Last Update:
 
संपादकीय
पवनार (ता. जि. वर्धा) येथील डॉ. नंदकिशोर अंबादास तोटे यांनी बदलत्या काळानुसार विविध पिकांचे प्रयोग केले. मार्केटची गरज लक्षात घेऊन त्याप्रमाणे मूल्यवर्धनाचा मार्ग स्वीकारला. शेतीतील खर्च कमी करीत ती फायदेशीर केली. व्यावसायिक शेतीची सूत्रे अभ्यासत त्यानुसार आपल्या शेती व्यवस्थापनाची दिशा त्यांनी ठेवली आहे. विनोद इंगोले डीएचएमएस पदवीपर्यंतचे शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर १९८१ मध्ये पवनार (ता. जि. वर्धा) येथील डॉ.

Monday, September 26, 2016 AT 06:30 AM (IST)

आपल्या सर्वांच्या ऊर्जेचा स्रोत अन्न आहे. या अन्नातून विषारी पदार्थांचा शिरकाव शरीरात होतो आहे. आपली अन्न साखळी भेसळीकरण, रसायने, कृत्रिम रंग, कीडनाशकांचे अंश यांनी विषयुक्त होत आहे. यामुळे अनेक असाध्य रोगांचा विळखा वाढतोय.  रमेश चिल्ले  आपण घेत असलेले अन्न किती सुरक्षित आहे, विषमुक्त आहे याचा आपण डोळसपणाने विचार केला, तर आपल्याला विचार करायला लावणारे अनेक दुष्परिणाम दिसून येतील.

Monday, September 26, 2016 AT 06:00 AM (IST)

परतीचा पाऊस हा काढणीला आलेल्या खरीप पिकांसाठी नुकसानकारक तर रब्बीसाठी लाभदायक मानला जातो. सध्याच्या पाऊस अवर्षणप्रवण भागात चांगला पडत असल्याने या भागात रब्बीकरिता शेतकऱ्यांचा आशा उंचावल्या आहेत. मागील चार दिवसांपासून राज्यात पाऊस मुसळधार सुरू आहे. कोकणसह मराठवाडा आणि मध्य महाराष्ट्राच्या दुष्काळी भागात हा पाऊस जास्त आहे. अजून तीन दिवस राज्यात पावसाचा जोर कायम राहणार असून, विदर्भातही मुसळधार पावासाचा इशारा हवामान विभागाने दिला आहे.

Monday, September 26, 2016 AT 06:00 AM (IST)

दुष्काळाने दिलेले विकासाचे मॉडेल शासनाच्या किमान हस्तक्षेपावर आधारित आहे. लोकाभिमुख अथवा लोकोपयोगी योजना, लोकसहभाग, पारदर्शक कारभार व समाजापोटी उत्तरदायित्व असे आहे, हे ग्रामविकासाचे मॉडेल! असंख्य गावात पूर्ण झालेल्या कामांमधून चिखलातील कमळाप्रमाणे फुललेले.   प्रा. सुभाष बागल  महाराष्ट्राला दुष्काळ तसा नवीन नाही. मागील शंभर वर्षांतील भयंकर दुष्काळाचा अनुभव महाराष्ट्राने नुकताच घेतलाय.

Saturday, September 24, 2016 AT 07:00 AM (IST)

गावातील समस्या या शासन अथवा खासगी कंपन्या यांच्यापेक्षा त्या गावातील लोकांना माहीत असतात. त्यामुळे शाश्वत विकासाच्या कामांच्या नियोजनात ग्रामस्थांचा सहभाग महत्त्वाचा ठरतो. खरा भारत खेड्यात राहतो, असे उद्गार सोईस्करपणे राज्यकर्त्यांसह सर्वच काढतात. मात्र हा खरा भारत आजही विकासापासून कोसो दूर आहे, या वास्तवातच सारे आले. महाराष्ट्रात २८ हजाराहून अधिक ग्रामपंचायती असून वाड्या, वस्त्या, पाडे धरून एकूण खेड्यांची संख्या ४० हजारांवर आहे.

Saturday, September 24, 2016 AT 06:00 AM (IST)

शहरी ग्राहकांचे हीत जोपासण्यासाठी शासन जशी तत्परता दाखवते, तशी तत्परता कांदा उत्पादक अडचणीत असताना मात्र शासन दाखवत नाही. मागील सुमारे सहा महिन्यांपासून कांदा दरात घसरण सुरू आहे. शेतकऱ्यांनी उन्हाळ कांदा काढला त्या वेळी दर कमी होते. त्यातच नियमनमुक्तीनंतर नाशिक जिल्ह्यातील बाजार समित्या दोन तीन आठवडे बंदच होत्या. त्यात गोणीत कांदा भरून आणण्याची अट घातली गेली. त्यातही कांदा उत्पादकांची बरीच कोंडी झाली.

Friday, September 23, 2016 AT 07:30 AM (IST)

पुढील ऑलिंपिक टोकिओ, जपान येथे २०२० मध्ये आहे. त्याची तयारी आज या क्षणापासून हवी आणि तीसुद्धा देशामधील प्रत्येक लहान गावास केंद्रबिंदू ठरवूनच!  - डॉ. नागेश टेकाळे  ११७ खेळाडू व त्यांच्यापेक्षाही जास्त अधिकारी वर्ग सरकारी खजिन्याने काही आठवड्यांपूर्वी ‘रिओ ऑलिंपिक’ला जाऊन आला. पदरात फक्त दोन - तीन पदके पडली. प्रायोजितांचे भरभक्कम आर्थिक बळ आणि प्रसिद्धिमाध्यमांचा उदोउदाे लाभलेल्या या बलशाली संघाला अपेक्षित यश मिळाले नाही.

Friday, September 23, 2016 AT 05:30 AM (IST)

कावेरीच्या खोऱ्यामध्ये निर्माण झालेला पाणीवाटपातील उद्रेक हा पाणी वापराच्या अकार्यक्षम पद्धतीतून झालेला आहे. पाण्याची कार्यक्षमता वाढविणे आणि त्यातून उत्पादकतेची उंची गाठणे ही याला उत्तरे आहेत  डॉ. दि. मा. मोरे  भौगोलिक आणि जल वैज्ञानिकदृष्ट्या कावेरी हे तुटीचे खोरे आहे.

Thursday, September 22, 2016 AT 06:45 AM (IST)

ऑनलाइन बाजारासंबंधीचे सॉफ्टवेअर राज्यांना विनामूल्य पुरविले जाणार असून, प्रत्येक बाजार समितीला हार्डवेअरकरिता ३० लाख रुपये देण्याची घोषणाही केंद्र सरकारने अगोदरच केली आहे. हा निधी केंद्राकडे पाठपुरावा करून राज्याला आपल्या पदरात पाडून घ्यायचा आहे. शेतमालास रास्त भाव आणि प्रचलित बाजार व्यवस्थेत सुधारणा ही दोन प्रमुख वचने पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची लोकसभेच्या निवडणुकीपूर्वी देशातील शेतकऱ्यांनी दिलेली आहेत.

Thursday, September 22, 2016 AT 06:00 AM (IST)

कावेरी खोऱ्यामध्ये २०१६ या वर्षात पाऊसमान कमी राहिलेले आहे आणि दोन्ही राज्यांमध्ये खरीप हंगामात उभी पिके जगविण्याची नड तेवढीच अाहे. हे सत्य असले तरी सर्वोच्च न्यायालयाच्या निकालाला दाद न देण्याची प्रवृत्ती पाण्याच्या क्षेत्रात अराजकतेला आणि बेबंदशहीला आमंत्रण देत आहे.  डॉ. दि. मा. मोरे    १८९२ आणि १९२४ च्या दोन्ही करारांवर पडदा टाकणारा निकाल केंद्र सरकारने नेमलेल्या कावेरी लवादाने ५ फेब्रुवारी २००७ ला दिला.

Wednesday, September 21, 2016 AT 07:30 AM (IST)

उपलब्ध साधनसामग्रीचे योग्य नियोजन, शेती आणि ग्रामीण विकास केंद्रभूत मानून धोरणांची आखणी आणि कठोरपणे अंमलबजावणी आणि निर्यातीस प्रोत्साहन यामुळे चिनी ड्रॅगनने जागतिक महासत्तेच्या जवळ मुसंडी मारली आहे. दोन ते तीन दशकांपूर्वी शेती आणि ग्रामीण विकासात चीन खूपच मागे होता. ग्रामीण भागात अन्नधान्याअभावी लोकांची उपासमार होत होती. आपल्या देशापेक्षाही दारिद्र्याच्या बाबतीत चीनची अवस्था भीषण होती.

Wednesday, September 21, 2016 AT 06:45 AM (IST)

- कडधान्य बाजारावर पावसाचा पडणार प्रभाव - चांगल्या मालाचा तुटवडा होण्याची शक्यता पुणे - राज्याच्या विविध भागांत सुरू असलेल्या पावसाचा परिणाम कडधान्याच्या बाजारपेठांवर होणार आहे. हवामानाची वाटचाल बघता चांगल्या मुगाची दीर्घकालीन भावपातळी वाढण्यास वाव आहे, व्यापारी सूत्रांचे म्हणणे आहे. बहुतेक भागातील मुगाची काढणी झालेली आहे. मात्र, मराठवाडा व विदर्भात २० ते २५ टक्के मुगाची गुणप्रत घसरून तो ‘डागी’ होण्याची भीती आहे.

Tuesday, September 20, 2016 AT 07:00 AM (IST)

नैसर्गिक आपत्तींमध्ये आपण काही करू शकत नाही, असे शासन- प्रशासनाकडून सर्रासपणे बोलले जाते. ‘आंध्र’चे मुख्यमंत्री चंद्राबाबू नायडू यांनी मात्र प्रचंड इच्छाशक्ती आणि प्रत्यक्ष कृतीतून उघडिपीमध्ये पिके वाचविण्याचा प्रयत्न केला आणि त्यांना यशही आले आहे.

Tuesday, September 20, 2016 AT 06:45 AM (IST)

पुणे - आले, हळद ही दोन्ही पिके पावसाळी हंगामात येणारी असल्याने लागवडीनंतर यावर कंदमाशी, कंदकुंज इ. चा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात होतो. त्यामुळे अपेक्षित उत्पादन व उत्पादकता मिळत नाही.

Tuesday, September 20, 2016 AT 06:30 AM (IST)

जिरायती पट्ट्यात जोरदार पावसाची प्रतीक्षा पुणे - जिल्ह्याच्या पश्‍चिम भागात झालेल्या दमदार पावसामुळे खेड, मावळ, मुळशी, भाेर तालुक्यांतील भातपिकाला फायदा होणार आहे. जिल्‍ह्यातील खरीप हंगामातील भातासह नाचणी, कडधान्य, भुईमूग, सोयाबीन आदी पिकांना जीवदान मिळाले आहे, तर पूर्व भागातील जिरायती पट्ट्यात पावसाने हजेरी लावली असली तरी जोरदार पावसाची प्रतीक्षा आहे. पावसाने जोर धरल्याने खेड तालुक्‍याच्या पश्‍चिम आदिवासी भागात भातपिकाला जीवदान मिळाले आहे.

Tuesday, September 20, 2016 AT 06:15 AM (IST)

आजही राज्यात ३५ हून अधिक उपक्रम, योजना कुपोषण निर्मूलनाकरिता राज्यात चालू असल्याचे कळते. मात्र सर्व विभागांच्या समन्वयातून एकत्रितपणे परिणामकारक अशी योजना राबविण्यात सरकारला आत्तापर्यंत यश आलेले नाही. पालघर जिल्ह्यात कुपोषणामुळे नुकताच दोन बालकांचा मृत्यू झाल्यामुळे हा विषय पुन्हा एकदा एेरणीवर आला आहे. या जिल्ह्यातील जव्हार, मोखाडा तालुक्यांत मोठ्या संख्येने कुपोषणग्रस्त बालके आढळून आली आहेत.

Tuesday, September 20, 2016 AT 06:15 AM (IST)

बुधवारपासून सर्वदूर पाऊस पुणे - राज्यातील ओसरलेल्या पावसाचा जोर पुन्हा वाढणार आहे. पावसाला पोषक हवामान तयार झाल्याने बुधवारपासून (ता. २१) काेकण, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा, विदर्भात पावसाचा अंदाज आहे. शुक्रवार (ता. २३) कोकण, मध्य महाराष्ट्रात काही ठिकाणी अतिजोरदार, तर उर्वरित महाराष्ट्रात तुरळक ठिकाणी मध्यम ते जोरदार पावसाचा इशारा हवामान विभागाने दिला आहे. सोमवारी (ता.

Tuesday, September 20, 2016 AT 06:00 AM (IST)

सातारा - कोयना धरण क्षेत्रात पावसाचा जोर कायम आहे. यामुळे धरणातून पाण्याचा विसर्ग कोयना पात्रात वाढवण्यात आला आहे. धरणाचे सहा वक्र दरवाजे रविवारी (ता. 18) सायंकाळी सहा वाजून 45 वाजता सहा फुटांवर उचलून 54 हजार 770 व पायथा वीजगृहातून दोन हजार असा एकूण 56 हजार 770 क्‍युसेक पाण्याचा विसर्ग नदीपात्रात करण्यात आला असल्याने गावांना जोडणारे अनेक पूल पाण्याखाली गेले आहेत.

Tuesday, September 20, 2016 AT 06:00 AM (IST)

शहरांमधील उद्योग-सेवा क्षेत्रात स्वयंचलित यंत्रांचा वापर वाढत आहे. त्यामुळे शहरांकडून खेड्याकडे असे उलटे स्थलांतर पहावयास मिळते. भविष्यात अतिरिक्त सुमारे १२ दशलक्ष कामगार कमी उत्पादकता आणि कमी मजुरीच्या शेती क्षेत्राकडे वळतील. सकारात्मक बाब म्हणजे शेतमाल प्रक्रिया उद्योगातील गुंतवणूक वाढल्यास रोजगाराच्या अनेक संधी ग्रामीण भागात उपलब्ध होतील. त्यामुळे महाराष्ट्र राज्याने अन्नप्रक्रियाविषयीचे व्यावहारिक धोरण राबविण्याची गरज आहे.

Monday, September 19, 2016 AT 07:30 AM (IST)

शेतकऱ्यांची बाजारपेठेतील पिळवणूक थांबवून त्यांच्या पदरात चार पैसे पडण्यासाठी शेतमालप्रक्रियेस प्रोत्साहन देण्याची गरज आहे. असे असताना अन्नप्रक्रिया उद्योगास प्रोत्साहन देण्याकरिता शासनाचे ठोस धोरण असू नये, ही बाब दुर्देवी म्हणावी लागेल. हवामान बदलाच्या या काळात पिकांचा उत्पादन खर्च वाढून उत्पादकता मात्र घटत चालली आहे. आकस्मित येणाऱ्या नैसर्गिक आपत्तींनी शेतमालाचे नुकसानही वाढले आहे.

Monday, September 19, 2016 AT 06:30 AM (IST)

पद्मश्री ना. धों. महानोर यांच्यातील कवी महाराष्ट्राच्या अंतरंगात आहे. आपला पहिला काव्यसंग्रह ‘रानातल्या कविता’पासून ते आज आणि अनंतापर्यंत ते शब्दांतूनच प्रगटणार आहेत. कारण महानोर यांचे सालस अंतरंग, साजेसे बाह्यरंग आणि शब्दांची सांगड कवितेत मुरून रसिकांच्या कानात व काळजात झिरपत राहते. कालच १६ सप्टेंबरला त्यांनी वयाची ७५ वर्षे पूर्ण केली त्यानिमित्त त्यांना व त्यांच्या कवितांना समजून घेऊया...

Saturday, September 17, 2016 AT 07:00 AM (IST)

शेतकरी उत्पादक कंपन्यांनी शेतकऱ्यांना लागणाऱ्या सर्व निविष्ठांच्या उत्पादनांपासून ते शेतमाल विक्री, प्रक्रिया असे विविध उपक्रम राबविणे अपेक्षित आहे. असे झाले तर शेतकऱ्यांचे स्वावलंबन आणि शाश्वत शेती विकासाचे राज्याचे स्वप्न पूर्ण होऊ शकते. शेतीमध्ये बियाणे ही अत्यंत महत्त्वाची निविष्ठा मानली जाते. बियाणे चांगले नसेल, तर शेतीवर केलेला इतर संपूर्ण खर्च आणि कष्ट वाया जातात. मुख्य म्हणजे शेतकऱ्यांचा हंगाम हातचा जाऊन त्याचे मोठे नुकसान होते.

Saturday, September 17, 2016 AT 05:30 AM (IST)

जागतिकीकरण व नवीन आर्थिक व्यवस्थेमध्ये बाजार समित्यांची ‘नियंत्रका’ची भूमिका खालसा होऊन त्यांना ती बदलावी लागणार आहे. बाजार समित्यांनी नियमनाऐवजी विपणन व्यवस्थेचा एक भाग झाले पाहिजे. शेतकऱ्यांच्या बांधापर्यंत ही विपणन व्यवस्था पोचवावी.  - संजीव खडके    मुंबई, पुणेसारख्या बाजार समित्यांच्या आवारामध्ये शेतकऱ्याला उभे राहायलादेखील जागा शिल्लक नाही.

Thursday, September 15, 2016 AT 07:00 AM (IST)

राजकारणी लोकांना समाजाचे प्रश्न सोडवायचे नसतात, हेच कावेरीच्या दीडशे वर्षांपासूनच्या संघर्षातून स्पष्ट होते. मात्र यातील प्रशासकीय व्यवस्थेची अनास्था जलक्षेत्र विकासात विघ्न निर्माण करीत आहे. भविष्यातील पाण्याची कमतरता आणि वाढती मागणी लक्षात घेता तिसरे महायुद्ध झाले, तर ते पाण्यासाठी होईल, असे म्हटले जाते.

Thursday, September 15, 2016 AT 06:00 AM (IST)

शेती उत्पादनाच्या विपणनासाठी बाजार समित्यांची स्थापना केली गेली. शासनाने या यंत्रणेमार्फत हजारो कोटी रुपये ओतून व मोठे भूखंड भूमिसंपादनाच्या माध्यमातून उपलब्ध केले. मात्र, ५० वर्षांनंतरही या बाजार समित्यांवरील शेतकरी प्रतिनिधी आपल्या शेतकरी बांधवांसाठी काहीही करू शकले नाहीत, ही वस्तुस्थिती आहे.

Wednesday, September 14, 2016 AT 06:00 AM (IST)

सोयाबीनच्या बोगस बियाण्यांचा काळाबाजार थांबवून उत्पादनवाढीस प्रोत्साहन द्यायला हवे. तसेच काढणीपश्चात प्रक्रिया उद्योगास पूरक धोरणे राबवायला हवीत. राज्यातील शेतकऱ्यांना सोयाबीन या पिकाची ओळख ही अलीकडच्या दोन दशकांत झाली. अल्पावधितच हे पीक खरीप हंगामातील लागवडीखालील क्षेत्रामध्ये राज्यात क्रमांक एक वर पोचले. सोयाबीन कमी कालावधीत येणारे, मुळावर नत्रांच्या गाठी असलेले पीक आहे.

Wednesday, September 14, 2016 AT 06:00 AM (IST)

आमचा देश कृषिप्रधान आहे, शेतकरी देशाचा पोशिंदा आहे, शेती आणि शेतकरी विकासाशिवाय तरणोपाय नाही, अशा सोयीस्कर थापा मारायच्या आणि शेतकऱ्यांकडे कायम दुर्लक्ष करायचे. हे सरकारचे धोरण शेतकऱ्यांच्या वाढत्या दुरवस्थेला कारणीभूत आहे.  प्रा. अरुण फाळके  देशाचा पोशिंदा असलेला शेतकरी आतापर्यंत नापिकी आणि कर्जबाजारीपणाला कंटाळून एकटा आत्महत्या करायचा. उरलेलं कुटुंब रस्त्यावर उघडं पडायचं.

Tuesday, September 13, 2016 AT 06:15 AM (IST)

डच गुलाब, जर्बेरा, कार्नेशन, सर्वाधिक ग्राहकप्रिय गेल्या दशकात भारतात देशी फुलांच्या रांगेत परदेशी फुलांनी आपला स्वतंत्र ठसा उमटविला आहे. अगदी डायनिंग टेबलपासून ते आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या समारंभापर्यंत या विविध रंगांतील सुरेख परदेशी फुले ग्राहकांची पसंती मिळवत आहेत. भारतीय शेतकऱ्यांनी या परदेशी फुलांच्या उत्पादनात जागतिक पातळीवर आपले नववे स्थान निर्माण केले आहे.

Tuesday, September 13, 2016 AT 06:00 AM (IST)

एखाद्या वर्षी पाऊस चांगला पडला, मात्र त्याचे वितरण योग्य झाले नाही, मध्येच एखादा मोठा खंड पडला तरी पिके हातची जातात, हे लक्षात घेऊन शेती संरक्षित करण्यासाठीच्या नियोजनावर भर द्यायला हवा. पावसाळ्यामधील जून, जुलै महिन्यातील पाऊस खरीप पिकांची चांगली उगवण आणि वाढ होण्यासाठी तर ऑगस्ट, सप्टेंबरमधील पाऊस अधिक उत्पादनाच्या दृष्टिने उपयुक्त मानला जातो. यावर्षी मात्र जून, जुलैच्या चांगल्या पावसानंतर ऑगस्ट महिन्यात पावसात मोठा खंड पडला.

Tuesday, September 13, 2016 AT 05:00 AM (IST)

पुणे जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेचा (पीडीसीसी बँक) शताब्दी महोत्सव ४ सप्टेंबर २०१६ रोजी सुरू झाला. शेतकऱ्यांची ही बँक देशातीलच नव्हे, तर आशिया खंडातील अग्रगण्य जिल्हा बँक म्हणून ओळखली जाते. या बँकेच्या स्थापनेच्या काळातील पारतंत्र्याची पार्श्वभूमी पाहिली, तर बँकेचे ऐतिहासिक महत्त्व ध्यानात येते. बॅंकेच्या शताब्दी वाटचालीवर टाकलेला दृष्टिक्षेप...

Monday, September 12, 2016 AT 06:30 AM (IST)

शेतकऱ्यांची मागील अनेक वर्षांपासूनची मागणी, दिवसा अखंडित आणि गुणवत्तापूर्ण वीजपुरवठ्याची आहे. परंतु, आजपर्यंत त्यांच्या माथी रात्रीची अतिरिक्त व शिल्लक वीज मारली जात होती. स्वातंत्र्याच्या ७० वर्षांमध्ये कृषिप्रधान भारत देशातील बऱ्याच भागात पाणी, वीज आणि रस्ते या मूलभूत गरजादेखील पोचू शकल्या नाहीत. आपल्या राज्यात तर मुळातच १८ टक्के शेती क्षेत्र सिंचनाखाली आहे.

Thursday, September 08, 2016 AT 05:00 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Advertise With Us | RSS
© Copyrights Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: