Last Update:
 
संपादकीय
मागील काही वर्षांपासून राज्यात ही सूक्ष्म सिंचन योजना अत्यंत संथगतीने किंबहुना बंद असल्यात जमा आहे. मंजूर निधी मागील थकीत अनुदान वाटपातच खर्च होत असल्याने योजनेला खीळ लागली आहे. केंद्र शासनाने सूक्ष्म सिंचन योजनेअंतर्गत विविध राज्यांकरिता नुकतीच निधीची तरतूद असून, यात महाराष्ट्राला सर्वाधिक (सुमारे 177 कोटी) वाटा मिळाला आहे. यात राज्य शासनाचा 50 टक्के वाटा टाकल्यास हा निधी सुमारे 354 कोटी रुपये होईल.

Thursday, July 30, 2015 AT 07:30 AM (IST)

डाळींचे उत्पादन होण्यासाठी पुरेशा ओलाव्याची गरज असते. पावसावर केल्या जाणाऱ्या शेतीतले हे लोकप्रिय पीक आहे. या पिकाच्या या मर्यादा झुगारून उत्पादन वाढवायचे असेल, तर तुमच्या संशोधन तंत्रविकासाची पत वाढवावी लागेल.  - डॉ. सी. डी. मायी  आम्ही डाळींच्या लागवडीखालील क्षेत्राच्या वाढीचा विचार केला, तर 1950 पासून केवळ 66 लाख हेक्‍टर एवढ्या मर्यादित क्षेत्राची वाढ या संदर्भात झालेली आहे.

Thursday, July 30, 2015 AT 04:15 AM (IST)

जीवन जगण्यासाठी काहीतरी ध्येय पाहिजे. ध्येयाने प्रेरित होऊन अविरत प्रयत्न केले, तर यश आपल्यापासून दूर नाही. अशा विचारांनी डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम मुलांची मने प्रज्वलित करीत. संकटे माणसाला आत्मपरीक्षणाची संधी देतात. संकटे आली, दुःखे भोगावी लागली, तरी माणसाने धीर सोडू नये. हे बाळकडू डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांना पाजण्यात आले होते. या विचाराने प्रेरित असलेले डॉ.

Wednesday, July 29, 2015 AT 06:45 AM (IST)

डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम म्हणत, ""या देशातील प्रत्येक युवक हा माझ्यासाठी एक चिरा आहे. यास विज्ञानाच्या छन्नी-हातोडीने घडविणे, आकार देणे हे माझे आणि सर्व ज्येष्ठ शास्त्रज्ञांचे कर्तव्य आहे.''   डॉ. नागेश टेकाळे  भारताचे माजी राष्ट्रपती, भारतरत्न डॉ. अब्दुल कलाम यांच्या आकस्मिक निधनाची बातमी दूरदर्शनच्या माध्यमांतून 27 जुलैच्या सायंकाळी कळाली.

Wednesday, July 29, 2015 AT 06:15 AM (IST)

मुख्यमंत्र्यांनी अत्यंत हुशारीने कर्जमाफीचा मुद्दा कर्जमुक्तीचा शब्द वापरून टोलवून लावला. कर्जाचे पुनर्वसन करणार, तीन हप्त्यांऐवजी पाच हप्त्यांतच करणार पण हे फक्त चालू वर्षाचेच. 2011 नंतरचे थकित शेतकरी आहेत त्यांचे काय? विजय जावंधिया    महाराष्ट्राचे तरुण तडफदार मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी विधानसभेत दुष्काळग्रस्त कर्जबाजारी शेतकऱ्यांच्या कर्जमाफीच्या मागणीवर झालेल्या चर्चेला उत्तर देताना सुमारे दोन तासांचे भाषण दिले.

Tuesday, July 28, 2015 AT 05:45 AM (IST)

शेती, उद्योग असो की घरगुती वापर विजेची मागणी दिवसा अधिक असते. वीज साठवून ठेवता येत नसल्यामुळे तिची निर्मिती दिवसा वाढवावी लागेल. याकरिता अपारंपरिक ऊर्जा निर्मितीवर भर द्यावा लागेल. घरगुती वापराबरोबर शेती- औद्योगिक क्षेत्राच्या विकासाकरिता पाणी आणि वीज हे दोन अत्यावश्‍यक घटक आहेत. या दोन्ही घटकांची वाढती मागणी लक्षात घेऊन त्या अनुषंगाने भविष्यातील नियोजन गरजेचे होते. मात्र तसे झाले नाही.

Tuesday, July 28, 2015 AT 04:45 AM (IST)

पुणे - पुणे जिल्ह्यात पाण्याअभावी पिकांची सद्यःस्थितीची पाहणी राज्याचे कृषी आयुक्त विकास देशमुख यांनी शुक्रवारी (ता. 24) केली. पाहणीमध्ये शिरूर, आंबेगाव तालुक्‍यांतील गावातील शेतकऱ्यांशी चर्चा करून दुष्काळाचा आढावा घेतला. या वेळी जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी सुभाष काटकर, खेड उपविभागीय कृषी अधिकारी बाळासाहेब मगर, शिरूरचे तालुका कृषी अधिकारी संजय पिंगट आदी उपस्थित होते.

Tuesday, July 28, 2015 AT 04:30 AM (IST)

कोल्हापूर - जिल्ह्यात गगनबावडा, शाहूवाडी तालुके वगळता इतर तालुक्‍यांत पावसाची केवळ भुरभुर राहिली. सोमवारी (ता.27) सकाळी आठ वाजता संपलेल्या चोवीस तासांत गगनबावडा तालुक्‍यात 47 मिमी पाऊस झाला. पन्हाळा, शाहूवाडी, राधानगरी तालुक्‍यात 15 ते 20 मिमी पावसाची नोंद झाली. या तालुक्‍यांमध्ये थांबून थांबून हलक्‍या ते मध्यम स्वरूपाच्या पावसाच्या सरी सुरू होत्या. इतर तालुक्‍यांत मात्र केवळ ढगाळ हवामानच राहिले. राधानगरी 64, तर वारणात 82 टक्के पाणीसाठा होता.

Tuesday, July 28, 2015 AT 04:15 AM (IST)

शेतकरी आत्महत्यांचे प्रमाण घटले नाही, तर ते वाढतच चालले आहे. त्याबद्दल खेद न व्यक्त करता शब्दच्छल करीत आपली सुटका करून घेण्याचा राधामोहनसिंह आणि भाजप सरकारचा प्रयत्न निषेधार्ह आहे. शेतकऱ्यांच्या जखमेवर मीठ चोळण्याचा हा उद्योग सरकारला नक्कीच भारी पडेल. शेतकरी आत्महत्या हा महासत्ता बनण्याची आकांक्षा बाळगणाऱ्या भारताला लागलेला कलंक आहे. तो मिटवणे दूरच, पण त्याची तीव्रता दिवसेंदिवस वाढतच चालली आहे.

Monday, July 27, 2015 AT 06:00 AM (IST)

प्रा. अरविंद दोडे इच्छित स्थळाला तीर्थांचे माहेर म्हणतात, पण तिथे पोचण्यासाठी जी वाट वाकड्या वळणाची असते, ती आपल्या जीवनाला भावभक्तीचे सुंदर, सात्त्विक वळण लावते ! हृदयीचे मुद्दल शिल्लक तर राहतेच शिवाय वारीत परमानंदाचे भरघोस व्याज मिळते. ""वारी ! या एका शब्दाचा चमत्कार असा आहे, की भाविक भक्त आणि रसिक वाचक नम्रपणे मनातल्या मनात नमस्कार करतो. आषाढीला पंढरीत पोचण्यासाठी वारकरी नियमितपणे निघतात.

Monday, July 27, 2015 AT 04:15 AM (IST)

आषाढी वारी ज्ञानयोग, कर्मयोग, भक्तियोग आणि मुक्तियोग या चार योगांचा साधला गेलेला एक सुरेख संगमच म्हणावा लागेल. मनाची उन्नतावस्था आणि शुद्धी या गोष्टी साधण्याचा उत्तम मार्ग म्हणजे ही वारी, असे सामान्य भाविकांना मनोमन भावलेले असते.  डॉ. द. ता. भोसले    आषाढी वारी निमित्ताने पालख्या आणि दिंडीबरोबर पंढरीला जाणे हा आता महाराष्ट्र समाज आणि संस्कृतीचा उत्स्फूर्तपणे स्वीकारलेला एक लोकोत्सव झालेला आहे.

Saturday, July 25, 2015 AT 06:00 AM (IST)

पावसाच्या खोड्याबरोबर टोमॅटो लागवडीत अग्रेसर असलेल्या नाशिक जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना बोगस बियाण्यामुळेही नुकसान झेलावे लागत आहे, त्यामुळे दुष्काळात तेरावा महिना अशी त्यांची अवस्था झाली आहे. टोमॅटो हे राज्यभरातील शेतकऱ्यांचे मुख्य भाजीपाला पीक.

Saturday, July 25, 2015 AT 06:00 AM (IST)

जीएम अथवा जीई या दोन्ही प्रकारच्या पद्धतींनी तयार केलेल्या सुधारित वाणांचे प्रचलित वाणांपेक्षा श्रेष्ठत्व सिद्ध करण्यासाठी क्षेत्रीय चाचण्या घेणे आवश्‍यक असते. सुधारित वाणांची क्षमता सिद्ध झाल्यानंतरच ते वाण लागवडीसाठी शेतकऱ्यांना दिले जातात.  योगेंद्र नेरकर    पिकांच्या जीएम (जिनेटिकली मॉडीफाईड) वाणांबद्दल उलटसुलट चर्चा गेली काही वर्षे भारतात आणि जगभरातही सुरू आहे. कपाशीसहित काही पिकांच्या (उदा.

Friday, July 24, 2015 AT 04:30 AM (IST)

ग्रामीण भागात कौशल्याची कमी नाही. गरज आहे त्यांना फक्त चालना देण्याची. हे काम "कृषी प्रशिक्षण संस्थां'ची उभारणी करून करावे लागेल. भारतातील 65 टक्‍क्‍यांहून अधिक जनता ग्रामीण भागात राहते आणि त्यांचा मुख्य व्यवसाय शेती आहे. शेती आणि ग्रामीण भागाचा विकास झाल्याशिवाय खऱ्या अर्थाने देशाचा विकास झाला, असे म्हणता येणार नाही. मात्र ही दोन्ही क्षेत्रे विकासाच्या बाबतीत पिछाडीवरच म्हणावी लागतील.

Friday, July 24, 2015 AT 04:30 AM (IST)

शेतीवर जगणाऱ्यांची संख्या इतरत्र वळवून प्रत्येकांची जमीन मालकी पाच हेक्‍टरपर्यंत किमान वाढली पाहिजे. शेतकऱ्यांना अन्य उद्योगांकडे वळवून, नोकरी करू इच्छिणाऱ्यांसाठी नोकऱ्या उपलब्ध व्हायला हव्यात. याकरिता ग्रामीण भागात नवीन उद्योग सुरू होतील, जुने वाढतील याची काळजी सरकार, समाजसेवी संस्था आणि समाजातील धनदांडग्या व्यक्तींनी घेतली पाहिजे.  - डॉ. सुभाष आठले    भारतातील बहुसंख्य शेतकरी अल्प, अत्यल्प भूधारक आहेत.

Thursday, July 23, 2015 AT 06:15 AM (IST)

सध्याच्या यंत्रणेप्रमाणे देशभरातील शेतकऱ्यांच्या श्रमाला योग्य न्याय द्यायचा असेल, तर कमी उत्पादकता आणि अधिक उत्पादन खर्च असलेल्या राज्यांना पीकनिहाय भावातील तफावत मिळायला हवी. याशिवाय "एमएसपी'बाबत राज्य आणि केंद्र पातळीवर असलेल्या अनेक त्रुटीही दूर कराव्या लागतील. मुळात शेती व्यवसाय हा निसर्गावर अवलंबून आहे. राज्यातील 82 टक्के जिरायती शेतीत खर्च आणि मेहनत करूनही निसर्गाने साथ दिली तरच शेतमाल उत्पादन हाती लागते. उद्योग-व्यवसायाचे तसे नाही.

Thursday, July 23, 2015 AT 06:15 AM (IST)

भूजल विकास व व्यवस्थापन कायद्यामुळे गाव पातळीपर्यंत पाणी, पीक, जलसंधारणाचे नियोजन झाले, तर येत्या काही वर्षांत दुष्काळी भागाचे चित्र वेगाने बदलले जाणार आहे. आता गरज आहे ती कायद्याच्या प्रभावी अंमलबजावणीची.  त्र्यंबकदास झंवर  भूजल विकास व व्यवस्थापन कायदा - २००९ नुसार राज्यस्तरावर मुख्यमंत्री यांच्या अध्यक्षतेखाली राज्य पाणलोट व्यवस्थापन समिती राहणार आहे. याचसोबत मुख्य सचिवांच्या अध्यक्षतेखाली शक्ती प्रदान समिती कार्यरत राहील.

Wednesday, July 22, 2015 AT 04:15 AM (IST)

भूजल विकास व व्यवस्थापन कायद्यामुळे गाव पातळीपर्यंत पाणी, पीक, जलसंधारणाचे नियोजन झाले, तर येत्या काही वर्षांत दुष्काळी भागाचे चित्र वेगाने बदलले जाणार आहे. आता गरज आहे ती कायद्याच्या प्रभावी अंमलबजावणीची.  त्र्यंबकदास झंवर  भूजल विकास व व्यवस्थापन कायदा - २००९ नुसार राज्यस्तरावर मुख्यमंत्री यांच्या अध्यक्षतेखाली राज्य पाणलोट व्यवस्थापन समिती राहणार आहे. याचसोबत मुख्य सचिवांच्या अध्यक्षतेखाली शक्ती प्रदान समिती कार्यरत राहील.

Wednesday, July 22, 2015 AT 04:15 AM (IST)

राज्यावरील जलसंकट खरोखरच दूर करायचे असेल तर इस्राईलप्रमाणे पडणारा पावसाचा प्रत्येक थेंब अडवून जिरवावा लागेल. तसेच पीकनिहाय पाण्याचा कोटा ठरवून देण्याची वेळ आता आली आहे. मागील एका दशकापासून पाऊस आपल्या अनियमिततेचे रंग दाखवत आहे. पावसाला उशिरा सुरवात, मध्येच मोठा खंड, परतीच्या पावसाची हुलकावणी, कमी कालावधीत अधिक तीव्रतेचा पाऊस, अवकाळी पाऊस असे त्याचे विविध रूपरंग सांगता येतील.

Tuesday, July 21, 2015 AT 04:45 AM (IST)

भूजल विकास व व्यवस्थापन कायद्यामुळे गाव पातळीपर्यंत पाणी, पीक, जलसंधारणाचे नियोजन झाले, तर येत्या काही वर्षांत दुष्काळी भागाचे चित्र वेगाने बदलले जाणार आहे. आता गरज आहे ती कायद्याच्या प्रभावी अंमलबजावणीची.  त्र्यंबकदास झंवर  भूजल विकास व व्यवस्थापन कायदा - २००९ नुसार राज्यस्तरावर मुख्यमंत्री यांच्या अध्यक्षतेखाली राज्य पाणलोट व्यवस्थापन समिती राहणार आहे. याचसोबत मुख्य सचिवांच्या अध्यक्षतेखाली शक्ती प्रदान समिती कार्यरत राहील.

Tuesday, July 21, 2015 AT 04:00 AM (IST)

पावसाअभावी सांगली जिल्ह्यातील जत, आटपाडी तालुक्‍यातील शेतीवर महासंकट आले आहे. स्वतःच्या शेतात करण्यासाठी काहीच राहिलं नसल्यानं दुसऱ्यांच्या शेतात जाऊन काही तरी काम द्या म्हणण्याची वेळ आली आहे. दुबार पेरणी करून तर काय उपयोग? तेच्यापेक्षा म्होरला हंगामच बरा असं मानून काही शेतकऱ्यांनी त्यादृष्टीने तयारी सुरू केली आहे.

Monday, July 20, 2015 AT 05:30 AM (IST)

वाढत्या अस्मानी आणि सुलतानी संकटांनी शेती तोट्यात चालली असून, ती नफ्यात आणण्याकरिता शासनाला पावले उचलावी लागतील. शेतकऱ्यांस कर्ज परतफेडीस सक्षम करावे लागेल. शेतीसाठीच्या सर्व पायाभूत सुविधा उपलब्ध करून द्या, आमच्या शेतमालास उत्पादन खर्चावर आधारित योग्य भाव द्या, आम्हाला तुमच्या अनुदान अथवा कर्जाच्या कुबड्या नकोत, अशी स्पष्ट मागणी देशभरातील शेतकरी मागील अनेक वर्षांपासून करतो. मात्र शेतकऱ्यांची ही रास्त मागणी आजपर्यंत पूर्ण होऊ शकली नाही.

Monday, July 20, 2015 AT 04:30 AM (IST)

राज्यकर्त्यांना शेतकऱ्यांविषयी खरंच कणव असेल, तर त्यांनी शेतकऱ्यांना स्वावलंबी केले पाहिजे. कर्जमाफीच्या मलमपट्टीपेक्षा भविष्यात त्याला कर्ज घेण्याची गरजच उरता कामा नये, असे सक्षम धोरण आखायला हवे. शेतीमालावर ज्या दिवशी कायद्यान्वये "एमआरपी'चे लेबल चिकटेल तेव्हाच कर्जबाजारीपणाचे लेबल निखळून पडेल!  भास्कर खंडागळे    सध्या विधानसभेचे पावसाळी अधिवेशन सुरू आहे.

Monday, July 20, 2015 AT 04:15 AM (IST)

या देशात "मेक इन इंडिया'ऐवजी "रिसर्च इन इंडिया'वर भर द्यायला हवा. कारण विज्ञानातील संशोधनाची पुढची पायरी तंत्रज्ञान विकास आणि निर्मिती होय. गेल्या 60 वर्षांत जागतिक स्तरावर नोंद घेतली जाईल, असे एकही संशोधन भारतात झाले नाही, असे मत इन्फोसिसचे संस्थापक एन. आर. नारायणमूर्ती यांनी नुकतेच व्यक्त केले. आर्थिक महासत्तेच्या कोरड्या फुशारक्‍या मारणाऱ्या या देशातील राज्यकर्त्यांनी यातून बोध घेऊन आता तरी बाष्कळ बडबड बंद करायला हवी.

Saturday, July 18, 2015 AT 04:45 AM (IST)

संत आणि शेतीचा जवळचा संबंध आहे. शेतीतील पिकपाणी, ऋतुमान, गुरेढोरे यांची वर्णने संतांच्या काव्यात पाहावयास मिळतात. संत सावतामाळी तर स्वतः शेतकरी होते. त्यांनी आपल्या घामातून शेती व्यवसाय फुलवला होता व भक्तीने शेती व्यवसाय विठ्ठलमय केला होता.  - डॉ. प्रा. वामन जाधव    देव देवळात नाही तर श्रमात आहे, असे सावतामाळी यांचे मत होते.

Saturday, July 18, 2015 AT 03:45 AM (IST)

बांधकामाची संख्या वाढेल. जल संवर्धनाच्या उपचारांचे वेगवेगळे पॅटर्न पुढे येतील पण दुष्काळ हटेलच असे नाही. कारणे कोणतीही असोत, पाऊस हुलकावण्या देणारच आहे. आपण कितपत हा आघात पेलवण्यात सक्षम आहोत, त्यावर दुष्काळाशी संबंधित जटील प्रश्नांची उत्तरे आधारित आहेत. डॉ. दि. मा. मोरे    गेल्या अनेक वर्षांमध्ये तापमानाचा पारा वर गेल्याचा अनुभव अनेक ठिकाणी आलेला आहे पण उष्णतेच्या लाटेची तीव्रता या वर्षी अनुभवल्यासारखी मागील काळात जाणवत नव्हती.

Friday, July 17, 2015 AT 04:30 AM (IST)

प्रवेश क्षमता वाढविली असता विनाकारण गुणवत्ता घसरणार असून, त्याचा परिणाम शेवटी ग्रामीण पशुवैद्यकीय सेवेवर होणार आहे, तेव्हा मानसिक उभारी दाखविण्यापेक्षा व्यवहार्य दृष्टिकोन माफसूने स्वीकारायला हवा. महाराष्ट्र पशू व मत्स्यविज्ञान विद्यापीठाला (माफसू) सोईसुविधा, पदे, पैसा राज्य शासन देते. केंद्र सरकारची "भारतीय पशू चिकित्सा परिषद' (व्हीसीआय) कसे शिक्षण राबवायचे याबाबत आम्हाला सूचना देते.

Friday, July 17, 2015 AT 04:30 AM (IST)

सेवा हमी कायद्याचे अपेक्षित फायदे राज्यातील जनतेला मिळवून द्यायचे असतील तर त्याची अंमलबजावणी प्रभावी होते की नाही, हे पाहण्याकरिता सक्षम यंत्रणा उभारावी लागेल. या यंत्रणेने विभाग, कार्यालयनिहाय प्रलंबित प्रकरणांची वरचेवर चौकशी करायला हवी. सरकारी लालफितशाहीमुळे अनेक नागरिकांना ठराविक वेळेत सेवा मिळत नाहीत. एखाद्या साध्या कामाकरिता नागरिकांना गावपातळीवरील तलाठी सज्जा असो की मंत्रालय, या कार्यालयांचे ओटे झिजवावे लागतात.

Thursday, July 16, 2015 AT 06:15 AM (IST)

एकूणच 20-25 दिवसांच्या पावसाच्या ताणाने परिस्थिती फारच नाजूक बनलेली आहे. तुषार सिंचन आणि मल्चिंग ही दोन साधने अशा उघडीपीच्या काळात शेतकऱ्यांना आधार देत असल्याचे दिसत आहे. यातून इतर शेतकऱ्यांनी धडा घेणे हितकारक राहील, असे म्हणावे वाटते.  डॉ. दि. मा. मोरे    2014-15 या वर्षात राज्यामध्ये पाऊस कमी झाला. पावसाची सुरवात फारच उशिरा म्हणजे जुलैच्या शेवटच्या आठवड्यात आणि ऑगस्टच्या सुरवातीला झाली. रबी हंगामासाठीसुद्धा पाऊस पोषक नव्हता.

Thursday, July 16, 2015 AT 06:00 AM (IST)

गेल्या दोन दशकांपासून चुकीच्या निर्यातबंदी, निर्यात निर्बंधामुळे कांद्याचे उत्पादन कमी होऊन पुरवठा घटतोय अन्‌ पुरवठा घटल्याने भाव वाढलेत म्हणून पुन्हा निर्यात निर्बंध, अशा दुष्टचक्रात सरकार आणि कांदा उत्पादक शेतकरी सापडले आहेत. ही कोंडी नक्की फोडता येईल, त्यासाठी गरज आहे, दीर्घकालीन उपाययोजना आणि राजकीय इच्छाशक्तीची.  दीपक चव्हाण    2001 मधील ही घटना. वाजपेयी सरकार केंद्रात सत्तेत होते.

Wednesday, July 15, 2015 AT 04:15 AM (IST)

भविष्यात शिकून सवरून केलेली शेतीच टिकेल, हे सत्य नाकारून चालणार नाही. अशा परिस्थितीत कृषी पदवीधरांनी प्रत्यक्ष शेतीत उतरून आपल्या गाव परिसरात शेतीचे आदर्श मॉडेल उभी करायला हवीत. मागील काही वर्षांपासून कृषी शिक्षण घेण्याकडे विद्यार्थ्यांचा कल वाढतोय. कृषी व संलग्न अभ्यासक्रमाकरिता सुमारे 14 हजार उपलब्ध जागांसाठी तब्बल चार पटीहूनही अधिक अर्ज आलेले आहेत.

Wednesday, July 15, 2015 AT 04:15 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Ad Rate Card | RSS
© Copyrights Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: