Last Update:
 
संपादकीय
ज्यांच्यासाठी संशोधन करायचे त्या घटकांच्या समस्या जाणून न घेताच कृषी विद्यापीठ पातळीवरच संशोधनाचे आराखडे आखले जातात आणि हे वर्षानुवर्षे चालू आहे. ४४ व्या ‘संयुक्त कृषी संशोधन व विकास समिती बैठकी’चा (जॉइंट ॲग्रेस्को) सोहळा नुकताच पार पडला. राज्यातील चारही कृषी विद्यापीठांतील नवसंशोधन, नवीन यंत्रे, वाणांची निर्मिती आणि संशोधन शिफारशींना मान्यता देण्यासाठी या बैठकीचे आयोजन दर वर्षी केले जाते.

Wednesday, June 01, 2016 AT 06:45 AM (IST)

केंद्रीय मंत्री राजीवप्रताप रुडी यांचे प्रतिपादन अकाेला - केंद्रात नवीन सरकार स्थापन झाल्यापासून गेल्या दाेन वर्षांत सर्वच क्षेत्रांत अामूलाग्र बदल झालेले आहेत. देशात अागामी एक हजार दिवसांत १८ हजार गावे, वस्त्यांवर वीज पाेचविली जाईल, असे प्रतिपादन केंद्रीय काैशल्य विकास व उद्यमशीलता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार) राजीवप्रताप रुडी यांनी केले. येथील डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाच्या कमिटी सभागृहात नुकतीच त्यांनी पत्रकार परिषद घेतली.

Wednesday, June 01, 2016 AT 06:30 AM (IST)

सध्या बव्हंशी ठिबक सिंचनाचा वापर विहिरीखालील क्षेत्रावर होत आहे. परंतु कालव्याच्या लाभक्षेत्रात ठिबक पद्धतीचा अवलंब यशस्वीपणे कसा करता येईल, याबाबत सखोल विचारमंथन होणे गरजेचे आहे.  डॉ. सुरेश कुलकर्णी    राज्यातील तीव्र अवर्षण परिस्थितीमुळे विशेषतः पिण्याच्या पाण्याच्या अभूतपूर्व टंचाईमुळे प्रसारमाध्यमे, नागरी समाज, जलतज्ज्ञ, धोरणकर्ते आणि सर्वसामान्यांमध्ये एकूणच पाण्याची उपलब्धता व वापराबाबत उलटसुलट चर्चा सुरू आहे.

Wednesday, June 01, 2016 AT 06:15 AM (IST)

प्रगत देशांच्या उत्पादकतेशी भारतास बरोबरी साधायची असेल, आपली कृषी उत्पादकता वाढवायची असेल, तर शेतकऱ्यांना आर्थिक आघाडीवर मजबूत करणे आवश्यक आहे. शेतीसाठीच्या केंद्र - राज्य सरकारच्या योजना शेतकरीकेंद्रीत हव्यात.  डॉ. नागेश टेकाळे    एफएओ म्हणजेच जागतिक अन्न व कृषी संघटना ही संयुक्त राष्ट्र संघटनेच्या (यूनो) अधिकार क्षेत्रात जगामधील अन्नधान्य उत्पादन, अन्नप्रक्रिया व संशोधन यामध्ये गेली सात दशके कार्यरत आहे.

Tuesday, May 31, 2016 AT 06:15 AM (IST)

सोयाबीन पिकाला कमी पाऊस किंवा जास्त पाऊस या दोन्ही अवस्था सोसवत नाहीत आणि उत्पादन कमी मिळते, असा अनुभव आहे, तर कापसाचा लागवड खर्च व कालावधी जास्त असल्याने कापसाचा पेरा वाढवण्यास सर्वसामान्य शेतकरी धजावत नाहीत म्हणून सोयाबीन उत्पादकांना हातभार देणाऱ्या उपाययोजना तत्काळ राबविणे गरजेचे आहे.  प्रकाश मा.

Monday, May 30, 2016 AT 06:15 AM (IST)

सर्व शेताला पाणी, ही शासनाची घोषणा आहे. ती कधी पूर्ण होईल हे सांगता येत नाही. मात्र राज्यातील शेतकरी एकत्र आले, तर बहुतांश जिरायती शेतीला शाश्वत पाण्याची सोय नक्की उपलब्ध होणार आहे. राज्यातील बहुतांश शेतकऱ्यांची अजूनही पेरणी पूर्वमशागतीच्या कामाची लगबग सुरू आहे.

Monday, May 30, 2016 AT 06:00 AM (IST)

भारतीय जनता पार्टीला पूर्ण बहुमताची सत्ता जनतेने दिली आहे. यातील चोवीस महिने निघूनही गेले आहेत. या काळात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सत्तेत येण्यापूर्वी निवडणूक प्रचार सभेच्या भाषणांतून शेतकऱ्यांना दिलेल्या आश्‍वासनाची पूर्तता झाली की नाही, याची चर्चा या वेळी होणे स्वाभाविक आहे.  - विजय जावंधिया  मोदी सरकारचा दुसरा वाढदिवस २६ मे २०१६ ला साजरा होणार आहे म्हणजेच मोदी सरकारचे २४ महिने पूर्ण होणार आहेत.

Friday, May 27, 2016 AT 09:30 AM (IST)

फळे आणि भाजीपाला यांच्यावरील नियमनमुक्तीच्या घोषणा अनेक वेळा झाल्या. प्रत्यक्ष निर्णय होऊन याबाबत कार्यवाही मात्र होऊ शकली नाही, असे या वेळी होऊ नये. राज्यातील सर्व कृषी उत्पन्न बाजार समित्यांचे कार्यक्षेत्र बाजार समिती आवारापर्यंतच मर्यादित करणाऱ्या प्रस्तावाची कायद्यातील तरतुदींची प्रक्रिया अखेर पूर्ण झाली आहे. आता या प्रस्तावाला मंत्रिमंडळाच्या मंजुरीची गरज आहे.

Friday, May 27, 2016 AT 05:45 AM (IST)

आज नरेंद्र मोदी यांनी सत्ता ग्रहण करून दोन वर्षे पूर्ण केले असताना, केंद्र सरकारच्या योजनांमुळे देशातील शेतकऱ्यांची अवस्था काही प्रमाणात सुधारली, असे आपण म्हणू शकतो का? वस्तुस्थिती तर अशी आहे की शेती आणि ग्रामीण क्षेत्रातील आर्थिक तरतुदी कमी झाल्या आहेत. याचा प्रतिकूल परिणाम सर्वसामान्य नागरिकांवर पडत आहे.

Thursday, May 26, 2016 AT 06:15 AM (IST)

मॉन्सूनच्या आगमनाची तारीख दर वर्षी वेगळी असते एवढेच नाही, तर त्याचे स्वरूपही प्रत्येक वर्षी निराळे असते. लवकर आलेला सक्रिय मॉन्सून देशासाठी, विशेषतः शेतीसाठी, चांगला असतो पण उशिरा आलेला दुर्बल मॉन्सून शेतकऱ्यांसाठी समस्या घेऊन येतो.  डॉ. रंजन केळकर  नैर्ऋत्य मॉन्सून भारतात प्रवेश करतो तो केरळमधून पण त्याची केरळमध्ये दाखल व्हायची तारीख निश्चित नसते.

Wednesday, May 25, 2016 AT 06:15 AM (IST)

केंद्रीय कृषिमंत्र्यांनी संसदेत नुकतेच दूध व्यवसायाचे गोजिरे चित्र रंगविले असले, तरी संकरित गाय आणि देशी गाय याची अचूक निवड धोरणात झालेली दिसून येत नाही. भारतातील सर्वोच्च दूध उत्पादन आणि दर वर्षी उत्पादनाचे वाढत जाणारे आकडे ही देशासाठी निश्चितच अभिनंदनीय बाब अाहे. दुग्ध व्यवसायाद्वारे देशातील साडेसात कोटी महिला आणि दीड कोटी पुरुष यांना ग्रामीण स्तरावर थेट रोजगाराचे साधन मिळाले आहे.

Wednesday, May 25, 2016 AT 06:00 AM (IST)

सध्या युरोपातील जवळपास निम्म्यापेक्षा जास्त देश जनुकीय संस्कारित पिकांच्या लागवडीच्या विरोधात आहेत व लोकमानस लक्षात घेऊन त्यांनी आपापल्या देशात या तंत्रज्ञानाविरोधात कडक कायदे केले आहेत. फ्रान्समध्ये तर तेथील शेतकरी संघटनाही या तंत्रज्ञानाच्या कट्टर विरोधात आहे.  डॉ. तारक काटे  अठ्ठावीस देशांचा समावेश असलेल्या युरोपियन महासंघाने (युरोपियन युनिअन) जीएमओबाबत काही महत्त्वाची पावले उचलली आहेत.

Tuesday, May 24, 2016 AT 06:30 AM (IST)

घाटे अळी ही बहुभक्षीय प्रकारातील कीड असून, जगातील पाच अत्यंत घातक समजल्या जाणाऱ्या किडींपैकी एक आहे. डाळिंब हे फळपीक राज्यातील अवर्षण प्रवण भागात चांगले रुजले. काटेकोर व्यवस्थापनाअंती शेतकऱ्यांना चांगले उत्पादन देणाऱ्या या फळपिकाला भावही चांगला मिळू लागल्याने शेतकऱ्यांचे अर्थकारण सुधारण्यास हातभार लागला. भारत डाळिंब उत्पादनात एक आघाडीवरचा देश म्हणून पुढे आला. त्यात राज्यातील डाळिंब शेतीचे योगदान मोलाचे आहे.

Tuesday, May 24, 2016 AT 06:30 AM (IST)

दोन दिवसांपूर्वी जगातील विविध देशांमधील जवळपास ३५० शहरांमध्ये ‘जनुकीय संस्कारित पिकांच्या’ (जीएमओ) विरोधात निषेध दिनाचे आयोजन करण्यात आले होते. नागपूरमध्येही यानिमित्ताने मोन्सॅटोविरोधात मोर्चा निघाला होता. या पार्श्वभूमीवर जीएमओबाबत जगभरातील जनमत काय आहे, सरकारी धोरणे काय आहेत, याचा घेतलेला हा आढावा... डॉ.

Monday, May 23, 2016 AT 06:30 AM (IST)

काळानुरूप नवीन जीएम संस्कारित वाण आपल्या गुणवैशिष्ट्यांवर खरे उतरत नसेल आणि तशी राज्य सरकारची तक्रार असल्यास संबंधित वाणाकरिता कोणत्याही प्रकारची रॉयल्टी देण्याची गरज नसल्याचेही केंद्र सरकारने स्पष्ट केले आहे. मागील सुमारे दीड दशकापासून बीटी कापूस बियाणे उत्पादक कंपन्यांची देशात एकाधिकारशाही चालू आहे. तर जीएम तंत्रज्ञानाची मालकी असलेल्या एका बहुराष्ट्रीय कंपनीची जगभर दादागिरी सुरू आहे.

Monday, May 23, 2016 AT 06:15 AM (IST)

कृषी क्षेत्रात कार्य करणाऱ्या शेतकऱ्यांना सहकारी पतपुरवठा यंत्रणेकडूनच पतपुरवठा झाला पाहिजे हे शासनाचे धोरण असताना पतयंत्रणेची साखळी खंडित करणे म्हणजे शेतकऱ्याला कोंडीत पकडण्यासारखेच आहे.  प्रा. कृ. ल. फाले    आज एकूणच सहकारी चळवळीला वाईट दिवस आल्याचे पदोपदी जाणवते. ती विनाशाच्या दुष्टचक्रात अडकल्याचे स्पष्ट दिसते.

Thursday, May 19, 2016 AT 09:45 AM (IST)

सर्वांत गळका पाणीपुरवठा अशी आपल्या देशाची सिंचनाची कुप्रसिद्धी जगात आहे. हा धब्बा पुसण्यासाठी पाइपलाइनद्वारे पाणी वितरण ही संकल्पना मोलाची ठरणार आहे. गेल्या सहा दशकांत लहान-मोठ्या पाण्याच्या साठवणी हजारो लाखो मध्ये निर्माण झाल्या आहेत. सिंचनाचा व्यापही खूपच वाढलेला आहे. त्याचबरोबर सिंचन व्यवस्थापनामध्ये अनेक अपप्रवृत्तीही शिरल्या आहेत.

Thursday, May 19, 2016 AT 06:15 AM (IST)

‘शुद्ध बीजापोटी फळे रसाळ गोमटी’ अशी उक्ती आपल्याकडे आहे. मात्र सध्या महाग बीजापोटी अनेक शेतकरी बियाणे विकतच घेऊ शकणार नाहीत, अशी स्थिती आहे. मागील तीन वर्षांपासूनचे अवर्षण आणि सर्वदूर पाणीटंचाई या पार्श्वभूमीवर येत्या खरीप हंगामाबाबत शेतकऱ्यांमध्ये कमालीची उत्कंठा आहे. राज्यातील ८२ टक्के शेती क्षेत्र जिरायती असल्याने पावसावर आधारित खरीप हंगाम हा अत्यंत महत्त्वाचा समजला जातो.

Wednesday, May 18, 2016 AT 07:30 AM (IST)

अनेक देवदेवतांचे आगमन व स्वागत ऋषिमुनी शंख ध्वनीने करत. मॉन्सून ही जलदेवता आहे. या देवतेचे भारतभूमीवरील स्वागत याच पद्धतीने होत असेल का? मी विचार करत होतो आणि वळीव सरींनी त्याचे उत्तर दिले.  डॉ. नागेश टेकाळे  मंदिरामध्ये प्रवेश करताच अनेक भक्तांचा हात सर्वप्रथम बाहेरच्या घंटीकडे जातो.

Wednesday, May 18, 2016 AT 06:00 AM (IST)

अनेक देवदेवतांचे आगमन व स्वागत ऋषिमुनी शंख ध्वनीने करत. मॉन्सून ही जलदेवता आहे. या देवतेचे भारतभूमीवरील स्वागत याच पद्धतीने होत असेल का? मी विचार करत होतो आणि वळीव सरींनी त्याचे उत्तर दिले.  डॉ. नागेश टेकाळे  मंदिरामध्ये प्रवेश करताच अनेक भक्तांचा हात सर्वप्रथम बाहेरच्या घंटीकडे जातो.

Wednesday, May 18, 2016 AT 06:00 AM (IST)

जमिनीत सेन्सर्स गाडून भूस्खलनासारख्या घटनांची सूचना देणारे तंत्रज्ञानही देशात उपलब्ध आहे. हे तंत्रज्ञान भूस्खलन प्रवण क्षेत्रात वापरले जाऊन होणारी हानी टाळता येऊ शकते. देशातील एकूण जमीन क्षेत्रापैकी १२ टक्के क्षेत्राला भूस्खलनाचा धोका असल्याचे भारतीय भूगर्भ सर्वेक्षण विभागाने केलेल्या अभ्यासावरून पुढे आले आहे. भूस्खलन प्रवण क्षेत्रात हिमालयाच्या रांगा तसेच पश्चिम घाटाचा प्रामुख्याने समावेश आहे.

Tuesday, May 17, 2016 AT 06:30 AM (IST)

शेततळ्याच्या जवळून वाहत जाणाऱ्या पाण्याने ते भरून घेऊन पाण्याच्या कमतरतेच्या वेळी वापरण्यासाठी आलेली ही कल्पना ज्यांनी मांडली त्यांना धन्यवाद. परंतु, लोकांनी या संकल्पनेचा नीट वापर करून घेतला पाहिजे. या स्तुत्य संकल्पनेमुळे निसर्गावर घाला घालू नये.  आप्पासाहेब पुजारी  १९७२ च्या दुष्काळाच्या वेळी दुष्काळ निवारणासाठी अनेक कार्यक्रम राबविण्यात आले.

Tuesday, May 17, 2016 AT 06:15 AM (IST)

नोबेल पारितोषिक विजेते गुन्नार मिर्दाल हे अर्थशास्त्रज्ञ भारतासारख्या राष्ट्राचे वर्णन ‘मृदू राज्य’ असे करतात. म्हणजेच अशा राष्ट्रातील शासन लोककल्याणाच्या बाबतीत कठोर निर्णय घेण्यामध्ये सतत कचरत असतात व हा येथील शासनाचा स्थायी भाव आहे.  अप्पासाहेब पुजारी   आजचा दुष्काळ हा निसर्गनिर्मित जसा आहे, तसाच तो मानवाच्या योग्य नियोजनाच्या अभावाचाही आहे.

Monday, May 16, 2016 AT 06:45 AM (IST)

शेतीच्या यांत्रिकीकरणामुळे मजुरांची कमतरता तर भरून निघतेच त्याचबरोबर शेतीची सर्व कामे वेळेवर पार पडतात, निविष्ठांचा कार्यक्षम वापर वाढतो, शेतीतील कष्ट कमी होऊन उत्पादन खर्चात घट आणि उत्पादन वाढीस यंत्रे हातभार लावतात. खरिपाच्या तोंडावर आठवडे बाजारात मशागत, पेरणी, आंतरमशागत आदींसाठी उपयुक्त यंत्रे आणि अवजारे तसेच त्यांचे सुटे भाग विक्रीची दुकाने व्यापारी थाटतात. खरे तर अशा दुकानांत शेतकरी ग्राहकांच्या रेलचेलची ही वेळ आहे.

Monday, May 16, 2016 AT 06:30 AM (IST)

सतीश कुलकर्णी राज्यातील कृषी पर्यटन व्यवसायाची शेतकऱ्यांमार्फत स्वबळावर सक्षम वाटचाल सुरू असल्याचे चित्र आहे. गेल्या वीस वर्षांत या केंद्रांची संख्या दोनवरून ३२२ पर्यंत वाढली असून, सध्या वर्षाकाठी सुमारे १० लाखांहून अधिक पर्यटक कृषी पर्यटन करत आहेत. गेल्या वर्षी यातून कृषी पर्यटन व्यावसायिकांना सुमारे २५ कोटी रुपयांहून अधिक उत्पन्न मिळाले आहे.

Monday, May 16, 2016 AT 06:15 AM (IST)

दुष्काळ जाहीर करणे म्हणजे केवळ औपचारिकता अथवा तांत्रिक बाब न समजता एक आव्हान म्हणून शासनाने स्वीकारायला हवे. या वर्षीच्या दुष्काळात राज्यात पिण्यासाठी पाण्याच्या शोधात काहींना आपला जीव गमवावा लागला आहे. दुष्काळग्रस्त भागात पाण्याची चोरी आणि विक्रीही वाढली. पाण्यासाठी संघर्ष वाढत चालल्याने लातूरमध्ये प्रशासनाला जमावबंदी लावावी लागली. लातूरला रेल्वेने पाणीपुरवठा करण्याची नामुष्की शासनावर आली, त्याबाबतही श्रेय लाटण्यात राजकारणी मागे राहिले नाहीत.

Saturday, May 14, 2016 AT 06:30 AM (IST)

यंदा चांगला पाऊस झाल्यास जलयुक्त शिवार अभियानांतर्गत झालेल्या कामांमुळे भूजल पातळी वाढण्यास मदत होईल. तसेच भूपृष्ठावरील जलसाठेही पाण्याने भरतील. त्यांचा वापर पावसाच्या खंड काळात संरक्षित सिंचनासाठी केल्यास जिरायती शेतीतही शाश्‍वत उत्पादनाची हमी मिळू शकते.  डॉ. शंकरराव मगर  दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांची आजची सामाजिक व आर्थिक क्रियाशीलता नीच्चांकी पातळीवर पोचली आहे. बॅंका चालू वर्षीच्या पीक-कर्ज पॉलिशीची वाट पाहात बसल्या आहेत.

Saturday, May 14, 2016 AT 06:15 AM (IST)

दुष्काळग्रस्त शेतकरी आर्थिक विवंचनेत असून, तो हतबल झालेला दिसत आहे. त्यासाठी पीकनिहाय एकरी मदत निश्‍चित करून पेरणीचा खर्च भागवता येईल.  डॉ. शंकरराव मगर  यंदाच्या खरीप हंगामासाठी राज्य शासनाने 53 हजार 282 कोटी रुपयांचे पीक कर्जाचे उद्दिष्ट निश्‍चित करून दिले आहे. तसेच, हंगामासाठी 14 लाख 43 हजार क्विंटल बियाणे उपलब्ध करून देण्याची घोषणा नुकतीच कृषिमंत्री एकनाथ खडसे यांनी केली.

Friday, May 13, 2016 AT 06:30 AM (IST)

विजेचा धक्का हा पुरवठा चालू असतानाच बसतो, असे नाही. उलट वीजजोडणीअभावी, पुरवठा खंडित केल्यास तसेच अनियमित भारनियमनात, अर्थात विजेचा पुरवठा नसतानाही याचा धक्का शेतकरी वर्गास अधिक जोराने बसतो. पाणी आणि वीज ही विकासाची दोन चाके आहेत. पाणीटंचाई असेल तर काय हाल होतात, हे दुष्काळग्रस्त महाराष्ट्रातील जनतेला तर सांगायची गरज नाही. त्याचप्रमाणे वीज नसेल तर उद्योग, सेवा क्षेत्राबरोबर शेतीचे कामकाजही खोळंबते.

Friday, May 13, 2016 AT 06:30 AM (IST)

विजेचा धक्का हा पुरवठा चालू असतानाच बसतो, असे नाही. उलट वीजजोडणीअभावी, पुरवठा खंडित केल्यास तसेच अनियमित भारनियमनात, अर्थात विजेचा पुरवठा नसतानाही याचा धक्का शेतकरी वर्गास अधिक जोराने बसतो. पाणी आणि वीज ही विकासाची दोन चाके आहेत. पाणीटंचाई असेल तर काय हाल होतात, हे दुष्काळग्रस्त महाराष्ट्रातील जनतेला तर सांगायची गरज नाही. त्याचप्रमाणे वीज नसेल तर उद्योग, सेवा क्षेत्राबरोबर शेतीचे कामकाजही खोळंबते.

Friday, May 13, 2016 AT 06:30 AM (IST)

शेळी हा प्राणी छोटा दिसत असला तरीही ‘मूर्ती लहान, कीर्ती महान’ या उक्तीप्रमाणे शेळीकडून आलेल्या संधीचा फायदा करून घ्यावा लागेल. त्यासाठी शेळीपालनाला योग्य दिशा देण्याची गरज आहे. या व्यवसायातील कमकुवत बाजू समजावून घेऊन तेथे योग्य तंत्रज्ञान, व्यवस्थापन कौशल्य, शासकीय धोरण आणि विक्री व्यवस्था यांचा मेळ घातला तर शेळी सर्वांनाच श्रीमंत करेल.   डॉ.

Thursday, May 12, 2016 AT 06:15 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Advertise With Us | RSS
© Copyrights Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: