Last Update:
 
संपादकीय
मुख्यमंत्रिपदानंतर महसूल, अर्थ, गृह या खात्यांकडेच अनेकांचे लक्ष लागून अाहे. अशा वेळी देवेंद्र फडणवीस यांनी कृषी आणि पणन खात्याला तेवढ्याच ताकदीचा मंत्री द्यायला हवा आणि त्यांच्याद्वारा कृषी विकास गतिमान करण्याचे काम प्राधान्याने करायला हवे. तेराव्या विधानसभा निवडणूक निकालानंतर राज्यात सर्वांत मोठा पक्ष म्हणून भारतीय जनता पक्ष (भाजप) पुढे आला. तेंव्हापासून आता राज्याच्या मुख्यमंत्रिपदी कोणाची वर्णी लागणार, ही उत्सूकता अनेकांच्या मनात होती.

Thursday, October 30, 2014 AT 05:45 AM (IST)

कोणत्याही योजनेचा प्रवाह हा ‘टॉप टु बॉटम व बॉटम टु टॉप’ असा असतो. त्यामुळे कृषी विकासात्मक योजना डोंगरकुशीतल्या शेतकऱ्यांपर्यंत ज्या वेळी पोचतील त्याच वेळी सुशासनाची संकल्पना खऱ्या अर्थाने फलद्रूप होऊ शकेल. सुधीर फडके विचारवंतांच्या दृष्टिकोनातून २१ व्या शतकात कोणत्याही शासनाच्या गुणवत्तेचे प्रमाणपत्ररूपी मूल्यमापन करायचे झाल्यास प्रथमतः सुशासन व त्याची यशस्विता ही संकल्पना दृढ केली जाते.

Thursday, October 30, 2014 AT 05:30 AM (IST)

लाभार्थ्यांना न्याय मिळेल, असे शासन-प्रशासनाचे धोरण असायला हवे. राज्यातील शेतकरी वारंवारच्या नैसर्गिक आघाताने उद्ध्वस्त होत असताना त्यांना न्याय्य सवलतीपासून वंचित ठेवणे योग्य नाही दोन वर्षे सातत्याने भीषण दुष्काळ, त्यानंतर मागील वर्षात अतिवृष्टी आणि गारपिटीने शेतकऱ्यांना सळो की पळो करून सोडले. या वर्षी उशिरा सुरू झालेला मॉन्सून आणि त्यातील अनियमिततेने तर राज्यातील बहुतांश शेतकऱ्यांचे कंबरडेच मोडले आहे.

Wednesday, October 29, 2014 AT 05:30 AM (IST)

आपल्या जमिनी सेंद्रिय पदार्थांच्या अभावी भुकेल्या आहेत. शेतकऱ्यांनी शेणखत, कंपोस्ट, गांडूळ खत, बायोगॅसचे खत व हिरवळ खत यांचा पुरेसा वापर करून जमिनीची प्रकृती चांगली ठेवावी, तरच राष्ट्राची प्रकृती राहील. - डॉ. जयंतराव पाटील ज्येष्ठ कृषिशास्त्रज्ञ व भारतातील हरितक्रांतीचे प्रणेते डॉ. एम. एस. स्वामिनाथन म्हणतात, की "मातीच्या प्रकृतीवर देशाची प्रकृती ठरते.' हे सर्वार्थाने खरे आहे.

Tuesday, October 28, 2014 AT 05:45 AM (IST)

जगभर लागवडीखालील शेतीस अनेक कारणांनी मर्यादा येत आहेत, त्यामुळे उपलब्ध क्षेत्रातूनच भाताची उत्पादकता वाढवून जगाची भूक भागवावी लागेल. जगातील अर्ध्याहून अधिक लोकसंख्येचे भात हे मुख्य अन्न आहे. असे असताना या प्रमुख पिकाचा उत्पादक मात्र दारिद्र्याच्या गर्तेत अडकलेला दिसतो. भात शेतीतून मिळणारे कमी उत्पादन आणि यास मिळणारा दर यामुळे अनेक शेतकऱ्यांना भात पिकविणे परवडत नाही, हे वास्तव आहे. मात्र खाण्यासाठी अन्न म्हणून शेतकरी भात पिकवितात.

Tuesday, October 28, 2014 AT 05:30 AM (IST)

पाचव्या, सहाव्या आणि आता सातव्या वेतन आयोगाला सरकारचा विरोध नाही, मग हीच आर्थिक फूटपट्टी शेतकरी, शेतमजूर, असंघटित कामगारांना का नाही? एका वर्गासाठी सरकारी तिजोरी व दुसऱ्या वर्गासाठी उपदेश, हा दुटप्पीपणा कॉंग्रेसने केला, तो आता मोदी सरकारने करू नये. - विजय जावंधिया भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी रोज नवनवीन कार्यक्रमांची घोषणा करीत आहेत.

Monday, October 27, 2014 AT 05:15 AM (IST)

कारखाने वेळेत सुरू झाले नाहीत तर उतारा कमी होऊन कारखान्यांचे आणि पर्यायाने शेतकऱ्यांचे आर्थिक नुकसान होणार आहे. राज्याच्या मुख्य सचिवांसह सर्वच प्रमुख अधिकाऱ्यांनी या प्रश्‍नात तातडीने लक्ष घालून किमान काही सोडवण्याजोगे विषय तरी हातावेगळे केले पाहिजेत. लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुका पार पडल्यानंतर आता पश्‍चिम महाराष्ट्राच्या ऊसपट्ट्याला वेध लागले आहेत ते गळीत हंगामाचे.

Monday, October 27, 2014 AT 05:15 AM (IST)

संवाद जमिनीशी - उत्तरार्ध शेतकरी स्वतः पौष्टिक आहारापासून वंचित आहेत. शारीरिक आजार हे संतुलित पोषक आहार, ताणतणाव व परिसर स्वच्छतेशी जोडलेले असतात. या तिन्हीही क्षेत्रांत ग्रामीण भागातील शेतकरी व त्यांच्या कुटुंबांचा आरोग्य प्रणालीचा आलेख झपाट्याने घसरत आहे. - डॉ. नागेश टेकाळे शेती करणाऱ्या शेतकऱ्यांचा शेतीच्या आरोग्याशी काही संबंध असावा का, या प्रश्नाचे उत्तर अर्थात होकारार्थी आहे.

Friday, October 24, 2014 AT 05:30 AM (IST)

आपल्याकडे दरवर्षी कोट्यवधी रुपयांचे अन्नधान्य काढणीपश्‍चात तंत्रज्ञानाअभावी, दुर्लक्षामुळे सडून जाते. ही राष्ट्रीय हानी टाळायची असेल तर काढणीपश्‍चात तंत्रज्ञानाच्या गतिमान प्रसाराबरोबरच मूल्यवर्धन व प्रक्रिया उद्योगाला बळ देणे गरजेचे आहे. केंद्रात नरेंद्र मोदी यांचे सरकार आल्यापासून जनतेच्या आशा पल्लवित झाल्या आहेत. भारताच्या प्रगतीचा नवा अध्याय सुरू होईल, असा विश्‍वास अनेकांना वाटतो आहे.

Friday, October 24, 2014 AT 05:30 AM (IST)

महाराष्ट्राच्या कृषी विकासाच्या रथाची दोन्ही चाके खिळखिळी होऊ घातली आहेत. भ्रष्टाचार आणि अकार्यक्षमतेच्या कर्दमातून हा रथ बाहेर ओढायचा असेल तर त्यासाठी खूप मोठ्या राजकीय इच्छाशक्तीची गरज आहे. महाराष्ट्राच्या कृषी विभागाला भ्रष्टाचाराची कीड लागली असल्याची राज्यपाल सी. विद्यासागर राव यांची स्पष्टोक्ती अनेकांना धक्कादायक वाटण्याची शक्‍यता आहे.

Thursday, October 23, 2014 AT 05:15 AM (IST)

पूर्वीचे जुने अनुभवी जाणकार शेतकरी सांगतात, की जमीन आमच्याशी बोलत असते. काय हवे, काय नको ते पिकांच्या माध्यमातून मागते. आताच्या परिस्थितीत जमीन आणि तिला कसणारा शेतकरी दोघेही अबोल झाले आहेत. या दोघांच्या मध्ये निरोगी संवाद पुन्हा सुरू करावयाचा असेल तर जमीन आरोग्यदृष्ट्या सुदृढ होणे गरजेचे आहे. - डॉ. नागेश टेकाळे गेली चार- पाच वर्षे एक विषय सातत्याने चर्चेत आहे आणि तो म्हणजे जमिनीचे आरोग्य. जमीन सुदृढ हवी म्हणजे काय, हा प्रश्न अनेकांना पडतो.

Thursday, October 23, 2014 AT 05:00 AM (IST)

येणारा काळ आपलाच असेल हा विश्‍वास घेऊन वाटचाल करावी लागेल. आपला भवताल वेगाने बदलतो आहे. सामाजिक, राजकीय, व्यावसायिक, आर्थिक पर्यावरण झपाट्याने बदलते आहे. राजकीय पटलावर केंद्रात आणि राज्यात झालेली नांदी कदाचित या बदलांचा सांगावा ठरावी. आज नरक चतुर्दशी. दिवाळीचा मुख्य दिवस. वर्षभरातील सारी दुःखं विसरून आनंदात न्हाऊन निघण्याचा हा सण, प्रत्येकालाच हवहवासा वाटतो. जगण्याचा संघर्ष सोपा कधीच नसतो.

Wednesday, October 22, 2014 AT 11:33 AM (IST)

भास्करराव अरबट सर्वथैव यंत्रांनीच काही। शेती सुखकर होणार नाही। गावची संपत्ती गावी राही। सुगम तो मार्ग उत्तम ।। गोवत्स, द्वादशी, वसुबारस किंवा ग्रामीण भागात म्हटले जाणाऱ्या गायगोधनापासून (गोंदन) दिवाळीची सुरवात होते. कृषी आधारित अर्थव्यवस्थेत गाईचे महत्त्व आत्यंतिक आहे. गाईचे दूध हा लहान बाळालासुद्धा सकस आहार आहे. शेण पूर्वीपासून सडा मार्जन आणि खताकरिता वापरले जाते. शहरांनी सिमेंटची जंगले वाढल्यापासून शेणसडा ही दुर्मिळ गोष्ट झाली आहे.

Monday, October 20, 2014 AT 05:30 AM (IST)

जमिनीत सेंद्रिय पदार्थ कुजत असताना ते जमिनीची मशागतही करतात. अशा प्रकारे जमिनीत जैविक मशागतीचे काम 12 महिने 24 तास चालू असते. यंत्राने मशागत करण्याच्या पद्धतीत पीक पेरणीपूर्वी फक्त 2-4 वेळा मशागत केली जाते. यामुळे आमची बिना अगर शून्य मशागतीची शेती नसून, निरंतर मशागतीची शेती असे म्हणणे गरजेचे आहे.

Friday, October 17, 2014 AT 05:30 AM (IST)

खरेतर ‘डब्ल्यूटीओ’मध्ये अमेरिका म्हणेल तो कायदा, अशी परिस्थिती आहे, त्यामुळे अमेरिकन पोल्ट्री उत्पादन आयातीवर भारताने लावलेल्या निर्बंधाचे गांभीर्य लक्षात घेऊन पूर्ण तयारीने विषय लावून धरणे गरजेचे होते. भारतातील अन्नसुरक्षा कायदा, धान्यसाठा, हमीभावावरील अनुदान यावर आक्षेपांचे भिजत घोंगडे ‘जागतिक व्यापार संघटने’त (डब्ल्यूटीओ) आहे. हे विषय निकाली लावल्याशिवाय व्यापार सुलभीकरारावर सह्या न करण्याची भूमिका भारताने लावून धरलेली आहे.

Friday, October 17, 2014 AT 05:30 AM (IST)

कोणताही वनस्पती अगर प्राणिजन्य पदार्थ कुजतो व त्याचे खत होते. असे आहे तर सेंद्रिय कर्ब वाढीसाठी फक्त शेणाचाच ध्यास का धरावा? वनस्पती अगर प्राण्यांनी तयार केलेला कोणताही पदार्थ हा खतासाठी योग्य आहे असा एक पायाभूत नियम यातून तयार झाला. पूर्वी माझ्या पुढे असा प्रश्‍न पडायचा शेणाचे कुजून खत होते हे ठीक, पण पाळापाचोळ्याचे खत कसे काय होते. म्हणजे निसर्गात काही सजीवांना हे काम दिलेले आहे. कुजण्याची प्रक्रिया म्हणजे हे सजीव तो पदार्थ खातात.

Thursday, October 16, 2014 AT 05:00 AM (IST)

वीज आणि पाणी टंचाईने राज्यातील शेतकरी हैराण आहे, तर सरकार हतबल. सूक्ष्मसिंचनाला प्राधान्य दिल्यास दोन्हीमध्ये बचत होऊन सिंचन क्षेत्रात वाढ होऊ शकते. शेतकऱ्यांसह शासनाच्या हिताचा हा निर्णय ठरेल, हे राज्यात नव्याने सत्तेत येणाऱ्या सरकारने जाणायला हवे. महाराष्ट्रात मागील चार-पाच वर्षांपासून अनियमित, कमी पावसाचे सत्र चालू आहे. पावसाळ्यानंतर राज्याच्या अनेक भागांत पाणीटंचाई जाणवते.

Thursday, October 16, 2014 AT 05:00 AM (IST)

सेंद्रिय पदार्थ जमिनीबाहेर कुजविणे चुकीचे आहे. ते थेट जमिनीतच कुजविले पाहिजेत. ते किमान पीक वाढत आहे, तितका काळ तरी कुजत राहिले पाहिजेत. 1990 पासून महाराष्ट्रात सेंद्रिय शेतीचा प्रसार सुरू आहे. हरितक्रांतीतील विविध रसायनांच्या वापरामुळे जमिनी खराब झाल्या, त्यामुळे उत्पादनपातळी घटली. आता रसायनांचा वापर बंद करून सेंद्रिय शेती केली पाहिजे.

Wednesday, October 15, 2014 AT 05:00 AM (IST)

राज्याचा पाणीप्रश्न सोडविण्याकरिता पहिला सर्वंकष प्रकल्प अहवाल ‘सकाळ माध्यम समूहा’ने ‘वॉटर लॅब’च्या माध्यमातून तयार केला आहे. नवीन येणाऱ्या सरकारने हा कृती अहवाल स्वीकारून राज्य जलसमृद्ध करण्याच्या दिशेने पावले उचलायला हवीत. विदर्भातील सुमारे ९३ टक्के क्षेत्र हे जिरायती आहे. राज्याच्या तुलनेत निश्चित तसेच अधिक पावसात हा भाग गणला जातो. विदर्भातील बहुतांश भाग सपाट तर उर्वरित वन व्याप्त आहे.

Wednesday, October 15, 2014 AT 04:45 AM (IST)

विधानसभेच्या निवडणुकीनंतर राज्यात कोणत्याही पक्षाचे अथवा पक्षांचे सरकार येवो, त्यांनी शेतकऱ्यांच्या प्रमुख मागण्यांचा प्राधान्यक्रमाने विचार करायलाच हवा. तेंव्हाच राज्यातील शेतकऱ्यांच्या अडचणी कमी होऊन शेतीची भरभराट होईल. विधानसभेच्या २८८ जागांसाठी राज्यात उद्या मतदान होणार असून, मतदाते आपला हक्क बजावतील. महायुती आणि आघाडी तुटल्यानंतर पंचरंगी लढतीत अत्यंत चुरस निर्माण झाली आहे.

Tuesday, October 14, 2014 AT 05:30 AM (IST)

प्र. र. चिपळूणकर भू-सूक्ष्मजीवशास्त्र हे शेतीतील एक पायाभूत शास्त्र आहे. या शास्त्राचा शेतीतील प्रत्येक शास्त्र शाखेशी संबंध आहे. शेतीपुढे आज भेडसावणाऱ्या अनेक ज्वलंत समस्यांचे निराकरण केवळ हे पायाभूत शास्त्रच करू शकते. मी 1970 मध्ये कृषी पदवीधर होऊन घरची शेती करून लागलो. शेतीवर कर्जाचा मोठा बोजा होता, याची जाणीव महाविद्यालयातून शेतात पाऊल टाकल्यानंतर झाली. माझी ऊस, भात, भुईमूग अशी पिके होती.

Tuesday, October 14, 2014 AT 04:30 AM (IST)

आज १३ ऑक्टोबरला राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांची ४६ वी पुण्यतिथी आहे. राष्ट्रसंतांत ज्ञानेश्वरांची विश्वकल्याणाची दृष्टी, तुकोबांची अभंगवाणी व लोककल्याणाची आंतरिक तळमळ, योद्धा संन्याशाप्रमाणे धर्म, देशप्रेम या विश्वसंतांत एकवटले होते. म्हणून नतमस्तक होऊन त्यांना मनःपूर्वक आदरांजली अर्पण करूया. भास्करराव अरबट महाराष्ट्राला महान संत परंपरा आहे.

Monday, October 13, 2014 AT 05:30 AM (IST)

योजनांची नीट अंमलबजावणी आणि त्यात लोकसहभाग यातून गाव स्वयंपूर्ण होऊ शकते हा आदर्श हिवरे बाजार, राळेगण सिद्धी यांनी जगासमोर मांडला आहे. हा आदर्श देशातील प्रत्येक गावाने का घेऊ नये? अन्न, वस्त्र, निवारा या प्राथमिक गरजांच्या पूर्ततेबरोबर रोजगाराच्या संधी, न्यायदान, आरोग्य व शिक्षण सुविधा अशा बाबीदेखील स्थानिक पातळीवरच सोडवल्या जाव्यात. त्याकरता खेड्यातील माणसे परावलंबी असता कामा नयेत.

Monday, October 13, 2014 AT 04:45 AM (IST)

जागतिक बाजारातली तेजी-मंदी भारतीय शेतकऱ्यांच्या जीवन-मरणाचा प्रश्‍न आहे. भारताचे पंतप्रधान व अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष यांच्यात नुकत्याच झालेल्या चर्चेच्या विषय पत्रिकेवर हा विषयच नाही. अणुकरार, तंत्रज्ञान, रेल्वेचे आधुनिकीकरण, तीन आधुनिक शहर वसविण्यासाठी अमेरिकेची मदत ही भारतातील गरिबांसाठी की या गरिबांना गुलाम ठेवण्यासाठी? भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे आंतरराष्ट्रीय राजकारण गाजत व वाजत आहे. मोदी यांनी एक महत्त्वपूर्ण विधान केले आहे.

Saturday, October 11, 2014 AT 05:15 AM (IST)

प्रत्येक निवडणुकीत ऊस, कापूस, कांदा दरांचा प्रश्न गाजतोच गाजतो. मात्र देशातील शेतकऱ्यांच्या अत्यंत जिव्हाळ्याच्या या विषयाकडे राजकारणातून वर उठून कोणीही पाहत नाही, हे वास्तव विसरून चालणार नाही. दिल्लीचे राजकारण आणि कांद्याचे भाव याचा खूप जवळचा संबंध आहे. किरकोळ बाजारातील कांद्याचे भाव वाढू लागले की दिल्लीचे तख्त डळमळू लागते.

Saturday, October 11, 2014 AT 05:15 AM (IST)

दसरा-दिवाळी अशा सणासुदीच्या हंगामात धन-धान्य शेतकऱ्यांच्या घरात येत असते. शिवारात रब्बीची पिके डोलत असतात. शेतकऱ्यांच्या आनंदाला तोटा नसतो. या वर्षी मात्र एेन सुगीत राज्यातील शेतकरी हैराण आहे. या वर्षी पावसाळा सुमारे दोन महिने लांबला. याचा थेट फटका कमी कालावधीच्या कडधान्य पिकांना बसला. इतर पिकांच्या पेरण्याही फिसकटल्या. ऑगस्ट महिना आणि सप्टेंबरच्या पहिल्या पंधरवड्यात खऱ्या अर्थाने राज्यात पाऊस झाला.

Friday, October 10, 2014 AT 05:30 AM (IST)

हवामान बदलासंदर्भात नुकसानभरपाई व निसर्ग-संतुलन संदर्भात मोबदला मिळवून घेण्यासाठी पुनश्च पक्षभेद-जातीभेद बाजूला ठेऊन सर्व शेतकऱ्यांनी एकत्र येण्याची गरज आहे. या वेळी विधानसभा निवडणुकीत ‘शेतकरी मतदार’ म्हणून भूमिका पार पाडता येईल का, याचा विचार व्हावा. नरेंद्र बैस शेतमालाच्या उत्पादनवाढीतून शेतकऱ्यांचे निव्वळ उत्पन्न वाढत नाही, हे वास्तव हळूहळू शेतकऱ्यांच्या लक्षात येत आहे.

Friday, October 10, 2014 AT 05:00 AM (IST)

येत्या १५ ऑक्टोबरला विधानसभेसाठी आमदार म्हणून प्रतिनिधी निवडण्याचा पंचवार्षिक अधिकार जनता जनार्दन बजावणार आहे. तथापि, या वेळेसच्या निवडणुकीचे वैशिष्ट्य म्हणजे ‘युती’ व ‘आघाडी’ तुटल्यामुळे उमेदवार दोनाचे चार झाले आहेत. म्हणून उमेदवार निवडताना सर्वसामान्य मतदाराचा ‘कस’ लागणार आहे. प्रकाश पद्‌मावार सर्वसामान्य जनतेच्या समस्या व त्यावरील उपाययोजनांचे २० निवडक कलमांचे मागणीपत्र तयार केले आहे.

Thursday, October 09, 2014 AT 05:15 AM (IST)

आज राज्यातील बहुतांश आदिवासीबहुल गाव-पाडे उपासमार, कुपोषण, बेरोजगारी आदी समस्यांनी ग्रस्त आहेत. त्यांनी बारीपाडा गावचा गाव परिसरातच स्वयंपूर्णतेचा आदर्श जोपासायला हवा. सजीव सृष्टीतील प्रत्येक घटक एकमेकाशी संबंधित आहे. त्यामुळेच जैव विविधतेतील प्रत्येक घटकाचे संवर्धन होणे आवश्यक आहे. मानवाच्या सर्वांगीण विकासातही जैव विविधतेचे मोठे महत्त्व आहे.

Thursday, October 09, 2014 AT 05:15 AM (IST)

वास्तविक बँक अधिकारी कायदे व नियम पाळत नाहीत व त्यांच्यामुळेच कायदा-सुव्यवस्था बिघडते. पोलिसांनी कारवाई करावयाचीच असेल तर नियमानुसार काम न करणाऱ्या अधिकाऱ्यावर केली पाहिजे. प्रभाकर कुलकर्णी शेती क्षेत्रातील उत्पादनाचे राष्ट्रीय महत्त्व असल्यामुळे केंद्र आणि राज्य सरकारे शेती आणि ग्रामीण विकासाच्या योजना कार्यवाहीत आणत आहेत.

Wednesday, October 08, 2014 AT 05:30 AM (IST)

सत्तेसाठी झगडा जरूर करावा पण सर्वसमावेशक विकासासाठी मात्र विवेकाची गरज आहे. राजकीय पक्षांनी तो थोडा तरी राखून ठेवावा हीच अपेक्षा! निवडणूक ज्वर जसजसा वाढत जाईल तसतशी प्रचाराची पातळी घसरत जाते. हल्ली सगळ्याच निवडणुकांमध्ये महाराष्ट्र हे अनुभवतो आहे. अगदी आठवड्यापूर्वी विधानसभा निवडणुकीतील लढतीचे चित्र स्पष्ट होऊन शत्रू निश्‍चित झाल्यावर सगळ्यांनीच घाईघाईने आपल्या म्यानातील सारी हत्यारे उपसत शाब्दिक हिंसाचाराचे टोक गाठण्याची अहमहमिका चालवली आहे.

Wednesday, October 08, 2014 AT 05:30 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Ad Rate Card | RSS
© Copyrights 2014 Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: