आणि प्रत्यक्ष कृती करणे अधिक योग्य राहील. नोटाबंदीच्या दोन महिन्यांत शेती आणि मध्यम लहान असंघटित उद्योग क्षेत्रात आर्थिक आणीबाणीची परिस्थिती उद्भवली आहे. हे वास्तव देशभरातील कृषी - उद्योग - व्यापार - अर्थ तज्ज्ञानी आपापल्या क्षेत्रात प्रत्यक्ष - अप्रत्यक्ष झालेल्या हानीची आकडेवारी देऊन मांडले आहे.

Wednesday, January 11, 2017 AT 06:00 AM (IST)

१ जानेवारी २०१७ पासून सहकारी बँकांना रिझर्व्ह बँक पूर्णपणे, नेहमीसारखे काम करण्यास हातभार लावील अशी आशा करूया. कारण खासगी बँका आणि व्यापारी बँकांमधूनही काळा पैसा बदलून कोट्यवधी रुपयांची हेराफेरी झाल्याचे दिसते, तेव्हा सहकारी बँकांनाच अशासाठी धारेवर धरणे न्यायोचित होईल, असे वाटत नाही.   शं. त्रिं. भिडे    निबंधक सहकारी संस्था यांचा या सहकारी बँकांबाबतचा रोल काय असावा हा प्रश्न येतोच.

Tuesday, January 10, 2017 AT 06:00 AM (IST)

शेतकरी आत्महत्यांबाबत गावागावातून चिंतन झाल्यास नेमकी कारणे पुढे येतील आणि त्यातून स्पष्ट उपाय योजले जाऊ शकतात, हेच डॉ. स्वामिनाथन यांना सांगायचे आहे. देशात शेतकऱ्यांच्या वाढत्या आत्महत्यांचे सत्र चालूच आहे. त्यामुळे हरितक्रांतीचे जनक आणि थोर शास्त्रज्ज्ञ डॉ. एम. एस. स्वामिनाथन यांनी चिंता व्यक्त केली आहे. जीव देणारा शेती हा व्यवसाय जेव्हा जीव घेणारा बनतो, तेव्हा वास्तवात काहीतरी चुकीचे घडते असे समजायला हवे, असेही ते म्हणतात.

Tuesday, January 10, 2017 AT 05:45 AM (IST)

आपल्या राज्यासह देशभरात शेळ्यांच्या संगोपनात महिलांची आघाडी आहे, तेेव्हा अशा महिलांना प्रशिक्षण देऊन कृत्रिम रेतनाचा कार्यक्रम देशभरात पुढे नेता येऊ शकतो. शेळीला गरिबाची गाय म्हणतात. आपल्याकडे बहुतांश लहान मोठे शेतकरी, शेतमजूर हे शेळ्या पाळतातच. उघड्यावर चरणाऱ्या शेळ्या संगोपनावर फारसे लक्ष न देता अत्यंत कमी खर्चात पाळता येतात.

Saturday, January 07, 2017 AT 05:45 AM (IST)

गेली चाळीस वर्षे झाडे लावतोय, संवर्धित करतोय, की ज्यात चंदन प्रामुख्याने आहे. मात्र या चंदनाच्या झाडाबाबत कायदा, संरक्षण हक्क, उपलब्ध बाजारपेठ, बहुविविध उपयोग यांचा कोठेही प्रचार, प्रसार यांचा मागमूसही नाही.  - रमाकांत डेरे   चंदनी म्हणजेच चंदन हे अद्याप माझ्या सभोवतालच्या कितीतरी लोकांना माहीतच नसावे.

Friday, January 06, 2017 AT 05:45 AM (IST)

एखादी कीड विदेशात डिटेक्ट होऊन अथवा कीडनाशकांचे प्रमाणापेक्षा अधिक अंश सापडून वारंवार निर्यात बंदी लादली गेल्यास आपण विश्वासार्हता गमवून बसू, त्यामुळे भविष्यात असे होणार नाही, याची काळजीच घेतलेली बरी. भारतीय आंबा, भाजीपाल्यामध्ये फुलकिडे, फळ पोखरणारी अळी आदी किडींचे आणि रासायनिक कीडनाशकांचे उर्वरित अंश प्रमाणापेक्षा अधिक मात्रेत आढळत असल्याने सुमारे अडीच वर्षांपूर्वी युरोपियन संघाने त्यांच्या देशात आयातीकरिता निर्बंध घातले होते.

Friday, January 06, 2017 AT 05:45 AM (IST)

स्थानिक शेळ्या व मेंढ्यामध्ये जनुकीय सुधारणा घडवून आणण्याचे आमचे ध्येय कृत्रिम रेतन पद्धतीमुळे पूर्णत्वास जाताना दिसत आहे. संपूर्ण भारतात प्रत्येक तालुक्यात एकतरी कृत्रिम रेतन केंद्र हवे, असे मला वाटते.  बॉन निंबकर  १९९३ मध्ये नारी संस्थेत बोकडांचे ताजे, पातळ केलेले वीर्य वापरून कृत्रिम रेतन करण्यास आम्ही सुरवात केली परंतु ताज्या व पातळ केलेल्या वीर्याचे आयुष्य काही तासांचेच असते.

Thursday, January 05, 2017 AT 06:00 AM (IST)

गावागावांतील गटांशी, उत्पादक कंपन्यांशी त्या त्या विषयातील तज्ज्ञांना जोडून त्यांना प्रशिक्षण द्यायला हवे. या पुढे जाऊन सुरवातीचे काही दिवस अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर असो अथवा मूल्यवर्धन हे प्रत्यक्ष त्यांच्याकडून करून घ्यावे लागेल. हवामान बदलाच्या काळात शेतीपुढील आव्हाने वाढली आहेत. वाढत्या नैसर्गिक आपत्तींनी शेतीची उत्पादकता घटण्यापासून ते पीक हातात येईल की नाही, याचीही शाश्वती राहिलेली नाही.

Wednesday, January 04, 2017 AT 05:30 AM (IST)

जुन्या गैरप्रकारांची चौकशी आणि नवीन प्रकारांना आळा घालण्यासाठी प्रयत्न अशा दोन्ही आघाड्यांवर कृषिमंत्र्यांनी काम करायला हवे. असे केले तरच कल्याणकारी योजना खऱ्या अर्थाने शेतकऱ्यांना कल्याणकारी ठरतील. ‘महाराष्ट्र कृषी उद्योग विकास महामंडळा’मध्ये (एमएआयडीसी) मागील काही वर्षांत बरेच उलटसुलट उद्योग झाले असून, ते सर्वश्रूत आहेत. बॅटरी चलित फवारणी यंत्राची खरेदी वादाच्या भोवऱ्यात अडकली होती.

Tuesday, January 03, 2017 AT 06:15 AM (IST)

मूत्रोत्सर्ग संस्थेचे कार्य व्यवस्थित चालावे म्हणून जनावरांना भरपूर पाणी पाजणे आवश्यक आहे. पाण्याची गरज ही शारीरिक आकारमान, वजन, हवामान, कामाचे स्वरूप (ओढकाम, दुग्ध उत्पादन), चाऱ्याचे स्वरूप (कोरडा चारा, ओला चारा) यावर अवलंबून असते. डॉ.

Tuesday, January 03, 2017 AT 06:00 AM (IST)

असंघटित ग्रामीण क्षेत्र म्हणजे ‘भारत’ आणि संघटित शहरी क्षेत्र म्हणजे ‘इंडिया’. आज नोटाबंदीचा मोठा फटका ‘भारताला’ बसला आहे. पण इंडिया याबद्दल बेफिकीर आहे.

Tuesday, January 03, 2017 AT 06:00 AM (IST)

शेती क्षेत्राबाबत मोदी सरकारने रोगाचे निदान तर ठीक केले परंतु योग्य इलाज करण्यामध्ये त्यांना अपयश आले आहे, असेच म्हणावे लागेल. त्यामुळे २०१७ या नवीन वर्षामध्ये २०१६ या वर्षातील जुनीच आव्हाने शेती क्षेत्रासमोर असतील.  - सुरेश बाफना  वर्ष २०१६ च्या सुरवातीला शेतकऱ्यांची आर्थिक परिस्थिती खूपच खराब होती. मोदी सरकारचे केंद्रात दोन वर्षे पूर्ण होऊनही शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या चालूच होत्या.

Friday, December 30, 2016 AT 06:00 AM (IST)

राज्य शासनाने शेतकऱ्यांना आपला शेतमाल बाजारपेठेत, मुक्तपणे विक्रीची मुभा करून दिली परंतु पर्यायी व्यवस्था उभी करण्यात शासनाला अपयश आल्याने परिस्थितीत बदल झाला नाही.  - प्रा. सुभाष बागल  मानवी जीवन ऊन-सावलीचा खेळ असल्याचे म्हटले जाते, त्याचे उत्तम प्रत्यंतर शेतीमध्ये आल्याशिवाय कसे राहील! वर्षाचा आरंभ झाला तोच मुळी दुष्काळाने. सलग तीन वर्षे दुष्काळाची गेल्याने आणि पावसाळ्यात जेमतेम पाऊस पडल्याने दुष्काळाची तीव्रता आणखी वाढली.

Thursday, December 29, 2016 AT 05:45 AM (IST)

कुठलाही बाजार सुरळीत चालण्यासाठी सुरवातीच्या काळात पायाभूत सुविधा आणि सक्षम अशी कायदा व सुव्यवस्थेची गरज असते. या दोन बाबी सोडल्या तर सरकारचा बाजारात कुठलाही हस्तक्षेप असूच नये. शेतीमालास योग्य भाव मिळण्यासाठी देशात ५५० थेट शेतकरी बाजार सुरू करण्यात येतील, या बाजारात कोणताही दलाल असणार नाही, अशी माहिती केंद्रीय कृषिमंत्री राधामोहन सिंह यांनी नुकतीच दिली.

Thursday, December 29, 2016 AT 05:45 AM (IST)

चार वर्षांच्या दुष्काळानंतर वर्ष २०१६ च्या पावसाळ्यातील चांगल्या पावसाने शेतकरी सुखावला होता. खरिपाचे पीक बऱ्यापैकी हाती आले होते. रब्बीचे आशादायक पीकही डोळ्यांत होते, मात्र केंद्र सरकारच्या नोटाबंदीच्या निर्णयाने दोन्ही हंगामांवर पाणी फेरण्याचेच काम केले.  - डॉ. नागेश टेकाळ   शेतकऱ्यांसाठी वर्ष सरले, पार पडले, संपले असे कधीही नसते आणि तसे असू नये असे मला वाटते.

Wednesday, December 28, 2016 AT 06:15 AM (IST)

नोटाबंदीच्या निर्णयाने असंघटित शेतकरी वर्गाला फटका बसणार, हे निश्चित असताना त्यांच्या नाशवंत शेतीमालाची विक्री, तसेच रब्बीसाठी निविष्ठांची सोय याबाबत काहीही पूर्वतयारी न करणे म्हणजे केंद्र सरकारची अक्षम्य चूक म्हणावी लागेल. वर्ष २०१६ च्या ऑक्टोबरपासून देशात दोनच विषयांवर चर्चा गल्लीपासून दिल्लीपर्यंत चालू आहे.

Wednesday, December 28, 2016 AT 06:00 AM (IST)

हवामान बदलानुसार पीक पद्धतीत बदल हा गरजेचाच आहे परंतु हा बदल नेमका कसा असावा, याबाबत अधिक संशोधन होऊन त्यानुसार शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन व्हायला हवे. पारंपरिक पिकांना कलाटणी, शेतकऱ्यांचा कल नगदी पिकांकडे, पीक पद्धतीतील बदलाने साधली समृद्धी आदी मथळ्यांखालील बातम्या अलीकडे वाढल्या आहेत. त्यास कारण म्हणजे मागील दीड दशकापासून हवामान बदलाचे वारे झपाट्याने वाहत आहेत.

Tuesday, December 27, 2016 AT 06:00 AM (IST)

दत्तवाड-घोसरवाड, कृषी तंत्रनिकेतन या संस्थेमधील डिप्लोमाधारक सामाजिक आणि आर्थिक विकास कार्यासाठी सकारात्मक घटक कसा, यासाठी प्रत्येक सत्राच्या शेवटी तज्ज्ञांकडून समुपदेशन करण्याचा उपक्रम स्तुत्य आहे.  - डॉ. शंकरराव मगर  महाराष्ट्र राज्यातील निम्नस्तर कृषी शिक्षणांतर्गत शेकडो कृषी विद्यालयांचे सहा वर्षांपूर्वी कृषी तंत्रनिकेतनमध्ये तीन वर्षांच्या सेमी-इंग्लिश अभ्यासक्रमात रूपांतर झाले.

Tuesday, December 27, 2016 AT 05:45 AM (IST)

खेडा खरेदीत माल असाच आहे, तसाच आहे म्हणून खासगी व्यापारी नेमही हमीभावापेक्षा अत्यंत कमी दरात शेतमालाची खरेदी करतात. बहुतांश व्यापाऱ्यांकडे मुळात सदोष वजने आणि तराजूकाटा असतो. उत्पादित शेतमालाला जवळच बाजारपेठ, शेतमालाला हमीभावाचा आधार, वजनमापासह एकंदरीत पारदर्शकता आणि विकलेल्या शेतमालाचे २४ तासांच्या आत पैसे त्यास मिळावेत, अशा उद्देशाने बाजार समित्या अस्तित्वात आल्यात.

Saturday, December 24, 2016 AT 06:00 AM (IST)

काँग्रेस सरकार असो, की भाजप सरकार - एकाच नाण्याच्या दोन बाजू आहेत. कारण त्यांना सत्ता हवी असते. सत्तेतून पैसा, पैशातून सत्ता ही मोहीम प्रकर्षाने जाणवते म्हणून ‘अच्छे दिन’ हे दिवास्वप्नच ठरणार असे वाटते. भौगोलिकदृष्ट्या भारताच्या उत्तरेस हिमालय पर्वत, दक्षिणेस हिंदी महासागर, पूर्वेस बंगालचा उपसागर, पश्‍चिमेस अरबी समुद्र या संरक्षणात्मक बाबींमुळे देशभर नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यामुळे चांगल्यापैकी पाऊस पडतो.

Saturday, December 24, 2016 AT 05:45 AM (IST)

अनेक कारणांमुळे राज्यांतील साखर उद्योग मोडकळीस आला आहे. या उद्योगास ऊर्जितावस्थेत आणण्यासाठी सरकारने गांभीर्याने विचार करून त्यास संजीवनी द्यायला हवी. राज्य सरकारने मध्यस्थी करून केंद्राकडे राज्यातील साखर उद्योगास पॅकेज मिळविण्यासाठी प्रयत्न करायला हवेत.

Friday, December 23, 2016 AT 06:15 AM (IST)

कुठलाही व्यवसाय चालवायचा म्हटले, तर कर्ज घ्यावेच लागते. तसा शेतकरीही कर्ज घेतो. मात्र, कर्जाची तो वेळेत परतफेड करू शकत नाही. या वास्तवास निसर्गाबरोबर शासनाची ध्येय-धोरणेही तेवढीच जबाबदार आहेत. नोटाबंदीचा घेतलेला निर्णय, त्यातून निर्माण झालेल्या चलनतुटवड्याने ग्रामीण अर्थव्यवस्थेची दाणादाण उडाली आहे. विशेष म्हणजे निर्णयाच्या दीड महिन्यानंतरही ग्रामीण भागातील परिस्थितीत काहीही सुधारणा नसून रोज नवनवी संकटे शेतकरी, शेतमजुरांसमोर उभी राहत आहेत.

Friday, December 23, 2016 AT 05:15 AM (IST)

वडगाव मावळ, जि. पुणे - वेगवेगळ्या वातावरणास जुळणारे आणि अधिक उत्पन्न देणाऱ्या ४३ नमुन्यांची वडगाव मावळ (जि. पुणे) येथील भात संशोधन केंद्रावर यंदा उत्पादकता चाचणी करण्यात आली आहे.  शेतकऱ्यांना चांगल्या प्रतीचे भाताचे वाण मिळावे, या उद्देशाने येथील केंद्रावरून खासगी कंपन्यांचे वाण विक्रीस परवाना मिळण्याकरिता आवश्यक बाब म्हणून त्यांची उत्पादकता चाचणी कृषी विद्यापीठांच्या प्रक्षेत्रावर घेणे शासनाने बंधनकारक केले आहे.

Wednesday, December 21, 2016 AT 06:00 AM (IST)

सध्या खाद्यतेलाची आयात सोपी, परवडणारी वाटत असली तरी दीर्घकाळासाठी हे धोरण आत्मघातकी ठरू शकते. त्यामुळे आयातीवरील परावलंबित्व कमी करणेच शहाणपणाचे ठरेल. मागील एक दशकाचा विचार करता देशात तेलबियांचे उत्पादन २८ दशलक्ष टनांवरून २६ दशलक्ष टनावर घसरले आहे. यापासून जेमतेम ७ ते ८ दशलक्ष टन खाद्यतेल मिळते. मागील दशकभरातच खाद्यतेलाचा वापर दुपटीने वाढल्याने आपली आजची गरज सुमारे २० दशलक्ष टनाची आहे.

Wednesday, December 21, 2016 AT 05:45 AM (IST)

थेट परकीय गुंतवणुकीमुळे (एफडीआय) भारतातील संघटित किरकोळ विक्रीतील विविध घटकांवर होणाऱ्या विपरीत परिणामांची तीव्रता कमी करणे तसेच विविध आव्हानांचा सामना करण्यासाठी काही धोरणात्मक बदल आवश्यक आहेत.  विजयकुमार चोले   अन्नपदार्थांवरील प्रक्रिया ही बाब म्हणजे कृषी किंवा फलोत्पादन या विषयाचे विस्तारित कार्य आहे. करार पद्धतीच्या शेतीत थेट परकीय गुंतवणकीचा (एफडीआय) फायदा होणार आहे.

Tuesday, December 20, 2016 AT 06:00 AM (IST)

बदलत्या काळात पाण्याची तीव्रटंचाई ही सर्वांनाच जाणवणार आहे. त्यानुसार पाण्याचे फेरवाटप हे आवश्यकच असून, यातून निर्माण होणारे जल विवाद हे दोन राज्यांच्या समन्वय आणि सामंजस्यातूनच मार्गी लागतील. देशभरात पाणीवाटपांवरून दोन जिल्हे, दोन विभाग, दोन राज्ये यामध्ये वाद सुरू आहेत. अनियमित मॉन्सूनमुळे पावसाचे कमी प्रमाण, त्यात वाढत्या पाण्याच्या वापराने वादांचे संघर्षात रूपांतर होताना आपण पाहतोय.

Tuesday, December 20, 2016 AT 06:00 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Advertise With Us | RSS
© Copyrights Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: